Ứng dụng gốm y-sinh trong kỹ thuật chỉnh hình

PGS.TSKH Nguyễn Anh Dũng, trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Chủ nhiệm Đề tài “Triển khai công nghệ chế tạo vật liệu gốm thủy tinh y-sinh (Bioxitan) cho chỉnh hình y tế” cho biết: với mục tiêu nghiên cứu, tìm kiếm vật liệu cấy ghép vĩnh viễn dùng để sửa chữa, thay thế các bộ phận xương, răng trong các lĩnh vực răng, hàm, mặt và chỉnh hình, tạo hình, từ năm 1995, ông đã nghiên cứu chế tạo vật liệu GTTYS ở quy mô phòng thí nghiệm. Cơ sở của công nghệ chế tạo GTTYS là thực hiện quá trình kết tinh có điều khiển một hệ thống thủy tinh thích hợp để thuđược vật liệu có cấu trúc mới với các tính chất như mong muốn. Theo nguyên tắc này, TS. Nguyễn Anh Dũng đã tìm ra thành phần hóa học của GTTYS có cấu trúc gần giống xương người để thay thế các bộ phận này trong chỉnh hình y tế.Hơn nữa, nhờ thành phần cấu trúc giống xương nên vật liệu này có tính chất đặc biệt: tính chất hoạt động sinh học, sau một thời gian cấy ghép các mô cơ và xương, tại vị trí cấy ghép sẽ tiếp tục tái tạo, phát triển, bám dính vào vật cấy ghép, liên kết với nó theo mối liên kết sinh hóa, giống như liên kết với xương thật.

Hướng mở mới cho ngành y tế

Để xác định phản ứng của cơ thể sống đối với vật liệu đã chế tạo, TS. Nguyễn Anh Dũng đã tiến hành hai đợt thử nghiệm trên chó và thỏ.Ông đã cùng các nhà khoa học của bộ môn Mô học, trường Đại học Y Hà Nội tiến hành cấy ghép ở hai dạng: viên khối chữ nhật (3mm đối với thỏ, 5mm đối với chó) và viên trụ (đường kính 3mm đối với thỏ, 5mm đối với chó). Các vật liệu trên được cấy ghép vào 2 phần của cơ thể động vật: phần mô cơ và mô xương và được theo dõi định kì thời gian 1 ,3,6và 12 tháng. Sau 3 tháng cấy ghép, kết quả cho thấy thỏ và chó đều khoẻ mạnh, viên cấy ghép không bị xô lệch, khối cơ bọc viên cấy không có sự thay đổi khác thường, không tạo khối u mà vẫn giữ độ mềm và màu sắc tự nhiên, bề dày màng xơ bao quanh viên cấy giảm nhanh theo thời gian. Sau 6 tháng, xương cũ và xương mới liền thành một khối và liền khối với vật cấy, thể hiện mối liên kết trực tiếp giữa mô xương động vật với vật cấy ghép.Kết quả này đã giúp Ts. Nguyễn Anh Dũng và các cộng sự nhận được giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ (VIFOTEC) năm 1996 trong lĩnh vực vật liệu mới.

Từ năm 1998, TS. Nguyễn Anh Dũng đã tiến hành nghiên cứu, cải thiện tính chất, nâng cao tính năng của vật liệu.Từ năm 2003, ông đã kết hợp với khoa Phẫu thuật tai(Bệnh viện Tai - Mũi - Họng Trung ương), khoa tai - mũi - họng (Bệnh viện Bạch Mai) chế tạo gốm sinh học hình trụ dẫn thay thế xương bàn đạp (bộ phận khuếch đại âm thanh) để thử nghiệm ứng dụng vào chữa bệnh xốp xơ tai. Tại Bệnh viện Bạch Mai, qua nghiên cứu trên 10 bệnh nhân sử dụng GTTYS, được kiểm tra định kỳ 1 , 3, 6và 12 tháng cho thấy tất cả bệnh nhân sau phẫu thuật đều nghe tốt ở khoảng tần số 250 - 2000HZ, cải thiện được tình trạng ù tai cho bệnh nhân và đến nay chưa có trường hợp nào có dấu hiệu bị cơ thể đào thải. ThS. Lê Công Định, Trưởng Khoa Tai - Mũi - Họng (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết: trước đây, người ta thường sử dụng xương, sụn của chính bệnh nhân để tạo hình làm vật liệu thay thế, lắp ghép cho những trường hợp bị tổn thương. Tuy nhiên, do số bệnh nhân có nhu cầu thay thế (phổ biến nhất hiện nay là xốp xơ tai) rất cao, nên việc chủ động chế tạo GTTYS có cấu trúc gần giống với xương đã tạo ra bước đột phá quan trọng trong chỉnh hình y tế. Không những vậy, qua so sánh với các nguyên liệu đã sử dụng trước đây cho thấy, vật liệu này còn có nhiều ưu điểm như được cơ thể chấp nhận, cải thiện khả năng nghe cho người bệnh và đặc biệt giá thành chỉ bằng 1/10 so với nguyên liệu nhập ngoại”.

                  Nguồn: Báo Khoa học và Phát triển, Số 25, từ 23-29/6/2005