Liên hiệp các hội và khoa học kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 10/12/2004 16:39 (GMT+7)

Triển vọng phát triển dầu bôi trơn tổng hợp

1. Tính cấp thiết của việc sản xuất sử dụng dầu bôi trơn tổng hợp polyalpha olefin:

Sự phát triển mạnh mẽ của kỹ thuật, sự hình thành các loại động cơ mới công suất lớn, các loại máy, cấu kiện và dụng cụ cơ khí phức tạp gắn liền với đòi hỏi ngày càng cao về chất lượng của dầu bôitrơn. Sử dụng dầu bôi trơn cho phép giảm tốc độ ăn mòn kim loại, tăng tuổi thọ và độ tin cậy của các chi tiết máy, giảm được suất tiêu thụ nhiên liệu và giảm khí độc phát thải do các phương tiện vậntải xả ra. Hiện nay vật liệu bôi trơn chiếm tới 2% tổng sản phẩm chế biến từ dầu mỏ.

Trong những điều kiện mới, trong nhiều trường hợp dầu bôi trơn truyền thống trên cơ sở dầu mỏ đã không đáp ứng được yêu cầu khai thác kỹ thuật. Do vậy nhiều hãng sản xuất lớn trên thế giới đã tiếnhành các nghiên cứu và phát triển dầu bôi trơn tổng hợp có khả năng chịu được ở nhiệt độ cao lên tới +290oC (dầu bôi trơn thường chỉ chịu được dải nhiệt độ từ -20oC đến +140oC). Ngoài ra thời hạnkhai thác của dầu tổng hợp đạt tới 8.000 giờ so với 2.000 giờ của dầu thông thường. Hiện nay thế giới đang sử dụng rộng rãi loại dầu bôi trơn tổng hợp polyalpha olefin (gọi tắt theo tiếng Anh làPAO). Thay thế dầu bôi trơn trên cơ sở dầu mỏ bằng dầu PAO cho phép thiết bị tận dụng được hết công suất, giảm được suất tiêu thụ nhiên liệu và vật liệu bôi trơn, giảm chi phí bảo dưỡng - sửa chữathiết bị và rất quan trọng là cải thiện được đặc tính sinh thái. Do đó nhịp độ sản xuất dầu bôi trơn tổng hợp trên phạm vi toàn cầu ngày càng tăng, hiện nay đạt sản lượng 400 ngàn tấn. Các tập đoànlớn trên thế giới như Mobil, Shell, Nesta, Esso, Amoro, v.v... là các nhà cung cấp chính dầu bôi trơn tổng hợp, trong đó có dầu PAO. Giá trung bình 1 lít dầu PAO hiện nay là khoảng 30 USD. Tại Ngacác cơ quan nghiên cứu kết hợp với các cơ sở sản xuất cũng đang tiến hành nghiên cứu sản xuất loại vật liệu hữu dụng này.

2. Cái mới về nguyên lý của các giải pháp khoa học và kỹ thuật

Viện Nghiên cứu Thử nghiệm Hoá dầu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga đã liên kết với một số hãng của Nam Tư và Công ty liên doanh Nga - Nam Tư SP “RANIS” đã nghiên cứu các cơ sở khoa học, công nghệ vàthiết bị sản xuất vật liệu bôi trơn tổng hợp trên cơ sở hợp chất polyolefin thơm.

Trong quá trình nghiên cứu, sản xuất đã thực hiện các giải pháp khoa học - kỹ thuật sau:

- Nghiên cứu phát triển các chất xúc tác có hoạt tính cao, dưới tác động của các chất xúc tác này ở nhiệt độ 60 - 150oC sự chuyển hoá cao olefin ở những điều kiện tối ưu trong khoảng thời gian 30 -180 giây;

Quá trình olygome hoá olefin được thực hiện trong chính môi trường olifin. Cách làm này loại trừ được việc phải sử dụng các chất hoà tan, do đó tiết kiệm được năng lượng, góp phần làm đơn giản hoáqui trình công nghệ;

Quá trình olygome hoá olefin diễn ra trong lò phản ứng kiềm hình ống kích thước nhỏ có năng suất cao (tới 100 tấn sản phẩm với một mét khối khối lượng phản ứng trong một giờ). áp dụng giải pháp nàycho phép giảm được khối lượng kim loại, tăng được năng suất thiết bị và cải thiện được các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật;

Đề xuất và thực hiện ở quy mô thử nghiệm phương pháp tách chất xúc tác từ olygomerit trong các chất hấp phụ, đảm bảo trên thực tế có được quá trình sản xuất sạch về sinh thái (không có chấtthải);

- Nghiên cứu sử dụng nguyên liệu dùng để sản xuất dầu PAO (không chỉ dùng olefin C3 - C14 mà cả các chất khác có chứa olefin là những sản phẩm phụ của công nghiệp hoá dầu) với mục đích hạ giá thànhsản phẩm;

- Nghiên cứu phát triển phương pháp nối đôi của các phân tử olygome thơm trong quá trình olygome hoá olefin, làm tăng đột ngột khả năng chịu oxy hoá nhiệt của olygome;

- Nghiên cứu phát triển công nghệ không cần lọc khi hydro hoá các olygome không bão hoà olefin trong chất xúc tác paladi hoạt tính cao ở nhiệt độ 100 - 200 oC và áp suất hydro tới 3 MPa liên tụctrong lò phản ứng.

