10 thành tựu của Y học thế giới năm 2007

1- Sản xuất thành công các tế bào mầm

Các nhà khoa học Mỹ đã thành công trong việc nghiên cứu và cho ra đời các tế bào mầm mới có tên là AFS (Amniotic fluid-derived stem cells), đây là loại tế bào gốc có thể tạo ra trên 220 loại tế bào đặc biệt khác nhau có trong cơ thể. Nguồn sản xuất AFS rất phong phú, mở ra một triển vọng sáng sủa trong việc ứng dụng chữa bệnh cho con người.

2- Sản xuất vắcxin phòng chống cúm gia cầm cho người

Kể từ năm 2003 đến nay, khi dịch cúm gia cầm bắt đầu bùng phát, đã có trên 336 người bị nhiễm bệnh, 207 người bị thiệt mạng trên quy mô toàn cầu và người ta đang lo ngại sự lây lan từ người sang người nếu virus đột biến. Năm 2007, Cơ quan kiểm soát thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) đã phê duyệt cho sử dụng một loại vắcxin mới cho người, đây là loại vắcxin dùng tiêm bắp hai mũi, được tạo ra từ một dòng virus của người và hiện đang được dự trữ để phòng ngừa khi dịch cúm bùng phát.

3- Ra đời loại thuốc giảm béo mới

FDA vừa phê duyệt cho lưu thông loại thuốc giảm béo mới có tên là Alli (còn có tên khác là Orlistat), sản phẩm của hãng GlaxxoSmithKline, có tác dụng kích hoạt lipase, một loại enzyme cơ thể sử dụng để bẻ gẫy và tiêu thụ mỡ trong thức ăn.

Một liều Alli có thể hấp thụ được tới 30%lượng mỡ của cơ thể. Tuy có tác dụng cao như vậy nhưng theo GlaxoSmithKline thì Alli không phải viên đạn thần, bởi muốn có tác dụng tốt thì khẩu phần ăn phải giảm mỡ, tăng cường luyện tập và quan trọng hơn là nhờ ăn uống tiết thực và luyện tập đều đặn sẽ làm giảm các phản ứng phụ do chính thuốc gây ra như cồn cào, buồn nôn hay khí chua...

4- Tìm ra những loại gene gây bệnh tiểu đường

Thông thường bố mẹ mắc bệnh tiểu đường Type 2 thì con cái cũng dễ mắc bệnh theo, nhưng thực tế trong số những người cùng cha mẹ có người mắc bệnh, có người không. Bí ẩn này nằm ngay trong mã gien của mỗi người. Năm 2007, các chuyên gia Mỹ và Phần Lan đã nghiên cứu tìm ra 4 biến thể di truyền mới làm tăng nguy cơ mắc bệnh, tổng cộng đến nay người ta đã phát hiện thấy tất cả 10 biến thể gene gây bệnh tiểu đường type 2 ở con người.

5- Sự ra đời thuốc tránh thai mới

FDA vừa phê duyệt một loại thuốc tránh thai thế hệ mới, có tên là Lybrel, sản phẩm của hãng Wyeth Pharmaceutical.

Khác với thuốc truyền thống dùng 4 đến 7 ngày thuốc placebo (thuốc vờ), Lybrel lại thay liều placebo bằng hormone, bởi vậy nó mang lại nhiều lợi ích thiết thực như hạn chế kinh nguyệt, buồn ngủ và nhiều phản ứng phụ ngoài mong muốn khác.

6- Sự ra đời thuốc chống mệt mỏi, đau cơ bắp

Cũng trong năm 2007, FDA đã phê duyệt cho sử dụng loại thuốc mới có tên là Lyrica của hãng Pfizer bào chế dùng để chống mệt mỏi kinh niên, đau cơ bắp. Đây là tin vui cho những người mắc bệnh, đặc biệt là phụ nữ khi dùng các loại thuốc giảm đau truyền thống không mang lại kết quả. Qua nghiên cứu cho thấy, Lyrica không chỉ có tác dụnglàm giảm đau cơ bắp mà còn có nhiều tác dụng khác như giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu và chữa được cả bệnh động kinh, đau dây thần kinh do tiểu đường v.v.

