TPHCM: ô nhiễm nặng ở khu công nghiệp

Đất, nước, không khí đều ô nhiễm…

Khu công nghiệp Tân Qui nằm giáp ranh với các xã Tân Thạnh Đông, Trung An, Hòa Phú và Tân Thạnh Tây của huyện Củ Chi. Từ khi có khu công nghiệp, nhiều người dân ở ấp 12 xã Tân Thạnh Đông cho biết: Kênh rạch ở đây hầu hết đã bị ô nhiễm. Thoạt đầu do mọi người không biết, nên cứ xuống tắm giặt cho tới khi… bị ghẻ lở đầy người mới hay là nguồn nước đã bị bẩn. Giờ không ai dám đến tắm giặt nữa, thậm chí nhiều người còn không dám đi qua con rạch để thăm đồng vì sợ nước ăn chân.

Không chỉ có vậy, nguồn nước ngầm ở đây cũng bị ô nhiễm. Nước giếng nổi váng, bóng như có dầu mỡ nên không ai dám sử dụng, phải ra các xóm ngoài để mua nước về. Những người dân ở gần Công ty KuJin (Hàn Quốc) trong Khu công nghiệp Tân Qui cho biết: Vùng này trước đây chỉ cần khoan giếng sâu 10 - 15m là có đủ nước để tưới hoa màu và sử dụng làm nước sinh hoạt nấu ăn hàng ngày, nay khoan sâu đến 40 - 50m nhưng nước vẫn đen loang loáng. Trước sự cố nước thải gây ô nhiễm nước ..ngầm, Công ty KuJin cũng đã chấp nhận đền bù và thỏa thuận khoan sâu thêm giếng cho nông dân. Thế nhưng, người dân vẫn lo lắm, vì cứ đà này, rồi các tầng nước ngầm sâu cũng sẽ bị ô nhiễm. Nhiều gia đình gần đây đã “di tản” bò, trâu sang nơi khác vì cỏ chẳng còn mọc là bao. Không ít gia đình sống gần khu vực này đã phải bán đất hoặc dọn nhà cửa đi ở nơi khác để tránh mùi hôi.

Vẫn chưa tìm được lối ra!

Theo Ban kinh tế - ngân sách thành phố, hiện chỉ có khoảng 65% lượng nước thải công nghiệp được xử lý trước khi thải ra ngoài và cũng chỉ có 6/15 khu chế xuất, khu công nghiệp là có nhà máy xử lý nước thải tập trung. Chẳng hạn như Khu công nghiệp Tân Bình sau 10 năm hoạt động, đến tháng 8-2006 mới vận hành nhà máy xử lý nước thải chung. Còn trước đó, các doanh nghiệp dệt, nhuộm đưa nước thải trực tiếp ra sông rạch.

Không ít cơ sở sản xuất dù đã có hệ thống xử lý nước thải nhưng vẫn thải trực tiếp ra kênh rạch. Nguyên nhân, là do họ xây dựng hệ thống xử lý nước thải chỉ để đối phó với cơ quan chức năng; một số cơ sở không xây dựng hệ thống xử lý nước thải vì sợ tốn kém nên chấp nhận bị phạt (nếu bị phạt hành chính thì chỉ 1-2 triệu đồng).

Tại các khu vực có cụm công nghiệp, nhiều cơ sở khai thác nước ngầm (các quận 11, 12, Bình Tân, huyện Bình Chánh) đều bị ô nhiễm bởi các hợp chất nitơ. Số liệu quan trắc từ năm 2000 đến nay cho thấy mỗi năm mực nước ngầm hạ thấp 2-3m và đang có xu hướng hạ thấp nhanh, cá biệt tại Tân Tạo (quận Bình Tân) kết quả quan trắc lần 2-2006 cho thấy mực nước đã chênh lệch 3,1m so với quan trắc lần 1 (tháng 3-2006). Mức độ mặn, nhiễm mặn tại Khu công nghiệp Tân Tạo cũng tăng gấp 2-3 lần so với cùng kỳ năm 2005. Mực nước hạ xuống quá sâu kéo theo một số hậu quả như sự xâm nhập mặn và các chất ô nhiễm vào tầng chứa nước, nguy cơ sụt lún mặt đất do tầng chứa nước bị tháo khô.

Trong khi đó, lượng nước ngầm bổ sung tự nhiên hiện nay chưa tới 200.000m3/ngày, tức chưa bằng 1/3 lượng nước khai thác, lượng nước bổ sung ngày càng khan hiếm do bề mặt đất bị bêtông hóa vì tốc độ đô thị hóa quá nhanh. Theo ước tính của cơ quan chuyên môn, mực nước ngầm tụt nhanh trong thời gian gần đây sẽ phá vỡ hệ cân bằng tự nhiên, thay đổi về thủy lực nước ngầm và cả nước mặt.

Ông Nguyễn Văn Chiến, Phó giám đốc thường trực Sở Tài nguyên -Môi trường TPHCM:

Cần xử lý nghiêm các đơn vị quy phạm…

Cụm công nghiệp Tân Qui hiện do UBND huyện Củ Chi quản lý có 15 đơn vị sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp đang hoạt động. Sở dĩ có thực trạng gây ô nhiễm trên là do các đơn vị sản xuất chưa chấp hành nghiêm các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường. Phần lớn các đơn vị có hệ thống xử lý nước thải nhưng lại không vận hành . Đã thế lực lượng kiểm tra, giám sát môi trường tại địa phương còn quá mong manh, không thể theo sátù diễn tiến của từng đơn vị sản xuất . Cụm công nghiệp này lại chưa có ban quản lý. Sau khi tiến hành kiểm tra, Sở Tài nguyên Môi trường đã đề nghị UBND huyện sớm hình thành ban quản lý cụm công này, trong đó có bộ phận chuyên môn về bảo vệ môi trường để kiểm tra, giám sát việc thực hiện các yêu cầu về bảo vệ môi trừơng của các đơn vị sản xuất (theo đúng quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2005). Đồng thời đề nghị huyện phối hợp với Sở Kế hoạch và đầu tư, sở Quy hoạch Kiến trúc không tiếp nhận vào cụm công nghiệp Tân Qui các ngành sản xuất gây ô nhiễm về nước thải. Yêu cầu các đơn vị phải đảm bảo hệ thống nước thải đạt tiêu chuẩn trước khi thải ra ngoài và đối với các đơn vị cố tình vi phạm yêu cầu xử lý nghiêm minh và nếu không thực hiện sẽ buộc đình chỉ hoạt động…

Theo quy hoạch phát triển đến năm 2020, TPHCM sẽ có 23 khu chế xuất, khu công nghiệp (KCX-KCN) với tổng diện tích khoảng 6.500 ha. Hiện nay, ban quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TPHCM - HEPZA đang quản lý 3 KCX và 12 KCN với tổng diện tích là 2.354 ha. Hầu hết các khu này đều có tỷ lệ đất cho thuê từ đất 60% - 100% trên tổng diện tích đất cho thuê.Tuy nhiên số doanh nghiệp đạt các tiêu chuẩn về môi trường hiện chưa tới 10%.

Nguồn: KH&ĐS Số 99 Thứ Hai 11/12/2006