Toàn bộ các giải pháp nêu trên là cơ sở khoa học - kỹ thuật phục vụ cho việc phát triển sản xuất các loại dầu bôi trơn tổng hợp polyalpha olefin.

Cho đến nay đã hoàn thành công tác nghiên cứu ở phòng thí nghiệm và đang triển khai sản xuất thử. Qui trình sản xuất gồm các bước sau:

- Chuẩn bị, bảo quản và định lượng nguyên liệu chứa olefin;

- Sản xuất các thành phần của chất xúc tác;

- Chuẩn bị và định lượng dung dịch của các thành phần chất xúc tác trong lò phản ứng;

- Olygome hoá olefin;

- Tách chất xúc tác từ các sản phẩm olygome hoá;

- Hyđrô hoá các sản phẩm olygome hoá;

- Tách các sản phẩm olygome hoá thành nhóm biệt lập;

- Tạo hỗn hợp từ các nhóm olygome biệt lập bằng các chất pha thêm vào dầu bôi trơn tổng hợp;

- Kiểm tra công nghệ và kiểm tra phân tích.

Ưu điểm của công nghệ này là:

- Điều kiện thực hiện linh hoạt ở mọi giai đoạn của quy trình;

- Trang thiết bị đòi hỏi đơn giản;

- Công suất riêng của thiết bị cao;

- Khả năng lựa chọn và tính linh hoạt cao;

- An toàn sinh thái;

- Đầu tư cơ bản thấp và giá trị đầu tư thấp.

Nguồn: Mashinastroitel, 2001, No 3

Xem Thêm

Phú Thọ: Tìm giải pháp bảo tồn và phát triển các làng nghề trong tỉnh
Ngày 17/7, Liên hiệp hội tỉnh đã phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc tỉnh Phú Thọ tổ chức hội thảo tư vấn, phản biện và giám định xã hội về: Giải pháp bảo tồn và phát triển các làng nghề làm bánh truyền thống trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, góp phần phát triển du lịch về với cội nguồn dân tộc Việt Nam.
Vĩnh Long: Hệ thống hố ga thu nước, ngăn mùi, chống muỗi
Ngày 12/7/2024, tại Vĩnh Long, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Vĩnh Long phối hợp với Sở KH&CN và Cty SIGEN - Doanh nghiệp khoa học và công nghệ tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu tổ chức Hội thảo chủ đề “Ứng dụng giải pháp công nghệ mới: Hệ thống hố ga thu nước, ngăn mùi, chống muỗi”.
Phú Thọ: Tìm giải pháp cho phong trào xây dựng xã hội học tập suốt đời
Ngày 15/7, Liên hiệp hội tỉnh đã phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Hội Khuyến học và Trường Đại học Hùng Vương tổ chức tọa đàm: “Giải pháp tích cực đẩy mạnh phong trào “Cả nước thi đua xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời giai đoạn 2023 - 2030” trên địa bàn tỉnh”.
Tiền Giang: Hiệu quả ứng dụng của giải pháp “Phần mềm hỗ trợ người khiếm thị”
Với mong muốn giúp người khiếm thị có phương tiện hỗ trợ trong sinh hoạt, học tập, thuận lợi trong giao tiếp và tiếp cận thông tin được nhanh chóng, kịp thời, ThS Lê Trung Kính(GV Trường THPT Chuyên Tiền Giang) đã nghiên cứu tạo ra giải pháp “Phần mềm hỗ trợ người khiếm thị(Smart eye)” rất tiện dụng. Giải pháp này đạt giải Ba, Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Tiền Giang lần thứ XV(2022 – 2023).
Cần Thơ: Giải pháp và cơ hội giảm phát thải khí nhà kính
Ngày 7/6, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cần Thơ phối hợp với Sở nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp Nông nghiệp - Văn phòng đại điện vùng Đồng bằng sông Cửu Long đã tổ chức hội thảo khoa học “Giải pháp và cơ hội giảm phát thải khí nhà kính từ đề án 1 triệu hécta lúa chất lượng cao vùng đồng bằng sông Cửu Long”.
Đắk Lắk: Điều chế viên nén bao phim chứa cao chiết toàn cây đinh lăng
Giải pháp “Điều chế viên nén bao phim chứa cao chiết toàn cây Đinh lăng (Polyscias fruticosa (L.) Harms) trồng tại Đắk Lắk” của ThS. Lê Trung Khoảng và cộng sự đã được Hội đồng khoa học Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC) đánh giá cao và trao giải Khuyến khích Giải thưởng Sáng tạo Khoa học và Công nghệ Việt Nam năm 2023.

