Xây nhà ở vùng bão
Về các giải pháp quy hoạch,theo nhóm nghiên cứu, khi chọn địa điểm xây dựng, nên chú ý lợi dụng địa hình, địa vật để chắn gió bão cho công trình, làm nhà tập trung thành từng khu vực, bố trí các nhà nằm so le với nhau. Không nên làm nhà tại nơi trống trải, giữa cánh đồng, ven làng, ven sông, ven biển, trên đồi cao hoặc giữa 2 sườn đồi, sườn núi; tránh bố trí các nhà thẳng hàng, dễ tạo túi gió hoặc luồng xoáy nguy hiểm...
Kết cấu nhà hợp lýlà yêu cầu quan trọng đối với nhà ở vùng bão. Phải tránh nhà mảnh và dài. Đơn giản nhất là mặt bằng hình vuông và hình chữ nhật có chiều dài không lớn hơn 2,5 lần chiều rộng. Mặt bằng các bộ phận tránh bố trí tạo túi hứng gió như mặt bằng hình chữ L, chữ T và chữ U. Tăng cường kết cấu xung quanh những phòng quan trọng, đòi hỏi an toàn nhất, có thể làm chỗ trú ẩn cho những người đang có mặt trong khi xảy ra thiên tai. Không nên sử dụng những dạng mái nhà có thể tạo dòng rối cục bộ. Nên sử dụng mái hiên rời, giảm sự thò dài của mái. Về tổng thể phải có liên kết chặt chẽ, liên tục cho các kết cấu từ mái tới móng theo cả 2 phương ngang và phương thẳng đứng. Chủ nhà khi xây dựng cần ưu tiên hệ kết cấu gồm cột và dầm, tạo ra một lưới không gian có độ cứng tốt. Hệ kết cấu càng đơn giản càng tốt; nên dùng cột chống đứng bên trong nhà và những vùng mở rộng.
![]() |
| Cơn lốc xoáy chiều 14/4/2007 tàn phá 4 thôn của xã Đại Hồng, Đại Lộc, Quảng Nam. |
Tường nhàxây dựng ở vùng thường xuyên có bão phải đảm bảo độ bền chịu gió đẩy và gió hút, chống lật, không bị biến dạng; tường phải đủ sức truyền tải trọng từ bên trên xuống móng qua các liên kết. Khi tường yếu phải có giằng chéo trong tường và các góc tường. Các bức tường gạch dài cần được tăng cường độ cứng bằng bổ trụ hoặc bố trí các dầm và các cột liên kết bằng bê tông tổng hợp. Tường gạch vượt mái phải được tăng cường bằng dầm bê tông, neo xuống dưới đế theo các khoảng đều nhau; tại mút khe co giãn và các đầu mút. Các sườn tăng cứng tường cần được bố trí ở các khoảng cách đều nhau từ 2 - 3 m; khi thi công chú ý tạo khe co giãn để tránh ảnh hưởng của giãn nở, dọc trụ tại khe co giãn cần phải gia cường cốt thép theo phương đứng. Các bức tường đầu hồi cần được gia cố hợp lý, có thể bố trí một dàn mái tại tường đầu hồi.
Tường gạch sò mỏ có thể dùng ở vùng khô ráo. Để tăng cường khả năng chống bão, cần xây tường bằng vữa vôi có pha 50 kg xi măng hoặc 20 kg tro rơm, trấu/m3 cát xây. Tường gạch sò đúc vôi cát mác thấp cần có biện pháp cấu tạo tăng cứng để giảm thiểu ảnh hưởng của bão (vữa vôi bao che, các góc và trụ tăng cường bằng gạch xây vữa xi măng - cát). Tường khung gỗ vách gỗ với hệ khung không gian có khả năng chịu gió bão tốt. Các loại tường khung gỗ tre, vách liếp tre có lớp trát hoặc không có lớp trát chỉ nên coi là phương án tạm thời khi chưa có đủ điều kiện kinh tế, do vậy phải thực hiện các giải pháp chống đỡ trước cơn bão. Để hạn chế hư hỏng cho các loại tường xây do mưa bão tạt hoặc lũ khi triều dâng, cần sử dụng lớp trát có đủ độ bền nước: lớp trát bằng vữa vôi tỷ lệ 1:4,5 hoặc 1:5, có pha thêm 50 kg xi măng hoặc 20 kg tro rơm, trấu/m3 cát xây.
Đối với mái nhà, tốt nhất là bằng bê tông cốt thép. Nếu mái dốc phải có trần, độ dốc mái nên lấy từ 20 - 30 độ. Kèo đỡ bằng gỗ nhóm 1 - 2, mộng cứng. Giữa các kết cấu phải có giằng liên kết theo 2 phương đứng và ngang. Xà gồ, cầu phong, li tô phải neo chắc với kết cấu mái và tường hồi. Nên có giằng chéo ở các góc mái. Để đảm bảo độ bám của vật liệu lợp mái, cần chú ý tấm lợp phải neo chặt vào xương mái. Nên sử dụng ngói có lỗ buộc và tăng cường liên kết của hệ kèo, xà gồ. Mái ngói thường phải có dây thép buộc. Dùng dây thép buộc vào li tô, cầu phong, vì kèo phải được liên kết xuống tới móng. Đối với các công trình ngói không neo đã xây dựng, có thể hạn chế hư hại bằng kê vữa phần mũi viên trên vào phần gáy viên dưới ở các vùng riềm mái, 3 - 4 hàng sát bờ nóc, bờ chảy và làm trần hiên bằng cót hoặc tre. Xây hàng gạch chỉ chạy dọc theo độ dốc mái cách nhau 0,9 - 1,2 m để chống tốc mái. Với mái rơm, rạ, nên đan phên, cót ép vào nhau thành lưới ô vuông đặt trên mái. Ghìm và đè vào các thanh kèo bằng các cây tre, nứa. Cạnh mái phải được ghìm vào cầu phong, xà gồ hoặc kèo bằng dây thép...
Nguồn: Khoa học phổ thông 20/4/2007









