Trẻ cần được chăm sóc toàn diện trong 1000 ngày đầu đời

Đây là hoạt động nằm trong tiến trình vận động chính sách phát triển chăm sóc y tế nói chung của nhóm EBHPD - Evidence Based Health Policy Development Advocacy Group, một liên minh với sự tham gia của 5 tổ chức và 21 cá nhân là thành viên chính thức, 55 cá nhân đóng vai trò quan sát viên và cộng tác viên, với RTCCD là tổ chức điều phối.

Để triển khai cuộc vận động này, EBHPD đã tổ chức nhiều cuộc hội nghị lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo BVCS&GDTE ở các tỉnh như Thái Nguyên, Quảng Nam, Bến Tre…

TS Trần Tuấn, Giám đốc RTCCD, cho biết: “20 năm sau khi ký công ước, chúng ta vẫn phải đương đầu với những câu chuyện đau lòng về bạo hành trẻ em ở khắp 3 miền đất nước, được đưa ra ánh sáng bởi hành động quả cảm của một số ít người dân và nhà báo có tâm… 15 năm sau khi ký công ước, đến năm 2004, chúng ta mới biết đến thực tế rằng nước ta có đến 20% trẻ em ở độ tuổi đi học cấp 1 bị rối nhiễu tâm trí nhưng không được chẩn đoán và chăm sóc. Về cơ bản, gia đình, nhà trường, cơ quan chuyên trách của nhà nước và xã hội đều “ngỡ ngàng” nếu không nói là “không biết” về rối nhiễu tâm trí ở trẻ em. Đây là tình trạng đã được ghi nhận lại khi Trung tâm RTCCD công bố kết quả nghiên cứu dự án “Nghèo khổ trẻ em” phối hợp với các tổ chức quốc tế”.

Theo ông Tuấn, nhóm nghiên cứu của EBHPD/RTCCD, xuất phát từ việc phân tích bản dự thảo Luật BVCS&GDTE sửa đổi lần thứ hai và từ kinh nghiệm thực tế nghiên cứu, vận động chính sách y tế và phát triển trong hơn 20 năm qua, đã đưa ra 2 khuyến nghị. Đó là: Bổ sung đưa cơ chế giám sát độc lập chất lượng thực thi quyền trẻ em ở Việt Nam vào cấu trúc vận hành hệ thống giám sát; Bổ sung nội dung điều luật quyền của trẻ được tiếp cận dịch vụ chăm sóc cho sự phát triển toàn diện trong 1000 ngày đầu đời.

Theo RTCCD, đa số các đại biểu dự các hội thảo đều nhất trí với hai kiến nghị trên. Ông Nguyễn Văn Em, Trưởng ban Văn hóa Xã Hội, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Bến Tre, khẳng định: “Tôi tán thành việc Trung tâm RTCCD khuyến nghị toàn bộ dưới 3 tuổi cần được chăm sóc để phát triển toàn diện, đây sẽ là một bước tiến bộ nếu được đưa vào trong Luật. Thực tế hiện nay, trẻ em dưới 3 tuổi gia đình phải tự đi tìm chỗ gửi trẻ và phải đóng tiền cao, vì sao trẻ lớn đi học tiểu học lại được miễn học phí? Thật không công bằng! Nếu bà mẹ có thai được chăm sóc tốt, con cái sinh ra sẽ khỏe mạnh không bị suy dinh dưỡng, giảm tỷ lệ nạo phá thai ở phụ nữ. Tuy nhiên, Nhà nước sẽ phải giành một phần ngân sách để chăm sóc cho toàn bộ trẻ em dưới 3 tuổi. Còn việc đưa cơ chế giám sát độc lập vào Luật được thì rất là tốt nhưng sẽ khó là Cơ quan nào sẽ là cơ quan giám sát và nó trực thuộc ai? Do vậy tôi đề nghị cần tăng cường cán bộ chuyên trách cho Mặt trận, đại biểu HĐND để giám sát theo cơ chế độc lập, minh bạch, không cần sinh ra thêm bộ máy nữa… ”

Bà Nguyễn Thị Kim Dung, Phó ban Văn hóa -Xã hội, Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam, cũng đã phát biểu bày tỏ sự đồng tình và nhất trí cao với các khuyến nghị của RTCCD về sự cần thiết cơ chế giám sát độc lập ở nước ta. Bà nói :“ Nếu chúng ta có cơ chế giám sát độc lập việc thực hiện Quyền TE và điều này được ghi trong Luật thì sẽ góp phần nâng cao vai trò của cả hệ thống chính trị và đảm bảo tính minh bạch trong giám sát và giải trình trách nhiệm việc thực hiện quyền trẻ em tại tại từng cấp địa phương..”.

Ông Nguyễn Văn Đăng, Trưởng phòng Chính trị - Xã hội - Văn phòng Đại biểu Quốc hội tỉnh Bến Tre, nhận định: “Thành lập cơ chế giám sát độc lập sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thực hiện quyền của trẻ em. Do đó, tôi thấy cần nâng cao năng lực giám sát độc lập cho cho Mặt trận, các thành viên của Mặt trận và nhân dân. Một số các vụ việc gần đây đều được phát hiện bởi chính giám sát nhân dân. Vì thế, một cơ chế giám sát độc lập chắc chắn sẽ nâng cao chất lượng hơn nhiều. Về quy định đảm bảo vấn đề chăm sóc trẻ toàn diện trong 1000 ngày đầu đời, tôi nhất trí cao....”

BS. Lê Kim Dung, Giám đốc Bệnh viện YHCT, đại biểu HĐND tỉnh Bến Tre, cũng chia sẻ: "Ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long, tỷ lệ xâm hại tình dục trẻ em tương đối cao so với cả nước. Sự giáo dục trẻ em, chăm sóc trẻ em ngoài gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần có sự quan tâm nhiều hơn. Thay vì chỉ đưa chính sách chung chung, nên quy định cụ thể hơn để tổ đội nhóm ấp khu phố có trách nhiệm giám sát nhằm giảm tỷ lệ xâm hại trẻ em."

Tiếp theo các hội nghị thăm dò ý kiến tại các địa phương, RTCCD cho biết sẽ tiếp tục triển khai một số hoạt động trong 3 tháng cuối năm 2014 bao gồm: phối hợp với Cơ quan soạn thảo Luật và Cơ quan thông qua Luật tổ chức “Hội thảo khoa học về bằng chứng đề xuất dựa trên kết quả nghiên cứu” và các cuộc “Tọa đàm tham vấn ý kiến cộng đồng về 2 khuyến nghị sửa đổi Luật BCCS&GDTE.