Vạn niên thanh: Cây cảnh, cây thuốc
Vạn niên thanh là cây thảo sống nhiều năm, rễ mập, ngắn, có đốt, trên đốt có nhiều rễ con, có lông trắng. Lá mọc từ rễ dây, đầu nhọn, dài 10 - 25cm, rộng 3 - 6mm, mép nguyên, mặt trên xanh lục, mặt dưới lục nhạt. Hoa mọc thành bông màu xanh nhạt, quả mọng hình cầu màu quả quất, có một hạt. Dùng rễ, thân cây làm thuốc, hái về cắt bỏ lá, rễ con, rửa sạch, phơi khô hoặc dùng tươi. Trong lá, rễ, hạt có hoạt chất làm mạnh tim là Rhodexin A, B, C, D, Rhodeniro… Vạn niên thanh vị đắng, tính lạnh, vào kinh phế, có độc. Tác dụng thanh nhiệt giải độc, cường tim lợi thuỷ, cầm máu. Trị đau họng, tim yếu, rắn cắn, bị đánh đập, bổ té tổn thương, bạch hầu, bỏng nước sôi, thuỷ thũng, đinh nhọt, ho hen do suy nhược, nóng sốt. Uống mỗi lần 3 - 10 gam khô hoặc 20 - 50 gam tươi, giã vắt nước, tán bột, sắc uống. Dùng ngoài giã nhỏ đắp tại chỗ, nấu nước xông rửa hoặc nhét vào mũi.
* Tác dụng cường tim:Dùng nước sắc Vạn niên thanh thí nghiệm trên động vật cho thấy tác dụng như Dương địa hoàng, dạng thuốc cao tác dụng mạnh hơn Dương địa hoàng.
Hoạt chất Rhodexin tác dụng cường tâm theo mức độ A mạnh hơn B, B mạnh hơn C. Dược liệu thí nghiệm trên tim ếch tăng 3 lần, trên mèo tăng 1,67 lần, chó tăng 3,5 lần so với Dương địa hoàng, tiêm bắp tăng 10 lần. Ngược lại Rhodenin tác dụng ức chế tim.
* Tác dụng trên mạch máu:Với nồng độ cao làm co mạch máu, nồng độ thấp làm co mạch máu ruột, căng mạch máu não, thận, mạch vành, tay chân, huyết áp ảnh hưởng không đáng kể. Rhodenin tác dụng lợi tiểu, hưng phấn tử cung, hoạt chất tác dụng ức chế một số vi khuẩn.
* Trị bạch hầu:Dùng 40 gam rễ tươi rửa sạch, cắt nhỏ, thêm 100ml dấm ngâm 2 ngày, lọc trong, thêm 100ml nước; 1 ml dung dịch có chứa 200mg, có thể thêm đường để uống.
Mỗi ngày liều lượng dùng như sau:
* Trị suy tim:Người lớn mỗi ngày dùng 20 - 35 gam, liệu trình điều trị 7 - 10 ngày, nếu chưa lành tiếp tục thêm một liệu trình.
Cách uống thuốc: cho 150ml nước sắc còn 50ml; lần 2 cho 120ml, sắc còn 40ml, trộn chung; chia uống 3 lần trong ngày. Ngoài ra dùng 30 - 45 gam tươi, sắc hai lần thụt đại tràng vào buổi sáng, tối.
* Trị tim đập thất thường:Dùng viên cường tim ngậm Rhodexin dưới lưỡi, ngày 3 lần, mỗi lần 5 - 10mg; điều trị một liệu trình 15 ngày. Đã điều trị 100 ca, hiệu quả đạt 73%, nếu kết hợp Glucosa tiêm nhỏ giọt tĩnh mạch thì hiệu quả tăng lên 98%. Đã điều trị 48 ca tim đập thất thường trong đó 14 ca tim đập quá nhanh lành hoàn toàn. Sử dụng dung dịch tiêm Vạn niên thanh mỗi ml có 0,5 gam, thêm Glucosa 25% tiêm nhỏ giọt tĩnh mạch mỗi phút 30 - 40 giọt. Dùng nước sắc rễ Vạn niên thanh 20g mỗi ngày sắc uống làm 2 - 3 lần, liên tục 4 ngày.
Trị lị trực khuẩn ra máu:Dùng dung dịch ngâm dấm 20% uống lần đầu 5ml, sau đó mỗi lần 3 - 4ml, một ngày 3 - 4 lần, điều trị một liệu trình 5 - 7 ngày, tỷ lệ lành bệnh đạt 90%. Khi sử dụng thuốc, một số bệnh nhân bị nhức đầu, chậm nhịp tim, đau bụng, nếu ngừng uống thuốc thì các triệu chứng hết.
Trị viêm tuyến mang tai (tuyến quai hàm) dịch tễ:Dùng 20 - 30 gam rễ Vạn niên thanh tươi giã nhỏ, đắp vào chỗ bệnh, ngày thay thuốc 2 lần.
Phương thuốc

Trị bạch hầu, đau họng, viêm họng:Rễ Vạn niên thanh giã vắt nước hoặc mài uống. 






