Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 06/08/2007 23:39 (GMT+7)

Xung quanh việc khai quật đàn Nam Giao: Khai quật sai

Khảo cổ không đúng quy trình

Theo ông Nguyễn Văn Hảo (ảnh), nguyên Phó Viện trưởng Viện Khảo cổ học Việt Nam, không thể gọi những việc mà giới khảo cổ đang làmtại 114 Mai Hắc Đế - Hà Nội trong thời gian vừa qua là “thám sát”. Đó đích thị là khai quật. Mà nếu như thế thì các nhà khảo cổ đang làm việc không theo đúng quy trình: Họ đã bỏ qua công đoạn tìmhiểu trước khi khai quật. Những gì phát lộ đã chứng minh rằng, đây không phải là trung tâm đàn Nam Giao. Ngay cả việc tuyên bố đây là một phần của đàn Nam Giao cũng chưa hẳn đã đủ căn cứ, vì tại đâykhông hề có những di vật có hình dáng như sử sách – đơn cử như sách Đại Nam nhất thống chí – đã ghi lại. Cụ thể, gạch ngói tìm được ở đây thuộc về thời Tràn, đường đi, móng nhà không giống với cáckiến trúc của Nam Giao: chính điện 3 gian, 2 bên Đông Vu và Tây Vu mỗi bên 7 gian có các tọa điện Canh y... Theo ông Hảo, những di vật ấy không hợp với bất kỳ kiến trúc cụ thể nào trong quần thể kiếntrúc Nam Giao. Rõ ràng các nhà khảo cổ đã có thời gian (3 tháng) đủ để biết được gạch và vữa xây ở đây là thuộc thời nào? “Tôi chỉ đơn cử một cách giản dị: Nếu nơi đây được xây bằng xi măng thì cónghĩa di chỉ được xây dựng gần đây chứ không thể cách đây mấy trăm năm được. Vào thời cuối Lê, đầu Nguyễn, khi xây dựng người ta thường dùng vôi, cát và mật dùng để xây các mộ hợp chất - nếu tìm đượcthì có nghĩa nơi này được xây dựng cách đây khoảng 300 năm” - ông Hảo khẳng định - “Việc của khảo cổ hiện nay là phải làm rõ được vấn đề của 11 bộ hài cốt, quan hệ của chúng ra sao với cái gọi là đànNam Giao...”

Chúng ta đang đào theo kiểu... thủy lợi?

Ông Hảo cho biết, trong lĩnh vực khảo cổ học, phương pháp khai quật hết sức quan trọng. Nếu chúng ta đào theo kiểu thủy lợi như hiện nay thì không thể phát hiện được di tích, thậm chí còn mất nền móng di tích... Ở khu vực 114 Mai Hắc Đế, người ta đào sâu, xoáy, khiến tất cả trở thành một mớ hổ lớn nên việc khai quật không chính xác. Ở lớp thứ nhất, chúng ta chưa phát hiện hết di tích đã phải đào sang lớp tiếp theo, khiến những gì có được ở lớp đầu đã bị mất đi, bị xáo trộn. Về mặt nguyên tắc, trước khi quyết định khai quật khảo cổ học tại 114 Mai Hắc Đế, các nhà khảo cổ phải qua khâu điều tra cơ bản, phải xác định trung tâm đàn Nam Giao và các kiến trúc xung quanh cũng như phạm vi đến đâu, sau đó mới tiến hành khai quật. Cách làm như hiện nay là chúng ta đã bỏ qua khâu thứ nhất mà “đi thẳng” vào khai quật di tích. Chính vì thế, nơi các nhà khảo cổ cho rằng là trung tâm đàn Nam Giao, rốt cuộc đào lên mới hay là chẳng phải, do đó việc đào bới trở nên vô ích. “Mới đây khi đến thăm Hoàng thành Thăng Long, đoàn Nhật Bản đã yêu cầu vẽ lại mặt bằng của Hoàng thành nhưng các nhà khảo cổ không thể vẽ nổi vì đã bị phá hết rồi, còn gì mà vẽ. Bây giờ vấn đề của đàn Nam Giao cũng vậy” - ông Hảo than thở.

