Triển vọng mới của ngành đóng tàu Việt Nam

Ngày mới thành lập, 31-1-1996, tổng công ty chỉ có 23 đơn vị thành viên chủ yếu tập trung ở Hải Phòng, Quảng Ninh và TP Hồ Chí Minh. Với cơ sở vật chất nghèo nàn, chủ yếu phục vụ sửa chữa và đóng tàu từ 1.000 tấn trở xuống. Đến nay, Vinashin đã có 93 đơn vị thành viên với hơn 31 nghìn cán bộ công nhân, viên chức lao động, đóng tàu trên địa bàn 25 tỉnh, thành phố trong cả nước. Vinashin đã thực hiện thành công chiến lược sản phẩm trọng điểm, sản phẩm mũi nhọn mang tính đột phá nhằm nâng cao chất lượng, trình độ quản lý cũng như vị thế của Tổng công ty ở thị trường trong nước và quốc tế, với nhiều loại tàu hàng 6.500 tấn, 11.500 – 12.500 tấn, 15.000 tấn, tàu dầu 13.500 tấn, tàu container 564 TEU, 610 TEU, 1.1016 TEU, tàu Lash mẹ 10.900 tấn… ra đời tại các cơ sở đóng tàu vốn trước chỉ quen với sửa chữa và đóng tàu nhỏ. Nhiều đơn vị còn thực hiện thành công một số sản phẩm tàu thuỷ xuất khẩu cho chủ tàu nước ngoài như: tàu hút bùn 1.000 - 1.500m xuất khẩu sang Iraq, tàu kéo 1.000 HP, sà-lan 2.500 tấn xuất khẩu Singapore, khách sạn nổi 80 giường cho chủ tàu Pháp, tàu hàng khách du lịch 45 chỗ bằng vật liệu mới; tàu hàng 6.380 tấn, 8.700 tấn, và 10.500 tấn cho chủ tàu Nhật bản và đang tiếp tục thi công các tàu 5.300 tấn, 34.000 tấn cho chủ tàu thuộc Vương quốc Anh.

Bên cạnh bước tiến trong linh vực đóng mới tàu thì kinh doanh tàu biển đã trở thành ngành lớn thứ hai trong hoạt động kinh doanh của tổng công ty, với 10 doanh nghiệp và đội tàu có tổng trọng tải 200 nghìn tấn, giá trị doanh thu năm 2005 đạt hơn 712 tỷ đồng, Đáng chúc mừng hơn, việc phát triển đội tàu vận tải biển Vinashin không chỉ mang ý nghĩa đa dạng hóa hoạt động sản xuất kinh doanh, mà còn hỗ trợ nâng cao năng lực các nhà máy đóng tàu. Hơn thế nữa qua thực tế chứng minh việc phát triển đội tàu của Vinashin cùng với “nội địa hoá” đội tàu trong nước thông qua chương trình đóng mới 32 tàu biển cho Tổng công ty hàng hải Việt Nam đã thật sự là bước đột phá quan trọng nâng cao năng lực đóng mới của một số đơn vị trong Tổng Công ty.

Để đáp ứng các nguồn vốn cho đầu tư phát triển và nhu cầu hoạt động sản xuất, kinh doanh của Tổng công ty, những năm gần qua, công tác tài chính đã được các cấp ủy đảng và lãnh đạo từ Tổng Công ty đến các đơn vị thành viên, các phòng ban, đơn vị chuyên môn thường xuyên quan tâm, chỉ đạo và tổ chức thực hiện, Đến nay, tổng nguồn vốn huy động của công ty tài chính của Tổng công ty là 1.167 tỷ đồng và vốn điều lệ đạt 120 tỷ đồng. Giải quyết, tạo dựng mối quan hệ giữa Quỹ hỗ trợ phát triển và các ngân hàng với Tổng Công ty và các đơn vị thành viên, tuân thủ và thực hiện đúng các chính sách tài chính theo quy định hiện hành. Vì vậy, công tác tài chính đã đáp ứng cơ bản nhu cầu về vốn cho đầu tư phát triển, tạo điều kiện thuận lợi cho Tổng công ty, ghóp phần tích cực giải quyết vốn cho các đơn vị thành viên và đầu tư vào các công trình trọng điểm.

Tháng 10-2005 Chính phủ Việt Nam lần đầu phát hành trái phiếu ra thị trường quốc tế với tổng giá trị là 750 triệu USD và cho Tổng công ty công nghiệp tàu thủy Việt nam vay lại toàn bộ số tiền đó để đầu tư nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh. Đây được coi là bước đi đột phá của Tổng công ty trong việc tìm ra các giải pháp về vốn cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh và để Vinashin bước vào thị trường vốn quốc tế.

