Thuốc xông hơi METHYL IODID có nguy hiểm?

Cơ quan Bảo vệ Môi sinh EPA đang sắp sửa chấp thuận cho sử dụng một thuốc xông hơi (fumigant) mới tên là methyl iodid, khi EPA loại bỏ methyl bromid, một chất làm hư hỏng tầng ozon. EPA phải đương đầu với một quyết định đổi một thuốc nguy cơ độc hại với một thuốc nguy cơ độc hại khác, vì có rất ít lựa chọn các thuốc diệt sâu bọ và bệnh cây trong đất.California, đặc biệt các quậnVenturavàSanta Cruz, liên hệ nhiều nhất đến vụ này.Californialà bang sản xuất nhiều dâu tây nhất nước Mỹ, trị giá khoảng 1 tỉ đô la Mỹ một năm. Riêng các nhà trồng dâu tâyCaliforniacó thể dùng đến 3 triệu cân Anh methyl iodid hàng năm thay cho methyl bromid.

Các thuốc xông hơi được sử dụng để khử đất trước khi trồng, được xem là tối nguy hiểm trong số vài trăm thuốc bảo vệ thực vật đang được sử dụng ngày nay. Vì methyl iodid là một chất khí, nó có thể bốc hơi từ đất và lơ lửng ở vùng lân cận. Tháng hai vừa qua, căn cứ trên thử nghiệm ngoài đồng, các nhà độc học EPA kết luận là các nhân công làm vườn không được bảo vệ có thể hít vào một lượng độc chất. Những nồng lượng nhỏ này cũng có thể bay lơ lửng ở đồng, vườn. Nhưng họ cũng quy định là nhân công sẽ an toàn, nếu họ mang mặt nạ (respirators); còn người ở gần các đồng này có thể hít những nồng lượng nhỏ bé mà không phải đối đầu nguy hiểm nào cả. Và cũng không có dư lượng nào tồn tại trên dâu tây và các cây trồng khác.

Bốn năm qua, EPA đã xét đơn của hãng chế tạo thuốc bảo vệ thực vật Arysta Life - Science xin đăng ký methyl iodid, cũng còn có tên là iodomethan, một chất xông hơi dưới tên thương mại là Midas. Nếu được chấp thuận, nó sẽ được phun vào đất, đa số ở vườn dâu tây, nhưng cũng phun đất các vườn trồng cà chua, ớt, hoa kiểng, nho và nhiều cây trồng khác, theo số lượng khoảng 40 kg cho một hecta. Methyl bromid là thuốc được lựa chọn dùng cho những cây trồng vừa kể, mãi cho đến gần đây. Năm 1987, Hoa Kỳ và các nước công nghiệp phát triển ký kết Hiệp địnhMontrealcấm dần dần một loạt hóa chất hủy hoại tầng ozon, tầng chận đứng các phóng xạ tai hại của Mặt trời. Methyl bromid được thêm vào danh sách của hiệp ước năm 1992. Từ đó, việc sử dụng methyl bromid đã giảm rất nhiều.

Thỏa thuận chấm dứt sử dụng methyl bromid từ năm ngoái. Nhưng Liên hiệp quốc đã chấp thuận ngoại lệ “sử dụng cực trọng” một số lượng khoảng 15 triệu cân Anh cho Hoa Kỳ năm 2006, bằng 27% số lượng dùng năm 1991.Floridasử dụng phân nửa số này, vàCaliforniađứng hàng thứ hai. Trong một tường trình trước Quốc hội Hoa Kỳ ngày 22 tháng 2 năm 2006, quyền phó giám đốc EPA William Wehrum nói rằng EPA đã cho phép đăng ký các chất thay thế methyl bromid là ưu tiên cao nhất, hầu đào thải hóa chất làm mất tầng ozon này. Wehrum nói thêm là trách nhiệm của EPA là giúp xác định, đăng ký và thực thi các thay thế an toàn và hữu hiệu.

