Trồng và nhân giống cây hoa ngọc lan

Kinh nghiệm chiết cây hoa ngọc lan

Kinh nghiệm chiết cây hoa ngọc lan cho tỷ lệ ra rễ cao của nhiều nhà vườn ở huyện Hiệp Hòa, Bắc Giang như sau:

+ Chọn cành: Khi chiết, ta chọn cành có đường kính to hơn các cành xung quanh, tốt nhất đường kính cành chiết từ 2 đến 4cm, cành ở vị trí giữa tán, có từ 1 đến 2 năm tuổi, không chiết cành la, cành vống và cành vượt.

Dao dùng khoanh vỏ phải sắc, cắt hai khoanh tròn khép kín, sâu đến phần gỗ, cách nhau 4 đến 5cm, lột vỏ ngoài, dùng lưỡi dao cạo nhẹ phần vỏ lụa (phần thượng tầng), phơi khô thời gian từ 7 đến 10 ngày.

Dùng thuốc kích thích sinh trưởng để tăng tỷ lệ ra rễ, rút ngắn thời gian chiết rất tốt, thuốc kích thích sinh trưởng có nhiều loại, sử dụng muối natri của axít 2,4D cho hiệu quả cao nhất, pha thuốc với nồng độ 100ppm (phần triệu) bôi trực tiếp vào vết cắt phía ngọn để cho thuốc ngấm vào cành khoảng 5 đến 7 phút, ta tiến hành bó bầu. Vật liệu bó bầu dùng bùn ải đập nhỏ qua sàng 50%, phân chuồng hoai mục 50%. Trộn hỗn hợp trên với nước sạch có độ ẩm 70 đến 80% (nắm vào thành nắm không chảy nước, không tan vỡ). Bầu chiết có kích thước dài 18 đến 20cm, đường kính 12-15cm. Bó bầu sao cho vết cắt phía ngọn (nơi hình thành mô sẹo ra rễ sau này) nằm ở giữa bầu chiết. Dùng giấy nilông trắng, dai (để trông thấy rễ cành chiết khi ra được thuận lợi), kích thước 30cm x 40cm, gói kín bầu chiết như gói kẹo, lấy ba sợi lạt giang mỏng buộc chặt ba nút ở hai đầu và giữa bầu chiết sao cho nước không ngấm vào trong và thoát ra ngoài.

Sau khi bó bầu chiết được khoảng 50 đến 60 ngày ta tháo bầu đất cũ, thay bầu đất mới có tác dụng kích thích ra rễ nhanh hơn, trung bình sau khi bó bầu khoảng 5 đến 6 tháng thì ra rễ cấp 1, đợi khi nào có rễ cấp 2 (rễ nhánh nhỏ như rễ cây tre) và chuyển từ màu trắng sang màu vàng ta bắt đầu hạ cành chiết xuống, đưa vào vườn ươm cây con.

Thời gian giâm trong vườn ươm khoảng 50 đến 60 ngày, trước tiên loại bỏ 60% số lá xanh trên cành chiết (để hạn chế thoát hơi nước qua lá), dùng bùn ải 50%, phân chuồng hoai mục 50% trộn nước có độ ẩm 90 đến 100% để hồ rễ. Cho bầu cành chiết vào rọ tre hoặc túi nilông (có đục 4 lỗ để thoát nước), kích thước dài 60cm, đường kính 30cm, nhồi nhẹ hỗn hợp hồ rễ vào sao cho chặt, sau đó để vào bóng râm (che 100% ánh sáng trực tiếp) trong 10 đến 15 ngày, phun nước lên lá 2lần/ngày, khi nào thấy rễ mới xiên qua rọ tre là được. Tiếp tục đưa cây xuống vườn ươm trồng thành luống với mật độ cây cách cây là 30cm. Vườn ươm chọn nơi thoát nước đảm bảo độ ẩm 70 đến 80%, che bớt 50-60% ánh sáng trực tiếp, thời gian trong vườn ươm khoảng 40 đến 50 ngày, khi nào thấy lá búp non sinh trưởng thành lá bánh tẻ là đủ tiêu chuẩn xuất vườn.

Kỹ thuật trồng

Hoa ngọc lan không kén đất, chọn nơi dai nắng, thoát nước vào mùa mưa, có tầng dầy trên 1m là trồng được.

+ Thời vụ trồng:Vụ xuân từ tháng 2 đến tháng 4, vụ thu từ tháng 8 đến tháng 10.

+ Đào hố:Hố sâu 60cm, rộng 60cm, cho vào mỗi hố 30kg phân chuồng hoai mục + 0,2kg supe lân, trộn đều phân với đất, san phẳng hố, lấy xẻng hay cuốc khoét một lỗ ở giữa hố, sâu 30cm, đường kính 40cm, đặt bầu cây chiết vào, lấp đất, ấn nhẹ xung quanh, cách bầu chiết khoảng 15cm cho khỏi vỡ bầu, dùng cọc tre đóng chéo qua cây, buộc chặt chống gió lay gốc, tưới 5 đến 10 lít nước/cây là được.

Hàng năm bón cho hoa ngọc lan khoảng 4 đến 5 lần (các tháng 3-5-6-8-10) đối với cây con (1-3 năm) và 3 đến 4 lần (các tháng 2-4-6-7) đối với cây đã cho thu hoạch. Lượng phân bón tuỳ thuộc vào cây lớn hay nhỏ, trung bình mỗi cây 30 đến 40kg phân chuồng; 0,2 đến 5kg ure; 1-3kg lân supe; 0,1-2kg kaliclorua trong một năm. Về tưới nước, cần đảm bảo độ ẩm đạt 70 đến 80% khi cây đang ra hoa rộ thì chất lượng hoa mới cao (cánh hoa to, mùi thơm mới đậm đà).

Hộ ông Đào Văn Tân (Hiệp Hòa, Bắc Giang) trồng bốn cây hoa ngọc lan, hiện nay được 10 năm tuổi. Năm 2004 cho thu nhập từ tiền bàn hoa và cây giống trên 15 triệu đồng.

Nguồn: KH&ĐS số 26 (1744), ngày 01/4/2005