Tin mới

VNCOLD và những đóng góp trong việc bảo đảm an ninh nguồn nước
Trong nhiều năm qua, Hội Đập lớn và phát triển nguồn nước Việt Nam (VNCOLD) đã khẳng định được vị trí, vai trò quan trọng trong các hoạt động tư vấn phản biện, đóng góp ý kiến cho việc xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách liên quan đến thủy lợi, thủy điện, tài nguyên nước, an ninh nguồn nước và an toàn đập, TS Hoàng Văn Thắng, Chủ tịch Hội Đập lớn và phát triển nguồn nước cho biết.
Chi hội Nhà báo Tạp chí Việt Nam hội nhập thực tiễn nghiệp vụ tại Thái Nguyên
Thực hiện chương trình hoạt động năm 2024, trong 2 ngày 16,17/ 7, Chi hội nhà báo tạp chí Việt Nam hội nhập (là Chi hội trực thuộc Trung ương Hội Nhà báo Việt Nam) đã thực hiện chuyến đi thực tế tại 2 huyện Phú Lương, Đồng Hỷ và Khu di tích đặc biệt cấp quốc gia An toàn khu (ATK) Định Hóa (Thái Nguyên).
Quảng Trị: Triển khai kế hoạch Đại hội đại biểu Liên hiệp hội tỉnh lần thứ V
Sáng ngày 17/7, Liên hiệp hội tỉnh Quảng Trị đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2019 - 2024 để đánh giá kết quả hoạt động 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024 và thông qua Kế hoạch tổ chức Đại hội đại biểu Liên hiệp hội tỉnh lần thứ V, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Quán triệt, triển khai Quy định số 162-QĐ/TW của Ban Bí thư
Chiều ngày 16/7 tại Hà Nội, Liện hiệp hội Việt Nam (Vusta), Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương đã tổ chức hội nghị quán triệt, triển khai Quy định số 162-QĐ/TW, ngày 29/5/2024 của Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác của đảng bộ, chi bộ cơ sở cơ quan hội quần chúng.
Trà Vinh: 8 giải pháp cho phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ
Nguồn nhân lực khoa học - công nghệ là lực lượng trí thức tham gia vào các hoạt động khoa học, công nghệ, là nguồn nhân lực chất lượng cao có trình độ chuyên môn kỹ thuật, có năng lực nghiên cứu, tiếp cận, chuyển giao và đề xuất các giải pháp khoa học công nghệ, giải quyết những vấn đề kinh tế - xã hội phù hợp với xu hướng phát triển.
Phú Thọ: Tìm giải pháp bảo tồn và phát triển các làng nghề trong tỉnh
Ngày 17/7, Liên hiệp hội tỉnh đã phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc tỉnh Phú Thọ tổ chức hội thảo tư vấn, phản biện và giám định xã hội về: Giải pháp bảo tồn và phát triển các làng nghề làm bánh truyền thống trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, góp phần phát triển du lịch về với cội nguồn dân tộc Việt Nam.
Tiền Giang: Liên hiệp Hội sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm
Ngày 12/7/2024, Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Tiền Giang (Liên hiệp Hội) tổ chức Hội nghị sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm, triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024. Ông Nguyễn Văn Khang, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên hiệp Hội chủ trì Hội nghị.
Đắk Lắk: Góp ý Dự thảo Tờ trình và Dự thảo Nghị định về đăng ký doanh nghiệp
Ngày 12/7/2024, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức họp Hội đồng tư vấn, phản biện, góp ý về Dự thảo Tờ trình và Nghị định thay thế Nghị định số 01/2021/NĐ-CP của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp. TS. Vương Hữu Nhi, Chủ tịch Liên hiệp hội tỉnh, làm Chủ tịch Hội đồng.
Phú Thọ: Tìm giải pháp cho phong trào xây dựng xã hội học tập suốt đời
Ngày 15/7, Liên hiệp hội tỉnh đã phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Hội Khuyến học và Trường Đại học Hùng Vương tổ chức tọa đàm: “Giải pháp tích cực đẩy mạnh phong trào “Cả nước thi đua xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời giai đoạn 2023 - 2030” trên địa bàn tỉnh”.
Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của các hội trí thức từ Trung ương tới địa phương
Đây là nhiệm vụ do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam chủ trì thực hiện nhằm triển khai thực hiện Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24 tháng 11 năm 2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Thanh Hoá: Kiểm tra dự án quản lý rừng ngập mặn
Ngày 11/7/2024, Đoàn công tác Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội) do đồng chí Nguyễn Văn Phát - Chủ tịch làm trưởng đoàn cùng các thành viên Ban Thường vụ, cơ quan Liên hiệp hội đến thăm và kiểm tra kết quả thực hiện dự án “Quản lý rừng ngập mặn dựa vào cộng đồng để tăng cường khả năng chống chịu với rủi ro biến đổi khí hậu ở tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam”.