Xây dựng hải quân Việt Nam vững mạnh góp phần đưa nước ta “mạnh về biển và làm giàu từ biển”

Tiến ra biển đang là xu thế tất yếu để tìm kiếm, khai thác các tiềm năng về nguyên liệu, năng lượng, thực phẩm và không gian sinh sống trong tương lai. Hầu hết các quốc gia phát triển nhất trên thế giới đều là những nước có biển và nền kinh tế biển mạnh. Hiện nay, các quốc gia có biển đang giữ lợi thế lớn không thể phủ nhận và đang nhất loạt vươn ra biển, tìm mọi cách khai thác các nguồn lợi từ biển để tăng cường tiềm lực kinh tế gắn với bản vệ chủ quyền an ninh vùng biển. Là một quốc gia ven biển, đất nước ta cũng không nằm ngoài xu thế chung đó.

Trong những năm qua Đảng, Nhà nước ta đã quan tâm, đầu tư phát triển kinh tế biển kết hợp với bảo vệ, giữ vững chủ quyền, an ninh vùng biển, bước đầu đã phát huy được tiềm năng, thế mạnh từ biển, góp phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau, đến nay khả năng khai thác những lợi ích từ biển của chúng ta vẫn còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của quốc gia ven biển; an ninh trên biển vẫn còn rất phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó lường; tình trạng xâm phạm chủ quyền, thăm dò, khai thác trái phép các nguồn tài nguyên biển của tàu thuyền nước ngoài vẫn thường xuyên xảy ra; tình trạng buôn lậu, tội phạm trên biển vẫn diễn biến phức tạp… Vì vậy, việc xây dựng Hải quân nhân dân Việt Nam vững mạnh để cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân bảo vệ vững chắc chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển; tạo dựng, duy trì môi trường hoà bình, ổn định và bảo đảm an ninh trật tự trên các vùng biển, đảo là điều kiện tiên quyết để chúng ta tiến ra khai thác có hiệu quả các tiềm năng, nguồn lợi của biển; đồng thời, là nhân tố quan trọng góp phần hiện thực hoá mục tiêu mà Nghị quyết Trung ương 4 (khoá X) về Chiến lược biển Việt Nam đã đề ra: “Đến năm 2020, phấn đấu đưa nước ta trở thành một quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển, bảo đảm vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền quốc gia trên biển…” (1).

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu đó, chúng ta cần phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn đảng, toàn dân, các cấp, các ngành, các thành phần kinh tế trên tất cả các lĩnh vực và bằng nhiều giải pháp đồng bộ. Trong đó, việc xây dựng các lực lượng để quản lý và bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo nhất là xây dựng Hải quân nhân dân vững mạnh, từng bước hiện đại nhằm tăng cường khả năng răn đe, sẵn sàng giáng trả các hành động xâm phạm chủ quyền biển, đảo và tạo dựng môi trường hoà bình, ổn định cho phát triển kinh tế biển là một trong những nhân tố hết sức quan trọng.

