Xung quanh việc Việt Nam phóng vệ tinh VINASAT: Quá ít bộ phát đáp

Việc phóng vệ tinh VINASAT sẽ khẳng định chủ quyền của Việt Nam trong quỹ đạo và là ước mong của bao người Việt Nam trong thời điểm hội nhập. Hệ thống viễn thông của ta hiện nay vẫn đang thuê của Thái Lan. Có VINASAT, chúng ta sẽ đáp ứng được nhu cầu thu phát của nhiều cơ quan: VNPT, VTV, VOV…

PV: Thưa GS, thời điểm quý II/2008, nước ta mới phóng vệ tinh có là quá trễ cho một dự án quan trọng như VINASAT?

GS Huỳnh Hữu Tuệ: Vấn đề công nghệ không gian rất phức tạp, khó thực hiện bởi hai đặc điểm: Vốn đầu tư lớn và vấn đề an ninh. Có lẽ vì thế mà dự án VINASAT chưa thể tiến hành sớm như dự kiến được.

- Thưa GS, ông có bất ngờ về việc VNPT sẽ thành lập Vinasat Company (Công ty Vinasat) với 100% vốn đầu tư của VNPT?

Trên thế giới, việc này cũng là phổ biến, việc phóng vệ tinh là điều cần thiết để chủ động trong lĩnh vực truyền thông. Mô hình thành lập công ty VINASAT để điều hành những hoạt động và lợi ích mang lại từ Vệ tinh một cách hiệu quả hơn là hợp lý.

- Vậy ông bất ngờ về điều gì, thưa GS?

Tôi chỉ bất ngờ là số lượng 20 bộ phát đáp (mỗi bộ phát đáp tương đương gần 500 kênh điện thoại hay khoảng 4-6 kênh truyền hình) của VINASAT là quá ít, điều này rất phản kinh tế. Vì tuổi thọ của một vệ tinh địa tĩnh khoảng 15 năm. Như vậy có nghĩa là chậm nhất 15 năm nữa chúng ta phải phóng VINASAT II, với vệ tinh cỡ lớn hơn, đầu tư nhiều hơn. Vậy hiện tại số lượng bộ phát đáp cần được tính toán lại để đảm bảo lợi ích kinh tế.

- Theo giáo sư, chúng ta phải có kế hoạch gì để sử dụng vệ tinh VINASAT hiệu quả?

Chúng ta có thách thức lớn là Thái Lan, họ phát triển mạnh về công nghệ vũ trụ từ lâu rồi. Vấn đề đặt ra là cạnh tranh được với họ. Tranh thủ được thị trường bằng chất lượng, giá cả. Còn về mặt sử dụng hiệu quả thì trước đây ta phải đi thuê họ, khi có VINASAT sẽ không phải thuê nữa, tính toán đến nhu cầu sử dụng trong nước, còn thừa thì cho thuê. Phải sử dụng được tối đa lợi ích từ vệ tinh.

- Thưa GS, tại sao chúng ta lại phóng vệ tinh tại Guyana, Pháp mà không phải là một địa điểm nào khác?

Điều này do bên chủ đầu tư quyết định. Một phần có lẽ là do giá thành rẻ hơn. Ở Mỹ đắt hơn. Ở Nga lại còn rẻ hơn nữa. Nhưng được biết Arianespace là công ty vận tải hàng không vũ trụ rất mạnh. Thị phần của họ chiếm trên 50% trên thế giới trong việc phóng vệ tinh lên quỹ đạo địa tĩnh.

- Việc đăng ký trên quỹ đạo có toạ độ 132o Đông có bị can nhiễu sóng với các quốc gia khác?

Trên quỹ đạo địa tĩnh hiện tại đã có trên 100 vệ tinh của các nước, thông thường mỗi vệ tinh cách nhau từ khoảng 2-3 độ. Chúng ta đã tiến hành đăng ký 8 vị trí trên quỹ đạo với Liên minh Viễn thông Quốc tế từ năm 1996. Vì vậy sẽ không có ảnh hưởng gì đến việc can nhiễu đến các quốc gia khác. Sau nhiều trì hoãn, thời điểm gần như đã được xác định chắc chắc là quý II/ 2008.

- Xin chân thành cảm ơn Giáo sư!

Vệ tinh VINASAT có dung lượng 20 bộ phát-đáp trên băng tần C và Ku, trọng lượng khoảng 2.600 kg tại thời điểm phóng, được áp dụng công nghệ hiện đại nhất, tính đến thời điểm hiện nay và có tuổi thọ 15-22 năm. Vùng phủ sóng của VINASAT đối với băng tần C có Nhật Bản, Đông Trung Quốc, Triều Tiên, Ấn Độ, khu vực ASEAN, châu Úc; băng tần Ku có Đông Dương, Biển Đông và các vùng lân cận, một phần Myanmar. Tổng đầu tư cho dự án xấp xỉ 230 triệu USD. Khi VINASAT vận hành, sẽ có khả năng cung cấp nhiều dịch vụ băng rộng đến tất cả các nơi trên lãnh thổ và lãnh hải Việt Nam, nơi mà hiện nay các phương thức truyền dẫn khác chưa tới được. (Nguồn Ban Quản lý dự án VINASAT - Tập đoàn VNPT)

Lộ trình phóng vệ tinh VINASAT

- 1996 đăng ký 8 vị trí trên quỹ đạo địa tĩnh.

- 2004, hội thảo nhiều dự án sản xuất VINASAT.

- Tháng 10/2005, Thủ tướng chính phủ thông qua dự án đầu tư phóng vệ tinh viễn thông VINASAT.

- Tổng công ty bưu chính viễn thông Việt Nam (VNPT) là đơn vị được giao làm chủ đầu tư dự án này.

- Đơn vị trúng thầu sản xuất VINASAT: Hãng Lockheed Martin của Mỹ.

- Đơn vị phóng Vinasat: Công ty vận tải hàng không vũ trụ Châu Âu - Arianespace. VINASAT - 1 sẽ được phóng từ một bệ phóng tại Guyana (thuộc Pháp) lên quỹ đạo bằng tên lửa Ariane 5 của Arianespace.

- Toạ độ của Vinasat trên quỹ đạo địa tĩnh: 132 ^oĐông.

- 2 trạm điều khiển Vệ tinh (một trạm chính, một trạm dự phòng) dự kiến được xây dựng tại huyện Hoài Đức-Hà Tây và huyện Bến Cát-Bình Dương.

- Thời gian dự kiến Vinasat đi vào quỹ đạo: Chậm nhất quý II/2008!

Nguồn: KH&ĐS Số 91 Thứ Hai 13/112006