Triển vọng dây hương
Từ lâu đồng bào miền núi đã dùng dây hương như một thứ rau ăn, có thể thu hái lá và ngọn gần như quanh năm. Đây là một loại thực phẩm giàu dinh dưỡng, qua phân tích có các thành phần chính: nước 78,8 g, protein 6g, gluxit 6,1g; xơ 7,5 g, canxi 138 mg, phốt pho 40,7mg, caroten 2,6mg, vitamin C 60mg… Dây hương còn là một vị thuốc quý chữa bệnh về thận, gan, mật. Khi mệt mỏi, nước tiểu vàng, chỉ cần ăn vài lá dây hương là nước tiểu trong trở lại. Ở Bắc Kạn kinh nghiệm dân gian dùng toàn cây dây hương sắc lấy nước uống chữa viêm gan siêu vi trùng rất hiệu quả. Nam Trung Quốc mọc nhiều loài này, ngoài việc làm thực phẩm bạn còn dùng làm vị thuốc chữa bệnh gan, thận, tiết niệu với liều dùng 12 – 14g khô sắc uống mỗi ngày.
Trong khoảng 10 năm trở lại đây, dây hương đã trở thành hàng hoá từ rừng núi mọc hoang dã, hoặc trồng trong vườn nhiều hộ, đã được đưa về bán ở các thị xã như Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh… thậm chí còn có trong các siêu thị ở Hà Nội, Hải Phòng với giá 25 – 30 nghìn đồng/kg.
Dây hương mọc nhanh, ra chồi, mọc lá mới hầu như quanh năm.
Tháng tư đầu mùa mưa ra hoa, tháng 7 – 9 là mùa quả. Có thể tái sinh bằng hạt hoặc chồi. Sức sống bằng chồi rất mạnh, sau khi bị phát, đốt, đến mùa mưa lại có nảy trên thân cũ. Hiện nhiều hộ dân tộc Tày ở Chợ Rã, Ba Bể (Bắc Kạn), Na Dương, Hàm Yên (Tuyên Quang)… trồng dây hương làm cây kinh tế. Vườn quốc gia Xuân Sơn (Phú Thọ), Trung tâm Nghiên cứu lâm đặc sản (Viện KHLN Việt Nam) đã thử nghiệm nhân giống dây hương bằng cách giâm hom và đã thành công. Cách làm như sau: chọn cành bánh tẻ, cắt hom dài 5 – 7 cm, lấy 3 đốt (cần dùng dao sắc cắt cành để tránh dập vỏ và khi chuyển nên cho vào túi nhựa bọc kín). Hom đem về nhúng đoạn muốn giâm vào dung dịch kích thích ra rễ trong 5 – 10 phút, sau đó đem giâm trên luống đất độ sâu khoảng 1/3 đoạn hom, hoặc giâm vào bầu kích thước 16 x 22 cm. Thành phần đất bầu gồm: 90% đất, 1% phân vi sinh, nếu có cho thêm phân chuồng hoai. Sau 2 – 3 tuần rễ và chồi xuất hiện. Khoảng 2 tháng có thể mang trồng. Mùa trồng thích hợp nhất là vào mùa xuân (tháng 2 – 3). Nhiệt độ trung bình để cây phát triển là 25 – 30 0C.
Với nhiều tác dụng với đời sống, lại dễ trồng, thu hái quanh năm, hy vọng là rồi đây dây hương sẽ thực sự trở thành một cây xoá đói giảm nghèo chủ lực ở các tỉnh miền núi, đặc biệt là ở phía Bắc.
