Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 06/08/2007 23:39 (GMT+7)

Xung quanh việc khai quật đàn Nam Giao: Khai quật sai

Khảo cổ không đúng quy trình

Theo ông Nguyễn Văn Hảo (ảnh), nguyên Phó Viện trưởng Viện Khảo cổ học Việt Nam, không thể gọi những việc mà giới khảo cổ đang làmtại 114 Mai Hắc Đế - Hà Nội trong thời gian vừa qua là “thám sát”. Đó đích thị là khai quật. Mà nếu như thế thì các nhà khảo cổ đang làm việc không theo đúng quy trình: Họ đã bỏ qua công đoạn tìmhiểu trước khi khai quật. Những gì phát lộ đã chứng minh rằng, đây không phải là trung tâm đàn Nam Giao. Ngay cả việc tuyên bố đây là một phần của đàn Nam Giao cũng chưa hẳn đã đủ căn cứ, vì tại đâykhông hề có những di vật có hình dáng như sử sách – đơn cử như sách Đại Nam nhất thống chí – đã ghi lại. Cụ thể, gạch ngói tìm được ở đây thuộc về thời Tràn, đường đi, móng nhà không giống với cáckiến trúc của Nam Giao: chính điện 3 gian, 2 bên Đông Vu và Tây Vu mỗi bên 7 gian có các tọa điện Canh y... Theo ông Hảo, những di vật ấy không hợp với bất kỳ kiến trúc cụ thể nào trong quần thể kiếntrúc Nam Giao. Rõ ràng các nhà khảo cổ đã có thời gian (3 tháng) đủ để biết được gạch và vữa xây ở đây là thuộc thời nào? “Tôi chỉ đơn cử một cách giản dị: Nếu nơi đây được xây bằng xi măng thì cónghĩa di chỉ được xây dựng gần đây chứ không thể cách đây mấy trăm năm được. Vào thời cuối Lê, đầu Nguyễn, khi xây dựng người ta thường dùng vôi, cát và mật dùng để xây các mộ hợp chất - nếu tìm đượcthì có nghĩa nơi này được xây dựng cách đây khoảng 300 năm” - ông Hảo khẳng định - “Việc của khảo cổ hiện nay là phải làm rõ được vấn đề của 11 bộ hài cốt, quan hệ của chúng ra sao với cái gọi là đànNam Giao...”

Chúng ta đang đào theo kiểu... thủy lợi?

Ông Hảo cho biết, trong lĩnh vực khảo cổ học, phương pháp khai quật hết sức quan trọng. Nếu chúng ta đào theo kiểu thủy lợi như hiện nay thì không thể phát hiện được di tích, thậm chí còn mất nền móng di tích... Ở khu vực 114 Mai Hắc Đế, người ta đào sâu, xoáy, khiến tất cả trở thành một mớ hổ lớn nên việc khai quật không chính xác. Ở lớp thứ nhất, chúng ta chưa phát hiện hết di tích đã phải đào sang lớp tiếp theo, khiến những gì có được ở lớp đầu đã bị mất đi, bị xáo trộn. Về mặt nguyên tắc, trước khi quyết định khai quật khảo cổ học tại 114 Mai Hắc Đế, các nhà khảo cổ phải qua khâu điều tra cơ bản, phải xác định trung tâm đàn Nam Giao và các kiến trúc xung quanh cũng như phạm vi đến đâu, sau đó mới tiến hành khai quật. Cách làm như hiện nay là chúng ta đã bỏ qua khâu thứ nhất mà “đi thẳng” vào khai quật di tích. Chính vì thế, nơi các nhà khảo cổ cho rằng là trung tâm đàn Nam Giao, rốt cuộc đào lên mới hay là chẳng phải, do đó việc đào bới trở nên vô ích. “Mới đây khi đến thăm Hoàng thành Thăng Long, đoàn Nhật Bản đã yêu cầu vẽ lại mặt bằng của Hoàng thành nhưng các nhà khảo cổ không thể vẽ nổi vì đã bị phá hết rồi, còn gì mà vẽ. Bây giờ vấn đề của đàn Nam Giao cũng vậy” - ông Hảo than thở.

Tóm lại, sau 3 tháng khai quật tốn kém và mất thời gian, các nhà khảo cổ vẫn chưa tìm thấy trung tâm của đàn Nam Giao. Những di vật tìm được ở nơi này chưa đủ căn cứ để nói đây là một phần quần thể kiến trúc của khu đàn linh thiêng này!

