Từ 1 - 7 Luật hiến ghép mô tạng có hiệu lực: Chưa thể ghép tim

Thêm hướng điều trị

Tiến hành ghép tuỷ xương cho em Đặng Gia Hùng tại Bệnh viện Nhi TƯ.

BS Vũ Bằng Giang, Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115 nhận xét: “Đây quả thật là một tin vui, đáp ứng nhu cầu của bệnh nhân. Những nhà khoa học, thầy thuốc chúng tôi cũng rất phấn khởi vì khiluật được thực thi, chúng tôi có thêm hướng điều trị cho bệnh nhân”. Bệnh viện Nhân dân 115 là bệnh viện ngoại khoa tuyến cuối của TP. HCM và các tỉnh phía Nam nên tiếp nhận nhiều ca tai nạn giao thông. Số bệnh nhân bị tai nạn giao thông chết não cũng rất cao. Đây là nguồn điều trị rất quý cho các bệnh nhân đang cần ghép gan, thận… Tuy nhiên, trước đâykhoa thận của bệnh viện có khoảng hơn 500 bệnh nhân được chỉ định ghép thận, nhưng do không có nguồn cung cấp nên đành phải chạy thận nhân tạo. Từ năm 2004 đến nay, bệnh viện mới ghép được 20 cathận, toàn là những cặp cùng huyết thống như anh, chị, em cho lẫn nhau, hay cha, mẹ cho con. Bệnh viện đang triển khai tuyên truyền; giáo dục cho bệnh nhân và người nhà về lợi ích của việc hiến hoặcghép mô tạng. Bệnh viện cũng đang làm phương án để trình Sở Y tế và UBND TP. HCM. Nếu đề án được duyệt thì bệnh viện sẽ thành lập Hội đồng khoa học theo các chức năng và nội dung mà luật quy định. Dựkiến, phải cuối năm mới thực hiện được.

Thách thức

BS Nguyễn Trọng Thiện, Phó giám đốc Bệnh viện C Đà Nẵng cho biết: “Dù muộn, nhưng việc đưa Luật hiến ghép tạng vào triển khai tại nước ta vào thời điểm này là điều kiện thuận lợi và cơ hội để các bệnh viện thúc đẩy việc chuẩn bị thực hiện việc ghép tạng tại đơn vị mình”. Tuy nhiên, BS Thiện cũng thừa nhận: thực hiện việc này có nhiều khó khăn như: đào tạo đội ngũ y bác sĩ, xây dựng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị bệnh viện. Trước mắt, bên cạnh việc tuyên truyền, Bệnh viện C Đà Nẵng sẽ xây dựng lộ trình tiến tới các hoạt động ghép tạng trong tương lai.

PGS. TS Đỗ Tất Cường (Phó giám đốc Viện Quân y 103 - Học viện Quân y) cho rằng, việc thực thi luật cần cả một quá trình, cần những văn bản dưới luật hướng dẫn cụ thể. Hiện nay, công tác chuẩn bị cho các văn bản dưới luật đang được ráo riết hoàn thiện. Thuật ngữ “chết não” đến nay vẫn chưa thống nhất, nên chưa áp dụng việc ghép tạng không tái sinh. Cụ thể là chưa thể ghép tim mà chỉ có thể ghép gan, thận… từ người sống cho người sống. Nhà nước cần thành lập ngân hàng mô, trung tâm tư vấn, điều phối quốc gia, nghị định vận chuyển mô, tạng…

BS Phạm Mạnh Sùng, Phó Trưởng khoa Thận, Bệnh viện Nhân dân 115 cũng trăn trở về việc đánh giá như thế nào về bệnh nhân thật sự chết não. Theo BS Sùng, không phải tất cả các cơ sở y tế đều đánh giá được việc này mà đòi hỏi phải có đội ngũ bác sĩ cấp cứu, thiết bị chẩn đoán chính xác. Khi bệnh nhân vào cấp cứu nếu có tiên lượng trước về khả năng không thể cứu chữa, cũng phải cấp cứu thật khẩn cấp, không để ảnh hưởng đến ngũ tạng của bệnh nhân… Do vậy, cần phải hỗ trợ và đào tạo cho đội ngũ bác sĩ cấp cứu của các Trung tâm Y tế quận, huyện và các bệnh viện tuyến dưới để đáp ứng được phẫu thuật thành công. Bên cạnh đó, các bệnh viện phía Nam cũng nên lập ngân hàng lưu trữ toàn bộ các thông tin về bệnh nhân cần ghép thận để khi có bệnh nhân nào hiến tạng mà có các thông số kỹ thuật phù hợp thì được chỉ định ghép ngay.

TS Nguyễn Thanh Liêm, GĐ Bệnh viện Nhi TƯ: “Ai tình nguyện cho là lấy”

Sau ngày 1 - 7 - 2007, khi Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác có hiệu lực. Bệnh viện Nhi TƯ sẽ thực hiện hai ca ghép thận và gan. Hai người tự nguyện cho các bộ phận trên là một nhà sư và một thanh niên. Bệnh viện đã lựa chọn được bệnh nhân thích hợp để nhận.

Trước đây, khi có người tự nguyện hiến bộ phận cơ thể, bệnh viện cũng không dám nhận vì chưa có hành lang pháp lý, rất lo việc người nhà của người tự nguyện hiến kiện cáo lôi thôi. Bây giờ luật cho phép rồi, ai tình nguyện là lấy ngay, vì có nhiều người đang rất cần. Luật phải làm sao đó để không thể diễn ra hệ quả tình trạng buôn bán mô, tạng người.

Nguồn: Khoa học & Đời sống, số 52, 1 - 7 - 2007, tr 2