Xã hội hoá công nghệ thông tin góp phần quan trọng trong việc xây dựng và phát triển Chính phủ điện tử
Những năm qua, Nhà nước (thông qua các đơn vị hành chính, sự nghiệp, doanh nghiệp...) đã đầu tư hàng ngàn tỉ đồng vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật và công nghệ làm thay đổi diện mạo của Việt Nam trong sơ đồ phát triển công nghệ thông tin trên thế giới. Giờ đây ứng dụng công nghệ thông tin trong mọi lĩnh vực hoạt động của toàn xã hội kể cả các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp để góp phần phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao dân trí... trở thành công cụ không thể thiếu. Việc tích cực và chủ động sử dụng các dịch vụ viễn thông và các ứng dụng công nghệ thông tin sẽ tạo đà cho sự phát triển theo định hướng chủ trương của Đảng và Nhà nước về xây dựng và phát triển Việt Nam điện tử với công dân điện tử, Chính phủ điện tử, doanh nghiệp điện tử, giao dịch và thương mại điện tử.
Sự phát triển của khoa học- công nghệ đã làm thay dổi cả nếp suy nghĩ, cung cách làm ăn không những trong các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp mà ngay cả những nông dân cũng đã lập những Website riêng cho mình để vừa quảng bá vừa xác lập quyền sở hữu về thương hiệunhằm tạo sự cạnh tranh lành mạnh trong hoạt động sản xuất kinh doanh, làm ăn buôn bán của mình rất nổi tiếng như: Bưởi Năm roi, Nhãn lồng Hưng Yên, Du lịch Suối Tiên, du lịch Hạ Long, Cafe Trung Nguyên…Hiện nay ở hầu hết các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, trường học đều đã sử dụng Internet, và sự xuất hiện của các cơ sở dịch vụ Internet công cộng ở hầu khắp mọi nơi từ đồng bằng, đô thị tới các huyện miền núi xa xôi đã minh chứng phần nào những tiện ích đó, và dần dần công nghệ thông tin sẽ trở thành món ăn như “cơm ăn, nước uống”hàng ngày không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt.
Để sớm đạt yêu cầu xây dựng và phát triển Việt Nam điện tử với công dân điện tử, Chính phủ điện tử, các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương, các cơ quan báo chí, phát thanh truyền hình… đã có các trang thông tin điện tử để thường xuyên truyền tải các bộ luật, luật, văn bản quy phạm pháp luật, văn bản điều hành trong hoạt động của cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp; tổng hợp, cập nhật thông tin đang diễn ra hàng ngày trong cả nước làm cho việc trao đổi, tìm hiểu thông tin của mọi công dân (kể cả người nước ngoài) khi có nhu cầu trên mạng Internet ngày càng đa dạng, phong phú hơn, thuận tiện hơn.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động thực tiễn của nhiều cơ quan, đơn vị như: cấp biển số xe qua mạng của Công an một số tỉnh, thành; việc thông báo kết quả tuyển sinh, đăng điểm học của con em trong các trường đại học, cao đẳng, trung học… của ngành giáo dục … , cập nhật, truyền tải các văn bản quy phạm pháp luật, các chủ trương, chính sách của đảng, nhà nước trên các trang Website là những bước phát triển nhảy vọt đáng kể trong những năm gần đây, kết quả này làm cho công nghệ thông tin thật sự đi vào lòng người dân, làm giảm thiểu những tiêu cực, phiền toái không đáng có trong đời sống xã hội. Hàng ngày chỉ cần lướt trên các trang thông tin điện tử người dân có thể dễ dàng tìm được những văn bản, những quy định mà họ cần. Đồng thời đây cũng chính là kênh thông tin quan trọng để các chủ trương chính sách của đảng, nhà nước đến với các tổ chức và công chúng nhanh nhất, thuận tiện nhất và hiệu quả cao.
