Trẻ tự kỷ: Điều trị bằng tình yêu

Chưa xác định được nguyên nhân

BS Ngô Xuân Điệp, Khoa Tâm lý (Bệnh viện Nhi đồng 2, TP. HCM) cho biết “Tự kỷ không phải là một bệnh lý cụ thể mà là rối loạn phát triển lan tỏa. Đây là một hội chứng đa khuyết tật, biểu hiện sự rối loạn phát triển trong hành vi, nhận thức, ngôn ngữ và quan hệ xã hội. Trẻ tự kỷ muốn đóng kín thế giới xung quanh, không muốn giao tiếp liên lạc với người khác. Do đó, trẻ tự kỷ rất hạn chế trong việc hiểu biết môi trường xung quanh, các chuẩn mực xã hội nói chung và những quy tắc, kỹ năng ứng xử qua lại giữa con người”.

Hiện nay, vẫn chưa xác định được nguyên nhân dẫn đến trẻ tự kỷ và cũng không có thuốc để điều trị. Các nghiên cứu mới đây cho rằng, bệnh thường do 3 nguyên nhân căn bản: Tổn thương não thực thể (có thể xảy ra khi người mẹ mang thai bị nhiễm virus Rubella... hoặc những trẻ sinh non, vàng da nhân, trẻ suy hô hấp thở bằng máy... và cả những trẻ thụ tinh trong ống nghiệm); Ô nhiễm môi trường (những trẻ bình thường thì có thể bài tiết chất độc ra ngoài nhưng với trẻ tự kỷ không bài tiết được); Di truyền... Hiện nay, tại các cơ sở chuyên khoa, số lượng trẻ em bị bệnh tự kỷ có tăng lên do các bậc phụ huynh có ý thức phát hiện sớm bệnh.

Trẻ tự kỷ cần tình yêu

Theo BS Xuân Điệp, trẻ tự kỷ thường khiếm khuyết về quan hệ xã hội. Chẳng hạn, với cha mẹ, trẻ không biểu lộ sự yêu, thương, giận, hờn. Trẻ còn có khiếm khuyết về sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp (không biết thể hiện nguyện vọng bằng lời nói, khi cần yêu cầu điều gì thì bé kéo tay người khác lại chỗ bé cần). Kỹ năng chơi trò chơi của trẻ cũng kém (không biết phân biệt được búp bê và em bé, sở thích chơi hạn chế và rập khuôn).

Ngoài chậm phát triển, trẻ còn có biểu hiện rối loạn phát triển: chủ yếu trẻ tự kỷ chậm nhận thức đối với các môn khoa học xã hội, khó khăn trong việc hiểu ngôn ngữ và hành vi phi ngôn ngữ, hạn chế trong việc biểu hiện xúc cảm, tình cảm với người khác. Nhưng trẻ khá hơn trong việc nhận thức các môn khoa học tự nhiên và một số môn nghệ thuật như: toán học, điện tử, hội họa, âm nhạc... Do đó, việc giáo dục cho trẻ tự kỷ là một điều hết sức khó khăn và phức tạp.

BS Hoàng Vũ Quỳnh Trang (Đơn vị Tâm lý, Bệnh viện Nhi đồng 1) lưu ý, khi có một trong những dấu hiệu của bệnh tự kỷ thì chưa hẳn bé đã bị bệnh. Phụ huynh nên đưa trẻ đến khám ở phòng khám chuyên khoa nhi để được chẩn đoán chính xác. Do chưa phải là bệnh lý cụ thể nên việc điều trị không phải bằng thuốc hay xét nghiệm mà chủ yếu bằng lời nói, cử chỉ và hành động của bác sĩ để phát triển kỹ năng cho trẻ. Qua kinh nghiệm khám và điều trị cho hàng trăm trẻ mỗi năm, BS Quỳnh Trang tâm sự: “Với những trẻ bị rối loạn phát triển thì vấn đề gia đình hạnh phúc thật sự cần thiết và quan trọng giúp trẻ phát triển tốt hơn”.

Để trẻ luôn có sức khỏe tâm thần tốt, rất cần một tình yêu từ gia đình. Cha mẹ tạo cho trẻ môi trường sống an toàn, được yêu thương, được bảo vệ, giúp trẻ những quy tắc chuẩn mực trong cuộc sống, lòng tự trọng và sự tự tin. Tuyệt đối không được nuông chiều thái quá, phải khuyến khích trẻ chơi đùa, hòa hợp với bạn bè và tập thể. Cha mẹ phải luôn dành thời gian để chia sẻ, lắng nghe cảm xúc của trẻ để giúp trẻ hoàn thiện hơn. Nếu trẻ bị tự kỷ, cha mẹ phải hết sức bình tĩnh, không nên bi quan, hoảng sợ, sẽ làm ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của trẻ.

Các cơ sở nghiên cứu và trị liệu

Khoa Tâm thần và khoa học hồi chức năng, Viện Nhi Trung ương; Khoa Tâm lý trẻ em - Bệnh viện Nhi đồng 2; Đơn vị Tâm lý Bệnh viện Nhi đồng 1; Khoa Tâm lý - Y học, Bệnh viện Sức khỏe Tâm thần (TP. HCM); Khoa Giáo dục đặc biệt, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; Khoa Giáo dục đặc biệt trường Đại học Sư phạm TP. HCM; Khoa Giáo dục đặc biệt trường Cao đẳng Sư phạm mẫu giáo Trung ương 3; Trung tâm nghiên cứu và giáo dục trr khuyết tật, (108 Lý Chính Thắng TP. HCM); Bệnh viện ban ngày Mai Hương (Hà Nội); Khoa Tâm lý, Bệnh viện Tâm thần Biên Hòa, Đồng Nai...