Á sừng

Về mặt lâm sàng người ta thường dùng từ á sừng cho những bệnh hồng ban có vẩy (rất nhiều loại bệnh) và có nhiều tên gọi khác nhau.

Á sừng dạng vẩy phấn:ở da đầu á sừng dạng vẩy phấn tạo thành mảng, giới hạn rõ ít hoặc nhiều, màu hồng có vẩy, đôi khi mảng có hình đa cung (nhiều cung tròn hợp lại) kèm theo ngứa.

Á sừng dạng vẩy nến:mảng đỏ hơn á sừng dạng vẩy phấn. Tổn thương có khi có đường kính lớn, gần giống hình ảnh vẩy nến nhưng giới hạn không rõ bằng, các lớp vẩy dính với nhau hơn, khi cạo tróc ra 1 lượt chứ không tróc ra 3 lượt như cạo thương tổn vẩy nến.

Mảng á sừng nhiễm trùng: thường là mảng duy nhất, giới hạn rõ, màu hồng hay đỏ, phủ vẩy khô.

Vẩy nhiều thành phiến mỏng dạng vẩy nến hay dạng bụi phấn. Thừơng có thể phối hợp với chàm mụn nước, mụn mủ, mài, loét. Có khi chảy nước và xước.

Nguyên nhân của các bệnh nói trên có thể do:

Yếu tố nhiễm trùng:thường là do liên cầu trùng (Streptocoque) nhưng tìm trên thương tổn ít thấy.

Có thể người bệnh bị một ổ nhiễm trùng như loét nhiễm trùng ở chân, vết thương nhiễm trùng, vết thương phẫu thuật.

Yếu tố nhiễm nấm:nhiễm nấm da loại vi nấm cạn hoặc nấm men.

Yếu tố hoá học: có thể do mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, thuốc bôi, dầu gội không đảm bảo chất lượng.

Cần biết rõ nguyên nhân, việc điều trị sẽ có kết quả tốt.

Trong giai đoạn chảy nước, đắp thuốc tím pha loãng, bôi dung dịch như Milian, hoặc Castellani.

Tiếp theo dùng kháng sinh nếu có nhiễm trùng, kháng nấm nếu có bằng chứng nhiễm nấm.

Viêm da tiết bã:là bệnh viêm da nông, thường ở da đầu, lông mày, mí mắt, rãnh mũi, má, vùng xương ức, nách, nếp dưới vú, rốn, đùi, mông.

Bệnh có đặc điểm là vẩy khô, ẩm, xám. Mảng có mài màu hồng hay hơi vàng, kích thước và hình dáng thay đổi, ngứa nhiều hoặc ít.

Nếu bị ở da đầu có biểu hiện tróc vẩy khô, như cám. Lúc đầu mảng nhỏ, nhanh chóng lan rộng, lâu ngày có thể đóng vẩy dầy. Tóc có thể bị rụng.

Nguyên nhân:

- Do tiết bã nhiều.

- Tìm thấy nấm ở Pityrosporum ovale ở da đầu.

- Bệnh nặng thêm do tiết nhiều mồ hôi. Stress tâm lý ở vài người cùng làm bệnh nặng thêm.

Về mặt điều trị viêm da tiết bã, các loại dầu gội sau đây có thể có kết quả: Selsun, Kelual, Fongitar, Ketoconazol… 2 - 3 lần mỗi tuần.

Thuốc bôi kháng nấm và corticoid thường được dùng. Nên hạn chế sử dụng corticoid ở mặt, nách, bẹn, vì có tác dụng phụ như teo da, rậm lông, giãn mao mạch.

Axit salicylic là chất tiêu sừng, giúp làm vẩy bớt dính, được sử dụng trong trường hợp nặng.

Nếu bệnh dai dẳng khó chữa có thể dùng isotretinoin nhưng nhiều tác dụng phụ, nhất là quái thai, tăng mỡ máu và viêm gan.

Gần đây, Pimecrolimus là chất điều hoà miễn dịch được dùng thay thế cho corticoid, ít tác dụng phụ hơn corticoid.

Tất cả các thuốc bôi hoặc thuốc uống nói trên phải được bác sĩ chuyên khoa da liễu kê đơn theo đúng chỉ định.

Thuốc Đông y cũng có hiệu quả nhưng việc kê đơn phải do các thầy thuốc chuyên khoa y học cổ truyền.

Một số tác giả khuyên giảm thức ăn nhiều mỡ như trứng, thịt heo mỡ, sữa, sô cô la, bơ, đậu phộng…