Ung thư dạ dày - Nhận biết & dự phòng
Nguyên nhân & yếu tố nguy cơ
Cho đến nay, nguyên nhân UTDD vẫn chưa rõ ràng, người ta chỉ nói đến các yếu tố nguy cơ.
Chế độ ăn hợp lý: Các chế độ ăn uống hợp lý, nhiều rau xanh, hoa quả tươi, các chất chống oxy hóa làm giảm nguy cơ mắc bệnh. Ngược lại, ở những vùng dân cư có thói quen ăn thực phẩm ninh nhừ (súp), thực phẩm muối hay hun khói (cá muối, thịt hun khói) tỷ lệ mắc UTDD cao hơn các khu vực khác. Qua nghiên cứu, vitamin C có khả năng giảm tần số nguy cơ mắc UTDD. Những người nghiện hút thuốc lá nặng trên 30 điếu 1 ngày tần số dễ mắc UTDD cao hơn 6 lần so với người không hút thuốc lá.
Bệnh viêm dạ dày mạn tính do nhiễm vi khuẩn HP, tình trạng thiếu hoặc giảm axit dịch vị, bệnh thiếu máu ác tính, bệnh ung thư đại trực tràng di truyền không polyp, dị sản ruột… là những yếu tố nguy cơ của UTDD.
Các yếu tố khác như điều kiện kinh tế khó khăn, tiếp xúc với phóng xạ, công nhân mỏ than, công nhân cao su.. là những điều kiện thuận lợi cho UTDD phát triển.
Biểu hiện của bệnh ung thư như thế nào?
Trên thực tế bệnh nhân UTDD thường đến ở giai đoạn muộn do các triệu chứng của bệnh nhân mơ hồ và không đặc hiệu. Khi các triệu chứng rõ thì bệnh đã ở giai đoạn lan tràn không còn khả năng điều trị.
Cũng giống như các loại ung thư khác, UTDD không có triệu chứng lâm sàng nào là đặc hiệu, thường gặp nhất là đau bụng vùng thượng vị không có chu kỳ, có thể vì đa số bệnh nhân khi đi khám và chẩn đoán đã ở giai đoạn muộn, đau là triệu chứng thường xuất hiện khi khối u đã xâm lấn tới lớp cơ, thanh mạc và các tổ chức xung quanh.
Biểu hiện chủ yếu: thể trạng suy kiệt, sụt cân, ăn không ngon, nuốt khó, thiếu máu, xuất huyết, sờ thấy u vùng thượng vị.
Các biến chứng của ung thư: hẹp môn vị gây nôn, ăn chậm tiêu, lắc óc ách khi đói, dạ dày gây viêm phúc mạc…
Các triệu chứng của di căn xa: di căn hạch thượng đòn, khó thở… tùy thuộc vào vị trí di căn.
Làm gì để chẩn đoán?
Khi có các biểu hiện như trên, người bệnh sẽ được chỉ định làm nhiều xét nghiệm để chẩn đoán, trong đó có hai biện pháp hết sức quan trọng và cần thiết:
Siêu âm và siêu âm nội soi: trong những năm gần đây, nhờ có sự phát triển của siêu âm nội soi, đã có ưu việt hơn hẳn trong việc xác định mức độ xâm lấn của tổn thương ung thư tại dạ dày cũng như việc xác định di căn hạch và gan.
Nội soi dạ dày thực quản kết hợp với sinh thiết: Nội soi ống mềm kết hợp với sinh thiết vùng tổn thương làm mô bệnh học là một trong các biện pháp hàng đầu và có giá trị hiện nay trong chẩn đoán UTDD nói chung và chẩn đoán – điều trị UTDD sớm nói riêng.
Điều trị và dự phòng
Tùy theo giai đoạn của UTDD mà phương pháp điều trị khác nhau; nếu ung thư ở giai đoạn sớm, chủ yếu điều trị bằng cắt niêm mạc qua nội soi và tiên lượng cho các trường hợp này là rất tốt. Các trường hợp UTDD muộn, phương thức điều trị chủ yếu là phẫu thuật triệt để kết hợp với xạ trị, tuy nhiên tiên lượng vẫn còn nặng và nguy cơ tử vong vẫn cao.
Như vậy, cách tốt nhất để phòng tránh bệnh UTDD là một chế độ ăn hợp lý, nhiều rau xanh và hoa quả tươi, hạn chế thực phẩm muối hay hun khói, điều trị triệt để các bệnh lý dạ dày khác; với những người thuộc nhóm nguy cơ cao, có tính chất gia đình nên thường xuyên nội soi dạ dày 6 tháng một lần để kiểm tra, kịp thời phát hiện sớm tổn thương, và cần có ý thức hơn trong việc bảo vệ môi trường sống để chúng ta có cuộc sống thật sự khỏe mạnh.
