Ứng dụng bóng đèn ôzôn
Hẹn tiến sĩ Nguyễn Văn Khải, lần nào cũng lỡ cỡ vì ông bận, cũng bị ngắt quãng bởi những cú điện thoại, những chuyến đến thăm của nhiều nông dân hỏi về ứng dụng của bóng đèn ôzôn. Còn nhớ cách đây cả năm, gặp tôi, ông cứ úp mở về chuyện đèn ôzôn được đưa cho nông dân để thắp cho thanh long ra hoa, để khử mùi, khử khuẩn cho chuồng trại gia súc nhưng tịnh không tiết lộ cụ thể ở đâu. Lần này, vừa gặp tôi, ông cười khà khà: “Tớ vừa cho nông dân Bình Thuận ứng dụng đèn ôzôn thắp cho thanh long, đã có kết quả bước đầu rồi, hay lắm”. Tiến sĩ Khải từ lâu nổi tiếng và cũng có phần…tai tiếng bởi lấn sân vào nhiều lĩnh vực nhưng dường như ông chỉ là ông khi trở về với lĩnh vực chuyên môn sâu: vật lý.
Ông gắn bó với vùng thanh long Bình Thuận cũng từ sự “ngứa nghề” ấy. “Trước nông dân Bình Thuận toàn dùng bóng đèn dây tóc nóng sáng cỡ 75W để thắp cho thanh long ra hoa nên mới có chuyện hễ cứ đến 8 giờ tối là tỉnh này thiếu điện bởi giờ đó nông dân đồng loạt thắp đèn cho thanh long. Cứ 1ha thắp cỡ 900 bóng, cả tỉnh có chừng 9.000 ha thanh long, chỉ cần 1/3 trong số đó tới kỳ thắp đèn (chu kỳ thắp thường 17 ngày-PV) cũng ngốn một lượng điện khổng lồ. Bóng đèn nóng sáng lại không có chụp nên toả sáng không đều, thanh long ra hoa không tốt. Hơn thế, bóng cứ treo lủng lẳng, thắp rất nóng nên khi mưa bị nứt vỡ hàng loạt”. Từ bức xúc ấy, ngay từ mấy năm trước, ông Khải đã nghiên cứu thay thế bóng đèn nóng sáng bằng bóng compact để thắp cho vườn thanh long ở Bình Thuận. Bóng compact tuy chi phí ban đầu cao hơn nhưng tiết kiệm điện năng hơn hẳn (bóng được lắp giữa 4 gốc cây). Cành thanh long gần đèn cũng không bị táp do nhiệt lượng toả ra từ bóng rất thấp. Ông Khải còn hướng dẫn dân làm choá đèn để hướng ánh sáng đều hơn vào cây và không bị hỏng khi trời mưa.

Theo tính toán của tiến sĩ Khải, một máy nổ trước kia tải cho 500 bóng đèn nóng sáng giờ tải được 2.500 bóng đèn compact. Từ những điểm thí nghiệm nhỏ, mô hình dùng bóng đèn compact cho thanh long nhân rộng dần ra ở Bình Thuận, có nhà mua đến 15 triệu đồng tiền bóng. Nhà ông Điền, ông Châu- những nông dân có diện tích vườn thanh long lớn ở huyện Hàm Thuận Bắc là những người hăng hái nhất trong việc ứng dụng thay bóng đèn tròn bằng bóng compact và cũng hưởng lợi nhiều khi độ đồng đều của quả thanh long cao hơn trước, bán dễ hơn, tiết kiệm điện hơn (do chu kỳ thắp rút xuống còn 15 ngày và bóng đèn compact ngốn ít điện hơn so với bóng tròn). 






