Vườn ươm doanh nghiệp công nghệ trong trường đại học

Việc hình thành mô hình vườn ươm doanh nghiệp công nghệ sẽ đóng vai trò cầu nối cho các mối liên kết giữa doanh nghiệp và trường đại học, viện nghiên cứu, giúp doanh nghiệp (đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ) vượt qua những khó khăn khi nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới, giúp trường, viện định hướng nghiên cứu ứng dụng và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu khoa học và giúp tạo lập các yếu tố cho hoạt động của thị trường công nghệ (sản phẩm công nghệ, phía cung, cầu, trung gian, tư vấn, thông tin KHCN…).

Nơi gắn kết doanh nghiệp và công nghệ mới

Hiện nay ở Việt Nam đã có một vài dự án vườn ươm doanh nghiệp, tuy nhiên phải phân biệt rõ mô hình này với vườn ươm doanh nghiệp công nghệ. Theo ThS. Nguyễn Thúy Quỳnh Loan, vườn ươm doanh nghiệp là một tổ chức liên kết giữa trung tâm, viện nghiên cứu, trường đại học, chính quyền và các doanh nghiệp khởi sự (hay các nhóm, cá nhân có ý định thành lập doanh nghiệp). Tổ chức này có mục đích tạo một “lồng ấp”, một môi trường “nuôi dưỡng” các doanh nghiệp khởi sự trong một thời gian nhất định để các đối tượng này có thể vượt qua những khó khăn ban đầu, khẳng định sự tồn tại và phát triển như những doanh nghiệp độc lập. Còn vườn ươm doanh nghiệp công nghệ khác biệt so với vườn ươm doanh nghiệp thông thường ở một số điểm: có mối liên kết chặt chẽ với các đối tác chiến lược trong hoạt động, đặc biệt có sự cam kết bảo trợ, hợp tác mạnh của các trường đại học, viện nghiên cứu khoa học công nghệ; được thành lập trong trường đại học kỹ thuật, trung tâm công nghệ, khu công nghệ cao, hoặc các nơi gần nguồn lực hỗ trợ kỹ thuật; được giám sát, điều hành bởi các chuyên gia có kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp công nghệ; thường cung cấp các dịch vụ chuyên môn kỹ thuật và các thiết bị chuyên dùng, các phòng thí nghiệm.

Nhiều nhu cầu được vào vườn ươm

Để thiết lập cơ sở thành lập Vườn ươm Phú Thọ, trong khoảng thời gian gần 3 tháng (từ giữa tháng 9/2005 đến tháng 11/2005) nhóm nghiên cứu đã tiến hành điều tra nhu cầu tham gia vào vườn ươm của hai nhóm đối tượng chính: sinh viên các trường đại học kỹ thuật ở TP.HCM, nhà nghiên cứu của các trường, viện kỹ thuật và doanh nghiệp ở TP.HCM. Trong 484 sinh viên được điều tra, có 68% sinh viên có ý định kinh doanh sau khi tốt nghiệp, số còn lại thì do dự và không muốn kinh doanh mà chỉ muốn đi làm thuê. Trong số sinh viên có ý định kinh doanh, có 92% sinh viên muốn tham gia vào vườn ươm.

Qua cuộc điều tra cho thấy những số liệu trên phản ánh nhu cầu tham gia vào vườn ươm là rất cao. Những người được điều tra này đều đánh giá vị trí vườn ươm đặt tại Đại học Bách khoa là thuận tiện cho họ (75%). Ngoài lợi thế gần nơi hỗ trợ kỹ thuật (chuyên gia, phòng thí nghiệm,...), họ cũng thuận lợi trong việc giao dịch với ngân hàng, nhà cung cấp, khách hàng, đi lại,... Hiện nay đã có 5 doanh nghiệp đề nghị được tham gia ngay khi vườn ươm đi vào vận hành. Điều này chứng tỏ nhu cầu tham gia vào đây không chỉ dành cho đối tượng khởi nghiệp mà còn mở rộng ra cho các doanh nghiệp đã và đang hoạt động.

ThS. Nguyễn Thúy Quỳnh Loan cho biết: “Đối tượng tham gia ươm tạo trong vườn ươm sẽ là các sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu muốn thành lập doanh nghiệp công nghệ thuộc các lĩnh vực ưu tiên, các doanh nghiệp khoa học công nghệ. Các dịch vụ cung cấp của Vườn ươm Phú Thọ có nhiều thế mạnh, trước hết là thuận lợi trong việc tiếp cận với đội ngũ chuyên gia kỹ thuật giỏi của trường Đại học Bách khoa TP.HCM (ĐHBK) nói riêng và Đại học Quốc gia TP.HCM (ĐHQG) nói chung, điều này góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của dịch vụ tư vấn, đào tạo. Thứ hai, ĐHBK và ĐHQG là nơi được đầu tư nhiều phòng thí nghiệm trọng điểm và hiện đại, thông qua vườn ươm các phòng thí nghiệm này sẽ được khai thác hiệu quả và gắn liền công tác nghiên cứu với hoạt động sản xuất thực tiễn. Thứ ba, ĐHBK và ĐHQG là trung tâm cung cấp và chuyển giao các công trình nghiên cứu khoa học công nghệ cho việc thương mại hóa”.

Hoạt động ươm tạo doanh nghiệp công nghệ là một khái niệm tương đối mới mẻ ở nước ta. Tuy nhiên thực tế áp dụng tại các nước trên thế giới và trong khu vực đã chứng minh tính phù hợp và lợi ích về nhiều mặt của mô hình này; lợi ích không chỉ đối với các công ty mới khởi nghiệp và nhà đầu tư mà còn cả về kinh tế - xã hội (tạo việc làm, thúc đẩy ứng dụng công nghệ, nâng cao năng lực canh tranh,...).

Nguồn: Khoa học phổ thông 7/7/2006