Nhờ có vốn trong những năm qua, công tác đầu tư xây dựng được thực hiện với số lượng lớn. Nhiều công trình, chương trình đầu tư đã được hoàn thành đưa vào khai thác hiệu quả và thực sự góp phần quan trọng trong việc tăng cường năng lực sản xuất, cạnh tranh và chất lượng sản phẩm. Tổng công ty đã xây dựng được chiến lược, quy hoạch định hướng đầu tư phát triển dài hạn một cách nhất quán, đúng hướng, quyết định đầu tư có trọng điểm, không dàn trải, tập trung vào những khâu trọng yếu then chốt, bảo đảm hiệu quả và tiết kiệm; đã tập trung đầu tư nâng cấp, mở rộng, đầu tư chiều sâu các nhà máy hiện có, xây dựng một số nhà máy mới ở cả ba miền Bắc- Trung- Nam và các khu công nghiệp bổ trợ làm vệ tinh cho các nhà máy đóng tàu, hợp lý hoá sản xuất, kinh doanh trong từng khu vực, từng đơn vị đã hoàn thành đầu tư và nâng cấp giai đoạn 1 các nhà máy đóng tàu: Bặch Đằng, Bến Kiền, Sông Cấm, Bến Thủy, 76, Công Ty Công nghiệp tàu thuỷ Nha Trang, Công ty công nghiệp tàu thủy Sài Gòn, Công ty đầu tư và phát triển hằng hải Sài Gòn và thực hiện đầu tư nâng cấp giai đoạn 2 các nhà máy đóng tàu: Hạ Long, Nam Triệu, Bạch Đằng, Phà Rừng, Bến Kiền, Công ty đầu tư và công nghiệp hàng hải Sài Gòn để đóng được tàu từ 20.000 tấn đến 70.000 tấn. Đã và đang triển khai dự án xây dựng Nhà máy đóng tàu Dung Quất để thiết bị trên boong, nghị khí hàng hải, trang thiết bị nội thất tàu thủy…phục vụ đóng mới và sửa chữa tàu như: Khu công nghiệp tàu thủy Cái Lân, An Hồng, Hải Dương, Bắc Giang, Dung Quất, Đồng Nai, Tiền Giang đầu tư nâng cấp Viện Khoa học – công nghệ tàu thủy thành trung tâm nghiên cứu thiết kế tàu thủy và Bể thử mô hình tàu thủy đã được công nhận là phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia.

Với hàng loạt dự án đang triển khai, cùng với khối lượng đơn đặt hàng ngày càng tăng, mục tiêu đưa Việt Nam trở thành cường quốc đóng tàu lớn thứ 4 trên thế giới vào năm 2015 của Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin) đang dần trở thành hiện thực.

Ông Phạm Thanh Bình, Chủ tịch Vinashin cho biết chưa bao giờ triển vọng đóng tàu Việt Nam lại sáng sủa như hiện nay. Ngày 19-6-2007, khi hai con tàu 53.000 tấn đầu tiên của Vinashin được bàn giao cho Tập đoàn Graig Investment của Vương quốc Anh, nhiều người đã nói “tấm hộ chiếu” đưa Việt Nam ra thị trường đóng tàu thế giới đã bắt đầu.

Ngành công nghiệp đóng tàu Việt Nam khiến cả thế giới biết đến khi liên tục nhận được những hợp đồng lớn, với hàng loạt dự án đầy tiềm năng đang triển khai. Đến nay Vinashin đã nhận được những đơn đặt hàng trị giá khoảng 6 tỷ USD, trong đó trên 4 tỷ USD là từ các đơn hàng xuất khẩu. Phần lớn đơn đặt hàng kéo dài đến 2010 và lâu nhất đến 2012.

Tháng 10-2005 Vinashin được vay 750 triệu USD vốn trái phiếu Chính phủ phát hành ra thị trường quốc tế và đến nay đã phát huy hiệu quả rất tốt. Mới đây, Vinashin đã phát hành thành công đợt trái phiếu lên đến 3.000 tỷ đồng.

Tháng 7-2007, Vinashin lại được Ngân hàng Thuỵ Sỹ cho vay 600 triệu USD. Số tiền này sẽ được Vinashin cho các đơn vị thành viên vay lại để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh và đầu tư vào các dự án lớn như dự án đóng tàu hơn 105.000 tấn tại Dung Quất, kho nổi 150.000 tấn tại Nam Triệu, tàu chở tại Hạ Long, tàu chở hàng 53.000 tấn cho chủ tàu Graig (Anh Quốc), cùng các tàu nhiều chủng loại cho chủ tàu Nhật Bản.

Để thực hiện mục tiêu thành “cường quốc”, trước hết, Vinashin đã thiết lập được các trung tâm đóng tàu lớn ở cả ba miền: miền Bắc là ở Hải Phòng, Quảng Ninh gồm các nhà máy đóng tàu Nam Triệu, Bặch Đằng, và sắp tới là Hải Hà; miền Trung có nhà máy đóng tàu Dung Quất; miền Nam có nhà máy ở Hậu Giang.

Với hàng loạt dự án lớn được đầu tư theo hướng khép kín, Vinashin phấn đấu đạt tỷ lệ nội địa hoá trên 60% vào năm 2010.