Tuy nhiên, ứng dụng công nghệ thông tin hiện nay vẫn còn mang nặng tính thử nghiệm; một số văn bản của cơ quan trung ương, các bộ ngành đến chính quyền địa phương chưa nhiều, chưa đồng bộ làm ảnh hưởng việc truyền tải, phổ biến, tuyên truyền, khai thác thông tin trên mạng của mọi tổ chức, công dân. Một mặt, lãnh đạo một số cơ quan đơn vị chưa thật sự quan tâm, chưa chỉ đạo quyết liệt việc thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin ở cơ quan, đơn vị; có tâm lý còn ngại thay đổi lề lối làm việc, không quen cách làm việc xử lý văn bản trên mạng, nên không mặm mà gì lắm với chủ trương này; một số cơ quan đơn vị được đầu tư theo các dự án, chương trình của Chính phủ nhưng sử dụng không hiệu quả, đầu tư mua sắm trang thiết bị để làm vật trang trí là chủ yếu, ít được khai thác sử dụng hoặc sử dụng thay cho máy đánh chữ là chủ yếu… đã phần nào làm giảm hiệu quả đầu tư, gây lãng phí lớn tiền bạc của Nhà nước. Mặt khác công tác đào tạo, bồi dưỡng người sử dụng chưa thật sự đem lại hiệu quả; các trung tâm tin học mọc lên như nấm, nhưng chất lượng đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu. Các cơ sở dịch vụ Internet công cộng nở rộ, nhưng chủ yếu là chơi trò chơi điện tử, chát - mà đối tượng chủ yếu là học sinh, sinh viên (nhưng hầu hết chủ dịch vụ Internet công cộng chưa qua đào tạo về quản lý, khai thác Internet để có đủ điều kiện về kỹ thuật và trách nhiệm trong việc cung cấp dịch vụ cho người sử dụng theo quy định của pháp luật), cần có sự giám sát, quản lý chặt chẽ của các cơ quan hữu quan.
Để nhanh chóng thức hiện chủ trương xây dựng và phát triển Chính phủ điện tử, công dân điện tử, từng bước đáp ứng nhu cầu xã hội hoá công nghệ thông tin; cần xây dựng hệ thống mạng công nghệ thông tin theo hệ thống ngành dọc trong mối liên kết với tin học, truyền thông tạo thành cơ sở hạ tầng thông tin của cả hệ thống chính trị trong cả nước phải là công cụ quan trọng hàng đầu trong quản lý, điều hành ở trong cơ quan - các đơn vị trực thuộc với các tổ chức, công dân, nhằm từng bước thực hiện chính quyền điện tử, công dân điện tử, doanh nghiệp điện tử, thương mại điện tử... theo lộ trình của Chính phủ. Từng bước thử nghiệm giao tiếp trực tuyến giữa chính quyền với tổ chức và công dân thông qua cổng giao tiếp điện tử (theo hướng dẫn của trung ương); có kế hoạch xây dựng mô hình chính quyền điện tử, gắn cải cách hành chính với tin học hoá quản lý nhà nước trong thời gian tới, sớm đưa các dịch vụ công lên mạng qua cổng giao tiếp điện tử để phục vụ tổ chức và công dân, góp phần đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong quá trình hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế.
Xây dựng các cơ sở dữ liệu tổng hợp, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, liên ngành và tiếp tục hoàn thiện, cập nhật, bổ sung thông tin vào các cơ sở dữ liệu đã xây dựng tiến tới cung cấp các dịch vụ để mọi tổ chức, công dân có thể nắm thông tin hữu ích và tiếp cận dần với các dịch vụ hành chính công trên mạng.
Nâng cao nhận thức về ứng dụng công nghệ thông tin, về sử dụng, khai thác Internet cho cán bộ, công chức, viên chức trong cả hệ thống chính trị từ trung ương, các bộ ngành đến xã, phường, thị trấn. Cần có sự phối kết hợp giữa các bộ ngành, cơ quan chức năng để phổ biến, tuyên truyền việc đưa chương trình tin học (khai thác, ứng dụng và trao đổi thông tin trên mạng Internet) vào trường học, vào khu vực dân cư; thực hiện chương trình đưa Internet về nông thôn...
Tổ chức tuyên truyền “Chương trình triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin”đến mọi đối tượng, nhất là thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên…, các thành phần kinh tế về tiện ích khi sử dụng công nghệ thông tin, mà chủ yếu là khai thác, sử dụng Internet trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Thực hiện mục tiêu từng bước xã hội hoá tin học và đưa các ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động của từng ngành, từng cấp, từng địa phương là mục tiêu phấn đấu của Chính phủ đề ra. Do vậy đòi hỏi sự quyết tâm cao của lãnh đạo các ngành, các cấp, các cơ quan đơn vị phải thực sự quyết liệt trong việc chỉ đạo, điều hành trong cơ quan đơn vị mình; nhất là xoá bỏ tâm lý còn ngại thay đổi lề lối làm việc, không quen cách làm việc xử lý văn bản trên mạng và sự đồng thuận của từng cán bộ công chức sẽ là điều kiện tiên quyết cho lộ trình Chính phủ điện tử, công dân điện tử, doanh nghiệp điện tử, giao dịch và thương mại điện tửcủa Chính phủ được thực hiện. Đồng thời thông qua giao dịch điện tử sẽ làm cho công tác tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, phổ biến, giáo dục pháp luật của Nhà nước đạt hiệu quả hơn; các nhu cầu về dịch vụ công của mọi tổ chức, công dân được thuận tiện hơn, gần với chính quyền hơn, và việc giám sát các hoạt động của chính quyền các cấp cũng sẽ được chặt chẽ hơn .
