Triển vọng Puzơlan
Thế nhưng bây giờ, Puzơlan xuất hiện khá nhiều và có chất lượng tốt. Từ đó, Phó giáo sư Đỗ Năng Vịnh đã nảy sinh ý tưởng sử dụng Puzơlan để làm giá thể trồng rau. Trên cơ sở này, Viện Di truyền Nông nghiệp đã thực hiện đề tài khoa học cấp tỉnh do Sở KH&CN quản lý "Nghiên cứu sử dụng bọt núi lửa ở Đăk Nông làm giá thể vườn ươm và sản xuất rau chất lượng cao". Đề tài được triển khai thực hiện từ tháng 12 năm 2006 với nhiều kết quả khả quan, đang mở ra một triển vọng về phát triển công nghệ mới này. Sau khi phân tích, Viện đã lựa chọn Puzơlan màu vàng ở xã Thuận An và xã Quảng Phú với các đặc điểm lý hoá như: độ pH trung tính, có hàm lượng các nguyên tố như canxi, magiê, sắt tương đối nhiều; thoáng khí, độ xốp cao, khả năng giữ chất dinh dưỡng và giữ nước cao lại tương đối sạch bệnh, không cần xử lý; thành phần kim loại nặng rất thấp dưới ngưỡng cho phép và có thể dùng làm giá thể trồng cây tốt nhất. Giá thể Puzơlan khi được pha trộn với tỷ lệ phù hợp với các giá thể khác sẽ trở thành một nguyên liệu thay thế đất rất hữu hiệu. Giá thể cây trồng có 2 loại: hữu cơ (mùn than, xơ dừa, vỏ cây, bã mía, mùn cưa…) và vô cơ (Puzơlan).
![]() |
Được biết, trước đó, giá thể Puzơlan đã được Viện Di truyền Nông nghiệp sử dụng trong vườn ươm nhân giống từ cấy mô (Báo cáo kết quả nghiên cứu đề tài cấp Nhà nước KC04-19, giai đoạn 2001 - 2005) và đã được chuyển giao cho Công ty Giống cây trồng Hà Nội sử dụng trong Khu Nông nghiệp công nghệ cao Hà Nội đạt kết quả tốt. Với tỷ lệ phối trộn phù hợp giữa xơ quả dừa và Puzơlan, các loại cây cà chua, ớt ngọt, dưa chuột đã sinh trưởng và phát triển tốt, đạt năng suất rất cao (cà chua hơn 200 tấn/ha/vụ, ớt ngọt 40 - 50 tấn, dưa chuột 60 tấn). Theo Tiến sĩ Hoàng Mạnh Lâm, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thì giá thể sạch là một phần rất quan trọng giúp chúng ta có thể trồng được rau sạch, an toàn để sử dụng; đồng thời, khi mua một lần có thể sử dụng được nhiều vụ. Đây là đề tài nghiên cứu đầu tiên có hệ thống ở nước ta về sử dụng giá thể Puzơlan cho vườn ươm nhân giống và sản xuất công nghệ cao. Nội dung khoa học của đề tài mang tính mới và thời sự đối với sản xuất rau quả trên giá thể. Rõ ràng, đây là một hướng đi mới cho ngành nông nghiệp công nghệ cao khi mà hiện nay, diện tích trồng trọt đang bị thu hẹp lại do quá trình đô thị hoá diễn ra nhanh chóng. Đăk Nông có trữ lượng Puzơlan lớn nhất nước và có thể khai thác, chế biến, sản xuất, cung ứng hàng triệu khối cho nhu cầu sản xuất rau, hoa quả chất lượng cao. Trong thời gian tới, Sở sẽ tiến hành tìm kiếm các doanh nghiệp có nhu cầu để chuyển giao công nghệ sản xuất rau, quả an toàn bằng giá thể Puzơlan, qua đó, khai thác và sử dụng một cách hiệu quả, hợp lý nhất. Như vậy, với trữ lượng khá nhiều, chất lượng tốt, cùng với thành công trong thử nghiệm, nghiên cứu của Viện Di truyền Nông nghiệp thì Puzơlan sẽ mang lại niềm hy vọng cho một ngành nông nghiệp công nghệ cao và sạch ở tỉnh ta.
Ngoai ra, theo Đề án Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản tỉnh Đăk Nông đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020, trên địa bàn tỉnh ta có 3 điểm mỏ Puzơlan phân bố tại các xã Quảng Phú, Buôn Choáh với tổng diện tích quy hoạch gần 17,4 km 2, dự báo khoảng 83 triệu tấn. Puzơlan sẽ được khai thác làm chất phụ gia cho xi măng, bê tông đầm lăn; lỗ rỗng tự nhiên được cưa cắt làm vật liệu trang trí, đá ốp, tấm cách âm, cách nhiệt…; được quy hoạch 3 khu vực chế biến gần với các điểm khai thác ở xã Quảng Phú, Buôn Choáh, Nam Đà, Đăk Sôr (Krông Nô) và thị xã Gia Nghĩa.









