Xương từ... cây thông

Rẻ - bền - đẹp

Nguyễn Văn Hư, 15 tuổi (quê ở Thanh Hóa) có lẽ sẽ không bao giờ tin nổi mình lại có thể lành lặn hòa nhập cuộc sống nếu không có thứ vật liệu vá hộp sọ được xem là “phép thần”. H bị một tai nạn giao thông nghiêm trọng mất mảnh xương chính giữa sọ não, khiến một phần não trồi hẳn ra bên ngoài. Lần phẫu thuật đầu tiên cứu sống cậu bé, nhưng phía dưới lớp da đầu đã liền không có sọ khiến một phần não trồi hẳn ra bên ngoài. H sẽ phải trải qua một lần phẫu thuật vá hộp sọ nữa tại bệnh viện Xanh Pôn (Hà Nội). Thật may mắn cho H vì đó cũng chính là thời điểm mảnh vá hộp sọ bằng composit của Trung tâm Ứng dụng vật liệu mới, Viện Ứng dụng công nghệ (Bộ KH&CN) đã qua giai đoạn thử nghiêm lâm sàng thành công và bước đầu áp dụng phẫu thuật cho bệnh nhân, trong đó có H. Hợp chất composit carbon này đã được trung tâm nghiên cứu cách đây hơn 10 năm và đến nay đã được ứng dụng ở nhiều bệnh viện trên toàn quốc.

Theo giới chuyên môn, phương pháp này được đánh giá là ưu việt hơn hẳn các vật liệu bằng hợp kim trước đây. Với loại vật liệu có nguồn gốc từ thiên nhiên này, các bác sĩ có thể thực hiện vá ghép cho những trường hợp hổng hộp sọ với diện tích lớn mà vẫn đảm bảo mảnh vá sau khi phẫu thuật đạt tính thẩm mỹ cao. Trước đây vá hộp sọ bằng xi măng rất dễ vỡ, còn vá bằng vật liệu titan của nước ngoài giá thành lại quá đắt, lên tới 1600-1700 USD. Trong khi trên cùng diện tích, bệnh nhân vá hộp sọ bằng composit chỉ mất 350.000 – 400.000đ.

Tiềm năng ứng dụng to lớn

Theo KS Bùi Công Khê, Trung tâm ứng dụng vật liệu mới, việc ứng dụng thành công sản phẩm y học từ nguyên liệu này đã cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống cho nhiều bệnh nhân nghèo bởi giá thành rẻ mà vẫn đạt chất lượng về độ an toàn và tính thẩm mỹ. Trên cùng một diện tích cần vá, việc sử dụng carbon composit nguồn gốc thực vật chỉ tiêu tốn khoảng 1/30 kinh phí so với việc sử dụng mảnh vá bằng chất liệu titan hiện đang dùng phổ biến. Hiện nay, không chỉ ở Bệnh viện Xanh Pôn, sản phẩm này cũng bắt đầu được sử dụng thành công ở một số bệnh viện cấp tỉnh.

Bên cạnh các sản phẩm cho việc vá sọ não, Trung tâm còn sản xuất nhiều loại sản phẩm khác như nẹp carbon cố định xương, chân tay giả. Cùng với nẹp carbon cố định xương là cố định và kéo xương hiện đang được sản xuất riêng cho BV 108. Ngoài chức năng cố định, phục hồi xương chân gãy, bộ nèp này còn có thể phục vụ phẫu thuật thẩm mỹ kéo dài chân với những người muốn tăng chiều cao.

Đặc biệt là sản phẩm gạc carbon không dính, hiện đang được sử dụng ở nhiều bệnh viện, với ưu điểm không gây đau đớn cho bệnh nhân khi bóc gạc, có tác dụng như màng sinh học che phủ vết thương, kích thích sự thành sẹo. Gạc carbon có thể dùng đi dùng lại tới hơn 10 lần bằng các tiệt trùng bằng tia gamma hoặc luộc trong nước sôi 30 phút ở điều kiện gia đình hoặc hấp sấy ở nhiệt độ 100 độ C để khử trùng.

Một số sản phẩm khác như đĩa đệm cột sống, đốt sống làm từ vật liệu carbon composit do Trung tâm sản xuất cũng đã được thử nghiệm thành công trên động vật, hiện đang chờ để thử nghiệm trên người.

Theo kỹ sư Khê, với ưu điểm không độc, nhẹ, không bị biến dạng và ăn mòn dưới tác động của môi trường sinh học, có khả năng kích thích sự phát triển tế bào mới và phát triển mạch máu, các sản phẩm y học từ vật liệu carbon composit đang có lĩnh vực ứng dụng rất rộng, có thể dùng làm khớp nhân tạo, van tim. Đáng nói là các sản phẩm làm từ carbon composit này rẻ. Các bộ chân tay giả nhập ngoại có giá thành lên tới cả chục triệu đồng trong khi của Việt Nam chỉ 1-2 triệu đồng một bộ. Nẹp cố định xương bằng kim loại của nước ngoài giá lên tới 200 USD trong khi nẹp carbon ở Việt Nam chỉ chừng hơn 30 USD.