Tóm lại, sau 3 tháng khai quật tốn kém và mất thời gian, các nhà khảo cổ vẫn chưa tìm thấy trung tâm của đàn Nam Giao. Những di vật tìm được ở nơi này chưa đủ căn cứ để nói đây là một phần quần thể kiến trúc của khu đàn linh thiêng này!

Đã hơn một tuần chúng tôi nỗ lực để tiếp xúc với những người trực tiếp tham gia khai quật khảo cổ tại 114 Mai Hắc Đế. Nhưng theo ông Tống Trung Tín – Phó viện trưởng Viện Khảo cổ, việc phát ngôn về vấn đề đàn Nam Giao được “quy định” là “đặc quyền của ông Nguyễn Doãn Tuân - Trưởng ban quản lý di tích và danh thắng Hà Nội - nên phía khảo cổ không được tự do cung cấp thông tin cho báo chí! Vì thế, tạm thời lúc này chúng tôi chưa thể tiếp xúc được với giới khảo cổ “đương chức”.

Nguồn: KH&ĐS, số 55 (1981), 6/7/2007, tr 13.

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố: Phát huy hiệu quả nguồn lực trí tuệ giải quyết các bài toán thực tiễn tại địa phương
Hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật các tỉnh, thành phố thời gian qua ngày càng bám sát yêu cầu phát triển và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Thông qua tư vấn, phản biện chính sách, chuyển giao khoa học công nghệ, phổ biến kiến thức, đội ngũ trí thức đã có nhiều đóng góp thiết thực, góp phần đưa tri thức khoa học vào đời sống, phục vụ phát triển KH-XH tại địa phương.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất mạng lưới “Không gian vì Phát triển và Khả năng chống chịu”
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nêu 5 nguyên tắc quản trị đa phương với không gian vũ trụ, kêu gọi không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, đặt con người và Trái Đất ở trung tâm, đồng thời sẵn sàng làm điểm kết nối cho Đông Nam Á trong hợp tác quốc tế về không gian vũ trụ.
Bắc Ninh: Tháo gỡ vướng mắc trong tổ chức các hội thi, cuộc thi
Ngày 08/9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Tọa đàm “Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND – Từ quy định đến thực tiễn tổ chức các hội thi, cuộc thi sáng tạo do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bắc Ninh tham mưu, chủ trì”. Ông Nguyễn Hồng Sơn- Phó Chủ tịch Liên hiệp hội tỉnh chủ trì hội nghị.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga
Theo đặc phái viên TTXVN, tối 9/9 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời thủ đô Moskva kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga (từ ngày 7-9/9/2026) và tiếp tục thăm chính thức Cộng hòa Pháp, dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ tại Paris từ ngày 9 -12/9/2026.
Tuyên bố chung về củng cố hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam- Nga
Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn Đại biểu cấp cao Việt Nam tới Liên bang Nga từ ngày 7-9/9, hai bên đã ra Tuyên bố chung về việc củng cố hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga trong giai đoạn mới. Ban Biên tập vusta.vn trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung:
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga, ngày 9/9/2026, tại Điện Kremlin, sau Lễ đón trọng thị với nghi thức cấp nhà nước, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm đã hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Hải Phòng: Sáp nhập Hội Làm vườn và Hội Kế hoạch hóa gia đình về Liên hiệp hội Thành phố
Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng vừa ban hành Quyết định số 3494/QĐ-UBND ngày 29/8/2026 về việc cho phép sáp nhập Hội Làm vườn thành phố Hải Phòng và Hội Kế hoạch hóa gia đình thành phố Hải Phòng vào Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) thành phố Hải Phòng.
Thanh Hoá: Tập huấn công nghệ số và ứng dụng số trong sản xuất và đời sống
Ngày 08/9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội tỉnh) đã phối hợp với Hội Tin học Thanh Hóa và Trường Đại học Hồng Đức tổ chức Hội nghị tập huấn với chủ đề “Công nghệ số và ứng dụng số cho công dân xuất sắc và tiêu biểu trong lao động và sản xuất trên địa bàn tỉnh”.