7- Tìm ra phương pháp phát hiện sớm bệnh ung thư phổi

Ung thư phổi là căn bệnh đang có chiều hướng gia tăng, tỷ lệ tử vong tương đương ba bệnh ung thư là trực tràng, vú và ung thư tuyến tiền liệt cộng lại; nguyên nhân chủ yếu là do phát hiện muộn.

Để khắc phục tình trạng này, năm 2007 vừa qua người ta đã tìm ra một phương pháp mới tên là LC Detect có khả năng phát hiện sớm khi còn đang trong giai đoạn ủ bệnh, đây là phương pháp thử máu, kiểm tra hàm lượng một loại protein hiển thị gây bệnh có trong phổi ở tất cả các giai đoạn, vừa nhanh lại vừa chính xác, không cần đến kỹ thuật X-quang, quét CT hay các công nghệ ghi hình tốn kém khác.

8- Biện pháp làm giảm nguy cơ nhiễm HIV

Viện Y học quốc gia Mỹ (NIH) mới đây đã kết thúc hai nghiên cứu và phát hiện thấy việc cắt bỏ bao quy đầu ở đàn ông có làm giảm được nguy cơ truyền virus HIV.

Chi tiết của hai nghiên cứu này vừa được công bố trên tạp chí chuyên ngành Lancet . Theo đó các nhà khoa học đã tiến hành hai cuộc thử nghiệm ở 7.760 đàn ông âm tính tại Rakai (Uganda) và Kisumu (Kenya), phát hiện thấy những người đàn ông đã cắt bao quy đầu có thể giảm được tới 51% nguy cơ nhiễm HIV so với nhóm không cắt bao quy đầu. Lancet gọi thành tựu này là “kỷ nguyên mới trong tiến trình phòng chống HIV/AIDS của nhân loại”. Dự kiến trong thời gian tới, người ta sẽ tiến hành những nghiên cứu chuyên sâu để tìm hiểu bản chất của vấn đề.

9- Tìm ra phương pháp mới thử test ung thư vú

Năm 2007, FDA đã phê duyệt cho phép đưa vào sử dụng phương pháp thử test ung thư vú có tên là GeneSearch BLN. Đây là kỹ thuật thử molecular thay cho một số phương pháp thử hiện có như lumpectomy hay mastectomy hoặc các phép thử tăng cường microssopic để xác định mức độ di căn. GeneSearch BLN có độ chính xác cao, tốn ít thời gian, phát hiện nhanh các nốt di căn ngay từ lần phẫu thuật đầu tiên bằng cách đo các chất tạo phân tử (molecular), thủ phạm gây bệnh trong các nốt limpô (lymph nodes). Nếu qua thử test mà phát hiện thấy ung thư, bác sỹ có thể phẫu thuật cắt bỏ ngay các nốt lymph nodes này, hạn chế việc di căn, giảm các lần phẫu thuật tiếp theo và kéo dài tuổi thọ cho người bệnh.

10 -Phát hiện thêm về lợi ích to lớn của Vitamin D

Từ lâu con người đã biết được lợi ích của Vitamin D hay còn gọi là “vitamin ánh sáng mặt trời” và ngay trong năm 2007, người ta đã phát hiện thêm những lợi ích mới của loại dưỡng chất nói trên. Theo đó, nếu khẩu phần ăn giàu hàm lượng Vitamin D sẽ có tác dụng đẩy lùi bệnh tiểu đường, bệnh răng lợi, xơ cứng rải rác và bệnh ung thư. Bằng chứng, qua một nghiên cứu dài kỳ ở phụ nữ, các nhà khoa học đã phát hiện thấy những ai trong máu có hàm lượng Vitamin D cao là nhóm người giảm được tới trên một nửa rủi ro mắc bệnh ung thư kết tràng.

Nguồn: Tài nguyên & môi trường, số 4, 10 - 1 - 2008, tr 14