Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 06/08/2007 23:39 (GMT+7)

Xung quanh việc khai quật đàn Nam Giao: Khai quật sai

Khảo cổ không đúng quy trình

Theo ông Nguyễn Văn Hảo (ảnh), nguyên Phó Viện trưởng Viện Khảo cổ học Việt Nam, không thể gọi những việc mà giới khảo cổ đang làmtại 114 Mai Hắc Đế - Hà Nội trong thời gian vừa qua là “thám sát”. Đó đích thị là khai quật. Mà nếu như thế thì các nhà khảo cổ đang làm việc không theo đúng quy trình: Họ đã bỏ qua công đoạn tìmhiểu trước khi khai quật. Những gì phát lộ đã chứng minh rằng, đây không phải là trung tâm đàn Nam Giao. Ngay cả việc tuyên bố đây là một phần của đàn Nam Giao cũng chưa hẳn đã đủ căn cứ, vì tại đâykhông hề có những di vật có hình dáng như sử sách – đơn cử như sách Đại Nam nhất thống chí – đã ghi lại. Cụ thể, gạch ngói tìm được ở đây thuộc về thời Tràn, đường đi, móng nhà không giống với cáckiến trúc của Nam Giao: chính điện 3 gian, 2 bên Đông Vu và Tây Vu mỗi bên 7 gian có các tọa điện Canh y... Theo ông Hảo, những di vật ấy không hợp với bất kỳ kiến trúc cụ thể nào trong quần thể kiếntrúc Nam Giao. Rõ ràng các nhà khảo cổ đã có thời gian (3 tháng) đủ để biết được gạch và vữa xây ở đây là thuộc thời nào? “Tôi chỉ đơn cử một cách giản dị: Nếu nơi đây được xây bằng xi măng thì cónghĩa di chỉ được xây dựng gần đây chứ không thể cách đây mấy trăm năm được. Vào thời cuối Lê, đầu Nguyễn, khi xây dựng người ta thường dùng vôi, cát và mật dùng để xây các mộ hợp chất - nếu tìm đượcthì có nghĩa nơi này được xây dựng cách đây khoảng 300 năm” - ông Hảo khẳng định - “Việc của khảo cổ hiện nay là phải làm rõ được vấn đề của 11 bộ hài cốt, quan hệ của chúng ra sao với cái gọi là đànNam Giao...”

Chúng ta đang đào theo kiểu... thủy lợi?

Ông Hảo cho biết, trong lĩnh vực khảo cổ học, phương pháp khai quật hết sức quan trọng. Nếu chúng ta đào theo kiểu thủy lợi như hiện nay thì không thể phát hiện được di tích, thậm chí còn mất nền móng di tích... Ở khu vực 114 Mai Hắc Đế, người ta đào sâu, xoáy, khiến tất cả trở thành một mớ hổ lớn nên việc khai quật không chính xác. Ở lớp thứ nhất, chúng ta chưa phát hiện hết di tích đã phải đào sang lớp tiếp theo, khiến những gì có được ở lớp đầu đã bị mất đi, bị xáo trộn. Về mặt nguyên tắc, trước khi quyết định khai quật khảo cổ học tại 114 Mai Hắc Đế, các nhà khảo cổ phải qua khâu điều tra cơ bản, phải xác định trung tâm đàn Nam Giao và các kiến trúc xung quanh cũng như phạm vi đến đâu, sau đó mới tiến hành khai quật. Cách làm như hiện nay là chúng ta đã bỏ qua khâu thứ nhất mà “đi thẳng” vào khai quật di tích. Chính vì thế, nơi các nhà khảo cổ cho rằng là trung tâm đàn Nam Giao, rốt cuộc đào lên mới hay là chẳng phải, do đó việc đào bới trở nên vô ích. “Mới đây khi đến thăm Hoàng thành Thăng Long, đoàn Nhật Bản đã yêu cầu vẽ lại mặt bằng của Hoàng thành nhưng các nhà khảo cổ không thể vẽ nổi vì đã bị phá hết rồi, còn gì mà vẽ. Bây giờ vấn đề của đàn Nam Giao cũng vậy” - ông Hảo than thở.

Tóm lại, sau 3 tháng khai quật tốn kém và mất thời gian, các nhà khảo cổ vẫn chưa tìm thấy trung tâm của đàn Nam Giao. Những di vật tìm được ở nơi này chưa đủ căn cứ để nói đây là một phần quần thể kiến trúc của khu đàn linh thiêng này!

Đã hơn một tuần chúng tôi nỗ lực để tiếp xúc với những người trực tiếp tham gia khai quật khảo cổ tại 114 Mai Hắc Đế. Nhưng theo ông Tống Trung Tín – Phó viện trưởng Viện Khảo cổ, việc phát ngôn về vấn đề đàn Nam Giao được “quy định” là “đặc quyền của ông Nguyễn Doãn Tuân - Trưởng ban quản lý di tích và danh thắng Hà Nội - nên phía khảo cổ không được tự do cung cấp thông tin cho báo chí! Vì thế, tạm thời lúc này chúng tôi chưa thể tiếp xúc được với giới khảo cổ “đương chức”.

Nguồn: KH&ĐS, số 55 (1981), 6/7/2007, tr 13.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng nhận danh hiệu Giáo sư danh dự Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga
Sáng 30/4/2026, tại Trường Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga (MPEI), TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã vinh dự đón nhận danh hiệu Giáo sư danh dự của MPEI. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng là công dân đầu tiên của Việt Nam được trao tặng danh hiệu Giáo sư tại MPEI, đứng trong bảng danh dự cùng với các nhà khoa học nổi tiếng trên thế giới.
51 năm thống nhất đất nước: Khơi thông nguồn lực tri thức trong kỷ nguyên mới
Thông tấn xã Việt Nam giới thiệu bài phỏng vấn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) về vai trò của lực lượng trí thức và những giải pháp đột phá để hiện thực hóa khát vọng hùng cường vào năm 2030 và 2045.
Phát huy vai trò nòng cốt của trí thức KH&CN tỉnh Cà Mau
Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức thành công thực sự đã mở ra một không gian mới để hội tụ sức mạnh, tâm huyết và trí tuệ của đội ngũ trí thức tỉnh nhà, định hình con đường kiến tạo và phát triển trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Công bố Quyết định bổ nhiệm Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Tri thức
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Công bố quyết định về công tác cán bộ. Tại hội nghị, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã trao Quyết định bổ nhiệm bà Bùi Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc phụ trách, Phó Tổng biên tập NXB Tri thức giữ chức vụ Giám đốc, Tổng biên tập NXB Tri thức.
Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành tháng 4/2026
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành nhằm đánh giá kết quả công tác, đồng thời triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng Đảng và chuẩn bị cho Đại hội LHHVN nhiệm kỳ mới.
Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.