Đã hơn một tuần chúng tôi nỗ lực để tiếp xúc với những người trực tiếp tham gia khai quật khảo cổ tại 114 Mai Hắc Đế. Nhưng theo ông Tống Trung Tín – Phó viện trưởng Viện Khảo cổ, việc phát ngôn về vấn đề đàn Nam Giao được “quy định” là “đặc quyền của ông Nguyễn Doãn Tuân - Trưởng ban quản lý di tích và danh thắng Hà Nội - nên phía khảo cổ không được tự do cung cấp thông tin cho báo chí! Vì thế, tạm thời lúc này chúng tôi chưa thể tiếp xúc được với giới khảo cổ “đương chức”.

Nguồn: KH&ĐS, số 55 (1981), 6/7/2007, tr 13.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Tạp chí Việt Nam Hội nhập nâng cao chất lượng các ấn bản tiếng Anh
Việc nâng cấp toàn diện Tạp chí Việt Nam Hội nhập phiên bản tiếng Anh bao gồm cả ấn phẩm tạp chí in và tạp chí điện tử đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chiến lược thông tin đối ngoại; góp phần quảng bá hình ảnh, chính sách và pháp luật Việt Nam, đồng thời tạo dựng cầu nối tri thức học thuật bền vững với cộng đồng quốc tế.
Vĩnh Long: Đổi mới công tác phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ
Ngày 17/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức hội thảo khoa học "Giải pháp phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ hiệu quả"; ông Hồ Trọng Tâm, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy; Thầy thuốc Nhân dân, TS.BS. Ngô Văn Tán, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh; ThS. Trần Văn Út Tám, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh đồng chủ trì hội thảo.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Lễ kỷ niệm 25 năm thành lập Viện Nghiên cứu Phát triển Phương Đông
Trải qua 25 năm xây dựng và phát triển, Viện Nghiên cứu Phát triển Phương Đông đã từng bước khẳng định vị thế là một trong những tổ chức khoa học và công nghệ hoạt động hiệu quả trong hệ thống Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; có nhiều đóng góp trong nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách, tập hợp trí thức, phổ biến kiến thức và hợp tác quốc tế.
Đồng chí Hồ Đình Lưỡng được bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Phú Thọ
Ngày 17/7/2026, tại Trường Đại học Hùng Vương, Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Thọ khóa I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã được tổ chức với chủ đề “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành khóa mới; đồng chí Hồ Đình Lưỡng được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Thọ.
Đoàn Thanh niên Liên hiệp Hội Việt Nam chung tay xây dựng tương lai vùng biên tại xã Mẫu Sơn
Trong hai ngày 17 - 18/7, tại xã Mẫu Sơn (tỉnh Lạng Sơn), Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương phối hợp với nhiều cơ quan, đơn vị tổ chức Chiến dịch "Kỳ nghỉ hồng" năm 2026 với chủ đề "Chung tay dựng tương lai vùng biên, vững tay giữ biển trời quê hương". Hoạt động nhằm hưởng ứng Chiến dịch Thanh niên tình nguyện Hè năm 2026.
GS.VS. Châu Văn Minh, Bí thư Đảng ủy Liên hiệp Hội Việt Nam tham dự Đại hội Hội Hàng không - Vũ trụ Việt Nam lần thứ V
Sáng 18/7, tại Hà Nội, Hội Hàng không - Vũ trụ Việt Nam đã long trọng tổ chức Đại hội lần thứ V, nhiệm kỳ 2026-2031. Đây là sự kiện chính trị quan trọng nhằm đánh giá kết quả hoạt động nhiệm kỳ 2020-2026, xác định phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ mới và kiện toàn tổ chức lãnh đạo của Hội.
Chuẩn hóa nghiên cứu và ứng dụng tế bào gốc vì sự phát triển bền vững của y học tái tạo
Sáng 18/7, tại Khách sạn Melia Hà Nội, Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Tế bào (tổ chức KH&CN trực thuộc VUSTA) phối hợp cùng Longevity Medical System (LMS) và Báo Sức khỏe và Đời sống tổ chức hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Tế bào gốc: Từ nghiên cứu lâm sàng đến ứng dụng thực tiễn”.