Tuy nhiên, so với yêu cầu của nhiệm vụ bảo vệ biển, đảo và yêu cầu của nhiệm vụ chống địch xâm lược từ hướng biển, thì sức mạnh chiến đấu của Hải quân nhân dân đang còn một khoảng cách đáng kể cần phải vượt qua. Về thành phần lực lượng của Quân chủng Hải quân hiện nay so với yêu cầu nhiệm vụ còn thiếu đồng bộ về chủng loại vũ khí, trang bị kỹ thuật hạn chế cả về số lượng, chất lượng và mức độ hiện đại so với hải quân các nước trong khu vực; nhiều loại vũ khí trang bị kỹ thuật (nhất là các trang bị đặc chủng) đã quá niên hạn sử dụng, lạc hậu, xuống cấp, cần được thay thế, bổ sung; việc bố trí lực lượng có chỗ chưa hợp lý.. Nhìn chung, tổ chức, biên chế, trang bị của Quân chủng Hải quân hiện nay mới chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý, bảo vệ biển, đảo trong thời bình; chưa đủ sức thực hiện vai trò nòng cốt trong chiến tranh nhân dân trên biển, chống chiến tranh xâm lược quy mô lớn, cường độ cao và bằng cũ khí công nghệ cao của địch. Những vấn đề đó có tác động, ảnh hưởng không nhỏ tới hiệu quả thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ vùng biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc. Trong khi đó, yêu cầu, nhiệm vụ phát triển kinh tế biển và bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc giai đoạn cách mạng hiện nay, có những phát triển mới. Tình hình Biển Đông và trên các vùng biển nước ta hiện đang diễn ra hết sức phức tạp, tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định, khó lường. Thời gian gần đây, một số nước trong khu vực có nhiều động thái mới, làm cho tình hình Biển Đông cũng như khu vực Trường Sa thêm căng thẳng. Cùng với việc tăng cường các hoạt động quân sự, tăng cường mua sắm tàu chiến, máy bay thế hệ mới, các nước trong khu vực đang đẩy mạnh việc kiểm soát biển, dân sự hoá, từng bước hợp pháp hoá chủ quyền trên một số đảo đã chiếm đóng; tăng cường các hoạt động thăm dò, khai thác trên các vùng biển nhạy cảm (có sự hỗ trợ của lực lượng quân sự) để làm hậu thuẫn cho cuộc chiến pháp lý và giành lợi thế trong giải quyết tranh chấp chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa. Nhiều lần hoạt động thăm dò của một số nước đã xâm phạm vào chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của chúng ta. Đáng chú ý là đầu tháng 3 vừa qua, Trung Quốc cho phép Công ty du lịch quốc tế Châu Giang mở tour du lịch ra đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam; Tổng thống Gloria Arroyo ký ban hành Luật đường cơ sở mới của Philippines, trong đó quy thuộc các đảo thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam vào lãnh thổ của mình, những việc làm đó đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam, làm phức tạp thêm tình hình; đồng thời, trực tiếp đe doạ sự toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ và an ninh quốc gia của nước ta trên biển và từ hướng biển. Nếu như chúng ta có được một nền quốc phòng, an ninh trên biển vững mạnh, đủ sức răn đe và giải quyết tốt mọi diễn biến phức tạp trên các vùng biển, đảo, thì ắt hẳn các thế lực thù địch, cũng như các nước trong khu vực sẽ không dám ngang nhiên lán lướt, xâm phạm vào chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của ta trong quá trình thăm dò, khai thác tài nguyên biển; hoặc chiếm đóng trái phép trên một số đảo, bãi đá ngầm thuộc chủ quyền của ta… Vì vậy, việc tăng cường sức mạnh quân sự của quốc gia trên biển, cũng như sức mạnh và khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng Hải quân là vấn đề vừa mang tính cấp bách, vừa là giải pháp cơ bản, lâu dài, nhằm bảo đảm cho đất nước ta luôn chủ động, đủ sức ứng phó có hiệu quả với mọi tình huống diễn biến phức tạp trên biển và từ hướng biển. Theo đó, cùng với việc tăng cường đầu tư mua sắm tàu thuyền và một số loại vũ khí kỹ thuật hiện đại trang bị cho các lực lượng tác chiến phòng thủ biển, trong thời gian tới, Quân chủng cần tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả những vấn đề cơ bản như sau:

