Xây chợ để... nuôi lợn
Bức xúc của người dân
Năm 1998, chợ Minh Bảo (thôn Thanh Niên, xã Minh Bảo, TP. Yên Bái) được tỉnh Yên Bái đầu tư xây dựng với hy vọng hình thành trung tâm buôn bán sầm uất. Tuy nhiên, viễn cảnh nhanh chóng bị nguội tắt. Bởi theo người dân xã Minh Bảo, địa điểm đặt chợ quá bất hợp lý; không thuận lợi cho hoạt động giao lưu buôn bán của bà con; trong khi việc tăng thu ngân sách qua chợ cũng chỉ là... viễn tưởng. Minh Bảo là xã nghèo, việc tuỳ tiện “đổ” hơn trăm triệu đồng vào khu dân cư thưa thớt là điều đáng phải suy nghĩ.
Ông Nguyễn Hữu Phi (sống gần chợ) cho rằng, việc hình thành khu chợ này thể hiện sự lơi lỏng trong quản lý vì không có sự khảo sát kỹ lưỡng trước khi tiến hành xây dựng. Với diện tích xây dựng rộng, nhiều ki ốt, trong khi nhu cầu buôn bán của người dân chưa nhiều thì việc chợ xây xong không có người đến họp là điều dễ hiểu...
Không chấp nhận sự “lãng phí” vì chợ bị bỏ không, UBND xã Minh Bảo đã nghĩ ra cách “làm kinh tế” hiệu quả ngay. Đó là cho thuê chợ làm nơi nuôi lợn, mặc cho nhân dân bất bình, phản đối vì ô nhiễm môi trường. Ông Nguyễn Mạnh Khương, nhà liền kề chợ bức xúc: “Trước khi xây dựng, UBND xã đến vận động gia đình tôi nhượng một phần đất xây chợ phục vụ nhân dân. Gia đình tôi đâu ngờ nó lại biến thành khu nuôi lợn. Suốt mấy năm qua, các hộ dân xung quanh chợ luôn phải hứng chịu mùi hôi thối bốc lên; ruồi muỗi nhiều vô kể, nhất là vào những ngày nắng nóng”. Theo quan sát của chúng tôi, chợ rộng khoảng 3000m 2, bên trong dãy chuồng lợn chia thành 14 ô, hàng chục con lợn đang được nuôi nhốt trong đó. Tấm biển chợ trước đây được thay bằng “Trung tâm phân phối – Tư vấn chăn nuôi” rất hoành tráng. Mặc dù trại lợn được xây hầm biogas nhưng đã bị “tê liệt” bởi không được giải phóng khí đốt. Vì vậy nước thải và phân lợn được đổ trực tiếp xuống dòng suối gần đó. Ông Nguyễn Tân Thành, chủ trại lợn cho biết: “Tôi ký hợp đồng với UBND xã Minh Bảo thuê khu chợ này trong 20 năm để nuôi lợn. Giá thuê 5 năm đầu là 3,5 triệu đồng/năm, những năm tiếp theo 7,5 triệu đồng/năm. Tôi dự định sẽ xây thêm một dãy chuồng nữa để mở rộng quy mô chăn nuôi”.
Rõ ràng những phản ánh của người dân là có cơ sở. Việc đầu tư xây chợ ở đây là chưa thật hợp lý, UBND xã Minh Bảo cho thuê chợ làm khu chăn nuôi lợn là sai mục đích và sự ô nhiễm môi trường do trại lợn gây ra rất đáng báo động. Hơn nữa đây lại là trung tâm văn hoá – chính trị của xã nên việc cho thuê chợ làm khu nuôi lợn thật khó coi. Đó có chưa kể đến hiệu quả kinh tế của việc cho thuê...
Bao giờ chợ trở về đúng mục đích?
Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, khi chợ Minh Bảo xây dựng xong, cán bộ xã đã vận đông nhân dân mang hàng hoá ra bán. Lúc đầu cũng có vài hộ mang hàng khô, tạp phẩm, thịt tham gia nhưng do hoạt động mang tính nhỏ lẻ, khai thác kém hiệu quả nên người buôn bán chuyển dần ra chợ Km6 (TP. Yên Bái). Điều này dẫn đến nghịch cảnh có chợ nhưng dân không họp. Một cán bộ xã Minh Bảo cho biết, vấn đề cho thuê chợ đã được đem ra bàn trước HĐND. Các đại biểu đều thống nhất cho thuê chỉ để kinh doanh các loại sản phẩm thịt chế biến và thức ăn chăn nuôi. Còn sau đó UBND xã ký hợp đồng cụ thể thế nào với người thuê thì HĐND không được biết. Ông Hoàng Thư Khoa, Chủ tịch UBND xã Minh Bảo cho biết: “Vì chợ xây dựng xong không hoạt động được, bỏ hoang đã mấy năm nên xã mới quyết định cho ông Nguyễn Tân Thành thuê. Việc ký kết hợp đồng cho thuê thế nào, sử dụng vào mục đích gì thì tôi không rõ lắm vì hồi đó tôi chưa làm lãnh đạo xã. Thành phố đã có quy hoạch trung tâm cụm xã, kế hoạch của UBND xã Minh Bảo là tới đây sẽ thu hẹp diện tích chợ cũ để đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân”.
Nhân dân địa phương rất bức xúc vì chuyện xây chợ rồi bỏ hoang, bây giờ lại biến thành trại lợn gây ô nhiễm môi trường. Dù là “chuyện đã rồi” nhưng người dân xã Minh Bảo mong muốn khôi phục chợ cũ, trả lại đúng những gì bà con từng kỳ vọng để sớm có một nơi giao thương, buôn bán thuận tiện.
