Trò đánh giá thầy, thực hiện thế nào?

Thầy có thể bị thôi việc không?

Trên thực tế, việc sinh viên (SV) tham gia đánh giá giảng viên (GV) hiện đang được thực hiện ở một số trường. Ông Phan Công Nghĩa, Phó hiệu trưởng ĐH Kinh tế Quốc dân (ĐH KTQD) cho biết, việc này đã được tiến hành tại Viện Quản trị Kinh doanh và Khoa Quản lý đào tạo quốc tế từ mấy năm trở lại đây.

Ông cho biết: Trường sẽ tiến hành để toàn bộ sinh viên đánh giá giảng viên sau mỗi khóa  học nhưng, theo ông, đây không phải là kênh duy nhất đánh giá chất lượng giáo viên.

Trả lời câu hỏi: “Trong tương lai, một GV bị sinh viên đánh giá kém cả về chuyên môn lẫn đạo đức thì liệu có thể bị kỷ luật hoặc thôi việc không?”, ông Phan Công Nghĩa trả lời: Đối với một trường đào tạo theo tín chỉ như ĐH KTQD, nếu sinh viên đánh giá thầy nào không tốt, các em sẽ không đăng ký học nữa; thầy nào giảng tốt thì sẽ có nhiều sinh viên theo học.

Ông Nghĩa nhấn mạnh: Thầy dạy có ít SV đăng ký học sẽ là lời cảnh báo cho thầy, tuy nhiên, hiện nay chưa  thể làm triệt để được vì trường chưa đủ thầy đến mức để nếu sinh viên không đăng ký học thì không bố trí giảng, thay thầy khác. Trong tương lai, khi cân đối nguồn nhân lực đầy đủ mới có thể làm theo sự lựa chọn của SV.

Một trong những điều kiện để thành công là các trường phải có đầy đủ một bộ hồ sơ về thầy để sinh viên chọn học, có một bộ phận quản lý toàn bộ thông tin này để sau khi có thông tin phản ánh có thể xử lý một cách hiệu quả. Nếu không, mọi việc lại đâu vẫn vào đấy.

Hè 2007, ĐH KTQD đã  có hội thảo về vấn đề sinh viên có thể đánh giá tất cả các mặt; tuy nhiên hiện nay trường mới  chuẩn bị, chờ Đảng uỷ ra nghị quyết, Ban Giám hiệu ra chương trình, các đơn vị đăng ký thực hiện để sang năm có thể thực hiện.

Đánh giá có thể mang tính cá nhân

SV tham gia đánh giá GV là một việc tốt nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc đánh giá một cách chung chung thì khó, phải đưa ra tiêu chí nào, phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của VN... Đó là ý kiến của ông Bùi Ngọc Sơn, Trưởng phòng Đào tạo ĐH Ngoại thương, một trường đã từng thực hiện việc SV đánh giá GV từ 4-5 năm nay.

Một điều quan trọng là phải làm tốt công tác tuyên truyền và quản lý để đảm bảo việc đánh giá được khách quan, tránh tình trạng đánh giá mang tính chất cảm tính, thậm chí, mang quan điểm cá nhân hay trong một hoàn cảnh nào đó còn mang cả sự thù hằn cá nhân...

Ví dụ, có một sinh viên nào đó không đi học đủ số buổi học theo quy định, thầy không cho phép thi, thì dù thầy có giảng hay mấy sinh viên này cũng không thể đánh giá khách quan được.

Vì vậy, theo ông Sơn, tiêu chí đánh giá là quan trọng nhưng phải kèm theo điều kiện đảm bảo khách quan để tránh xảy ra tình trạng lợi dụng phiếu thể hiện ý đồ cá nhân, rất nguy hiểm, dễ xảy ra tình trạng GV giỏi có thể bị nhận xét kém nhưng GV  kém vẫn có thể có được những phiếu nhận xét tốt...

Vấn đề khác lại nằm ở trong tỷ lệ bỏ phiếu, hỏi 1.000 người khác với việc hỏi 10 người, mẫu có đủ lớn để kết luận về một con người không? Không cẩn thận thì lợi bất cập hại! Ông Sơn cũng cho biết, một số giảng viên của trường cũng đã phải chuyển công việc khác, qua đánh giá của sinh viên.

Đâu là sự tôn sư trọng đạo?

Việc lấy ý kiến sinh viên đánh giá giảng viên cần phải thực hiện hết sức thận trọng.

Theo ông, đây là vấn đề con người, đặc biệt, đối tượng là giáo viên và trong hoàn cảnh đạo đức của người Việt Nam là rất tôn sư trọng đạo. Nếu không cẩn thận,  vấn đề sẽ có thể xúc phạm đến người làm thầy.

Bộ GD&ĐT nói gì?

Theo bà Trần Thị Hà, Vụ trưởng Vụ ĐH - Sau ĐH, Bộ GD&ĐT, nhiều trường đã triển khai việc này nhưng các quy định mang tính pháp lý thì chưa có. Theo bà Hà, thực chất việc đánh giá giáo viên phải thông qua nhiều kênh và việc sinh viên đánh giá giáo viên chỉ nên là một kênh thông tin.

Bà Hà nhấn mạnh, phải có những  quy định cụ thể như tiêu chuẩn giáo viên phải như thế nào; sau một thời gian giảng dạy thì bằng cấp tối thiểu phải đạt đến chuẩn nào; trong từng năm nhận xét, đánh giá của đồng nghiệp, học sinh, sinh viên như thế nào; nếu không đạt tiêu chuẩn đó thì sẽ bị thải loại như thế nào...

Ông Nguyễn Hữu Diễn, Cục Nhà giáo và Cán bộ Quản lý Giáo dục (Bộ GD&ĐT), đơn vị chức năng được Bộ trưởng giao nhiệm vụ triển khai kế hoạch quan trọng này cho biết: Tất cả đều phải được thí điểm, phải cẩn trọng, đi từng bước một.

Ông cho biết, ngay cả Nhật Bản là nước mà ông và đoàn hiệu trưởng một số trường ĐH vừa sang để học tâp kinh nghiệm cũng thấy họ chưa làm được gì nhiều, về cơ bản cũng chỉ như VN làm lâu nay, chưa có cơ chế gì, chỉ dừng lại ở mức: thăm dò xem bài giảng có đáp ứng được yêu cầu của SV không, có dễ hiểu không, SV có muốn thay đổi gì không...

Ông Diễn còn cho biết: Một số trường của ta cũng đã làm việc này nhưng không giúp giải quyết được gì nhiều từ những thông tin nhận được.

Ông Diễn cho biết: sắp tới cục của ông sẽ đề xuất xin làm thí điểm một vài trường sư phạm , một vài khoa. Ông cho rằng đây là vấn đề nhạy cảm, động chạm đến vấn đề xã hội chứ không hề đơn giản.

Ông Bùi Ngọc Sơn, Trưởng phòng Đào tạo trường ĐH Ngoại thương, đại diện cho các nhà quản lý giáo dục góp ý: Nhìn chung các cơ quan chức năng phải đưa ra hệ thống những tiêu chí đánh giá để các trường, các giảng viên, các sinh viên tham gia góp ý một cách công khai, công bằng thì mới nên tiến hành việc đánh giá; nếu triển khai theo kiểu làm ngay tức thì, thì kết quả thu được sẽ bị hạn chế, đôi khi “lợi bất cập hại”.

Nguồn: Tienphongoline.com.vn (12/09/07)