Một là tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng, nhất là Nghị quyết Trung ương 8 (khoá IX); Nghị quyết Trung ương 4 (Khoá X) về “Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020”; tập trung lãnh đạo nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của các lực lượng trong quân chủng, trước hết là chất lượng chính trị, đảm bảo cho Quân chủng luôn là lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Hai là, tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, giáo dục tình hình nhiệm vụ cho mọi đối tượng trong toàn Quân chủng để họ nhận thức đầy đủ về tính chất phức tạp của cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo và những âm mưu, thủ đoạn vô cùng thâm độc của các thế lực thù địch, nhằm từng bước thực hiện mưu đồ “độc chiếm biển Đông”. Cùng với đó, cần coi trọng giáo dục truyền thống đánh giặc giữ nước, bảo vệ biển, đảo của dân tộc và những kinh nghiệm chiến đấu của cha ông trên chiến trường sông biển, đặc biệt là kinh nghiệm chiến thắng trận đầu (ngày 2 và 5 – 6 – 1964) và truyền thống hào hùng của Hải quân nhân dân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Việc giáo dục và phát huy truyền thống của quân chủng Anh hùng cần phải được xác định là một trong những nội dung rất quan trọng của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng nhằm bồi dưỡng tinh thần cách mạng, tình cảm giai cấp, trách nhiệm cho mọi cán bộ, chiến sĩ trong Quân chủng. Bởi lẽ, truyền thống là cơ sở, nền tảng của hiện tại và là “mầm mống” của tương lai; có nhận thức đúng đắn và sâu sắc về truyền thống thì mới phát huy được truyền thống trong mọi lĩnh vực hoạt động. Và quan trọng hơn, là trên cơ sở nhận thức đúng đắn, sâu sắc và tự hào về truyền thống, các thế hệ đi sau mới thấy rõ trách nhiệm của mình trong việc kế thừa, phát huy và phát triển những truyền thống tốt đẹp đó trong giai đoạn cách mạng mới.

Ba là, tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện, sức chiến đấu của Đảng bộ Quân chủng; chăm lo xây dựng các tổ chức cơ sở Đảng trong sạch và vững mạnh gắn với xây dựng cơ bản, đơn vị vững mạnh toàn diện; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị, kiên định, vững vàng, trung thành tuyệt đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, gương mẫu về phẩm chất đạo đức, lối sống; thực hiện có chiều sâu và hiệu quả cuộc vận động “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong toàn Quân chủng.

Bốn là, phát huy sức mạnh tổng hợp, tiếp tục xây dựng Quân chủng Hải quân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; tạo chuyển biến cơ bản, mạnh mẽ, vững chắc, có chiều sâu và đột phá trong công tác tổ chức biên chế, phấn đấu trong tương lai gần có đầy đủ các thành phần lực lượng (tàu mặt nước, tàu ngầm, không quân của hải quân, hải quân đánh bộ, tên lửa và pháo bờ biển) để đáp ứng yêu cầu tác chiến trong chiến tranh hiện đại, chống chiến tranh xâm lược trên các quy mô từ hướng biển. Cùng với việc nâng cao chất lượng huấn luyện chiến đấu, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật, cần chú trọng nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng, bảo quản vũ khí, trang thiết bị kỹ thuật hiện có; từng bước ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động chỉ huy, quản lý, điều hành của Quân chủng. Chủ động tham mưu cho Đảng, Nhà nước, trực tiếp là Đảng q\uỷ Quân sự Trung ương và Bộ Quốc phòng trong lựa chọn đối tác và chủng loại vũ khí trang bị kỹ thuật tiên tiến để mua sắm; từng bước tăng cường số lượng, chất lượng các loại vũ khí trang bị của Hải quân, khắc phục dần sự bất cập giữa trang bị và yêu cầu nhiệm vụ quản lý, bảo vệ vùng biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc.

Năm là, tiếp tục đẩy mạnh hoạt động đối ngoại quân sự, đáp ứng yêu cầu hội nhập và hợp tác quốc tế. Tăng cường hợp tác và tham gia hoạt động phối hợp với hải quân các nước về một số lĩnh vực để tăng cường hiểu biết và học tập kinh nghiệm lẫn nhau, góp phần vào xây dựng quân chủng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Thực hiện đồng bộ những giải pháp nên trên sẽ góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp của Quân chủng Hải quân, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ làm nòng cốt trong bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa và lợi ích quốc gia trên biển; tạo điều kiện thuận lợi để các cấp, các ngành có liên quan tới biển và các địa phương ven biển chủ động vươn ra khai thác các tiềm năng, nguồn lợi của biển phục vụ cho sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và từng bước hiện thực hoá mục tiêu “Đưa nước ta trở thành quốc gia mạnh về biển và giàu lên từ biển”.