Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 06/08/2007 23:39 (GMT+7)

Xung quanh việc khai quật đàn Nam Giao: Khai quật sai

Khảo cổ không đúng quy trình

Theo ông Nguyễn Văn Hảo (ảnh), nguyên Phó Viện trưởng Viện Khảo cổ học Việt Nam, không thể gọi những việc mà giới khảo cổ đang làmtại 114 Mai Hắc Đế - Hà Nội trong thời gian vừa qua là “thám sát”. Đó đích thị là khai quật. Mà nếu như thế thì các nhà khảo cổ đang làm việc không theo đúng quy trình: Họ đã bỏ qua công đoạn tìmhiểu trước khi khai quật. Những gì phát lộ đã chứng minh rằng, đây không phải là trung tâm đàn Nam Giao. Ngay cả việc tuyên bố đây là một phần của đàn Nam Giao cũng chưa hẳn đã đủ căn cứ, vì tại đâykhông hề có những di vật có hình dáng như sử sách – đơn cử như sách Đại Nam nhất thống chí – đã ghi lại. Cụ thể, gạch ngói tìm được ở đây thuộc về thời Tràn, đường đi, móng nhà không giống với cáckiến trúc của Nam Giao: chính điện 3 gian, 2 bên Đông Vu và Tây Vu mỗi bên 7 gian có các tọa điện Canh y... Theo ông Hảo, những di vật ấy không hợp với bất kỳ kiến trúc cụ thể nào trong quần thể kiếntrúc Nam Giao. Rõ ràng các nhà khảo cổ đã có thời gian (3 tháng) đủ để biết được gạch và vữa xây ở đây là thuộc thời nào? “Tôi chỉ đơn cử một cách giản dị: Nếu nơi đây được xây bằng xi măng thì cónghĩa di chỉ được xây dựng gần đây chứ không thể cách đây mấy trăm năm được. Vào thời cuối Lê, đầu Nguyễn, khi xây dựng người ta thường dùng vôi, cát và mật dùng để xây các mộ hợp chất - nếu tìm đượcthì có nghĩa nơi này được xây dựng cách đây khoảng 300 năm” - ông Hảo khẳng định - “Việc của khảo cổ hiện nay là phải làm rõ được vấn đề của 11 bộ hài cốt, quan hệ của chúng ra sao với cái gọi là đànNam Giao...”

Chúng ta đang đào theo kiểu... thủy lợi?

Ông Hảo cho biết, trong lĩnh vực khảo cổ học, phương pháp khai quật hết sức quan trọng. Nếu chúng ta đào theo kiểu thủy lợi như hiện nay thì không thể phát hiện được di tích, thậm chí còn mất nền móng di tích... Ở khu vực 114 Mai Hắc Đế, người ta đào sâu, xoáy, khiến tất cả trở thành một mớ hổ lớn nên việc khai quật không chính xác. Ở lớp thứ nhất, chúng ta chưa phát hiện hết di tích đã phải đào sang lớp tiếp theo, khiến những gì có được ở lớp đầu đã bị mất đi, bị xáo trộn. Về mặt nguyên tắc, trước khi quyết định khai quật khảo cổ học tại 114 Mai Hắc Đế, các nhà khảo cổ phải qua khâu điều tra cơ bản, phải xác định trung tâm đàn Nam Giao và các kiến trúc xung quanh cũng như phạm vi đến đâu, sau đó mới tiến hành khai quật. Cách làm như hiện nay là chúng ta đã bỏ qua khâu thứ nhất mà “đi thẳng” vào khai quật di tích. Chính vì thế, nơi các nhà khảo cổ cho rằng là trung tâm đàn Nam Giao, rốt cuộc đào lên mới hay là chẳng phải, do đó việc đào bới trở nên vô ích. “Mới đây khi đến thăm Hoàng thành Thăng Long, đoàn Nhật Bản đã yêu cầu vẽ lại mặt bằng của Hoàng thành nhưng các nhà khảo cổ không thể vẽ nổi vì đã bị phá hết rồi, còn gì mà vẽ. Bây giờ vấn đề của đàn Nam Giao cũng vậy” - ông Hảo than thở.

Tóm lại, sau 3 tháng khai quật tốn kém và mất thời gian, các nhà khảo cổ vẫn chưa tìm thấy trung tâm của đàn Nam Giao. Những di vật tìm được ở nơi này chưa đủ căn cứ để nói đây là một phần quần thể kiến trúc của khu đàn linh thiêng này!

Đã hơn một tuần chúng tôi nỗ lực để tiếp xúc với những người trực tiếp tham gia khai quật khảo cổ tại 114 Mai Hắc Đế. Nhưng theo ông Tống Trung Tín – Phó viện trưởng Viện Khảo cổ, việc phát ngôn về vấn đề đàn Nam Giao được “quy định” là “đặc quyền của ông Nguyễn Doãn Tuân - Trưởng ban quản lý di tích và danh thắng Hà Nội - nên phía khảo cổ không được tự do cung cấp thông tin cho báo chí! Vì thế, tạm thời lúc này chúng tôi chưa thể tiếp xúc được với giới khảo cổ “đương chức”.

Nguồn: KH&ĐS, số 55 (1981), 6/7/2007, tr 13.

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Thanh Hoá: Phát huy nguồn lực trí tuệ của đội ngũ trí thức
Ngày 06/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội) phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Trường Đại học Hồng Đức và Viện Nông nghiệp Thanh Hóa tổ chức Diễn đàn khoa học với chủ đề “Giải pháp nâng cao hiệu quả tập hợp và phát huy trí tuệ của đội ngũ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học trình độ cao thuộc các lĩnh vực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Thanh Hóa”.
Bắc Ninh: Hội thảo chuyển đổi số - cơ hội, thách thức và nhu cầu nhân lực
Ngày 05/11, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Bắc Ninh phối hợp với Trường Cao đẳng Lý Thái Tổ tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Chuyển đổi số và Trí tuệ nhân tạo (AI) trong Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng - Cơ hội, thách thức và nhu cầu nhân lực giai đoạn 2026–2030”.
VUSTA xây dựng đề án vị trí việc làm giai đoạn 2027–2031
Là hội quần chúng được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đang tập trung triển khai việc rà soát vị trí việc làm (VTVL), xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027–2031, nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả tập hợp đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ (KH&CN).
Tập huấn sử dụng hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Ngày 5/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Hướng dẫn sử dụng phần mềm trong quản lý và điều hành tác nghiệp văn bản đi và đến. Hội thảo nhằm nâng cao kỹ năng sử dụng, khai thác hiệu quả các chức năng của hệ thống số hóa, góp phần tích cực vào quá trình chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản lý, điều hành và xử lý văn bản nghiệp vụ tại Cơ quan VUSTA.
Lào Cai: 52 đề tài xuất sắc sẽ được trao giải Cuộc thi lần thứ 21
Chiều 3/11, Ông Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật (Hội thi) và Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh (Cuộc thi), chủ trì cuộc họp thống nhất công tác chuẩn bị tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ 21 và phát động Cuộc thi lần thứ 22.
Cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cơ sở cần thực chất hơn
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Tôn vinh tinh hoa đạo học, tiếp nối mạch nguồn hiền tài dân tộc
Từ ngày 5 - 15/11, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học. Đây là dịp tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, khơi dậy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.