Thế nhưng các nhà môi sinh lại nói là methyl iodid và các chất xông hơi khác quá nguy hiểm; không tránh được con người phơi nhiễm thuốc mới này và có thể tăng nguy cơ bị ung thư. Theo Susan Kegley, chánh khoa học gia Mạng Hành động Thuốc bảo vệ thực vật Bắc Mỹ, người chống lại việc đăng ký methyl iodid, đây là một đường lối cổ lỗ sĩ, không đứng vững được. EPA phải giúp nông dân tiến lên áp dụng kỹ thuật mới phòng trừ dịch hại tổng hợp (IPM) chứ không phải thay thế một hóa chất giết người bằng một hóa chất khác.

Khác với methyl bromid, methyl iodid không làm hư tầng ozon, nhưng cũng nguy hiểm khi hít phải. Trên các thử nghiệm động vật, hít vào những nồng lượng lớn có thể làm sẩy thai, gây ung thư tuyến giáp và hư hại đường hô hấp, theo một báo cáo về định giá hiểm nguy của EPA, ngày 5 tháng giêng năm 2006. Khi hít nhằm, thuốc sẽ tích lũy mau lẹ ở các mô tuyến giáp, và vài nghiên cứu còn cho thấy thuốc mới làm hư hormon tuyến giáp vốn cần thiết điều hòa sự phát triển lành mạnh của bào thai. Mạng Hành động Thuốc bảo vệ thực vật nói, thay vì chấp thuận các thuốc xông hơi mới, đáng lý EPA phải làm thêm nữa công việc khuyến khích các phương pháp không có hóa chất quản lý diệt dịch cây.

Những năm gần đây, EPA, các nhóm nông trang và các hãng hóa chất đã đầu tư nhiều triệu đô la Mỹ để tìm kiếm chất thay thế methyl bromid, ngoài một tài trợ khoảng 200 triệu đô la của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ. 600 nhà trồng dâu tây ở California không định thái độ về việc dùng methyl iodid. Mary Degroat, giám đốc quan hệ quần chúng của Ủy Ban Dâu tâyCalifornianói: “Chúng tôi hy vọng tìm ra cái gì cũng hiệu năng và phí tổn hữu hiệu như methyl bromid. Chúng tôi không đề xướng một hóa chất đặc biệt nào. Nếu có một chất thay thế an toàn thì đó là một tin mới, tốt đẹp. Nếu họ chấp thuận methyl iodid, lẽ dĩ nhiên là phải kèm theo huấn luyện. Điểm này rất quan trọng. Dâu tây còn được trồng không có thuốc bảo vệ thực vật ở các nông trang hữu cơ, nhưng sản xuất theo lối hữu cơ tốn tiền hơn và đòi hỏi nhiều nhân công hơn. Thuốc bảo vệ thực vật không phải là cái gì chúng tôi muốn thử và muốn dùng. Đây là một điều cần thiết cho sản xuất hữu hiệu và cho việc trồng dâu tây theo cách truyền thống”.

Artie Lawyer, một đại diện đăng ký cho hãng Arysta nói rằng “chấp thuận của EPA ắt là sẽ có, vì lẽ những lo ngại về an toàn của Cơ quan EPA đã được hãng chế tạo thuốc giải quyết trong những năm qua”. Hãng này nói sẽ chỉ bán hóa chất cho người mua có giấy chứng nhận đã theo học một lớp huấn luyện cách sử dụng. Các chức quyền EPA từ chối thảo luận quyết định sắp ban hành, vì còn đang thu thập ý kiến công luận. Phát ngôn viên Enesta Jones nói là EPA đã xem xét hiểm nguy liên hệ đến iodomethan một cách kỹ lưỡng và sẽ cho ra một phán quyết hợp lý nhất căn cứ trên các cứ liệu khoa học tốt nhất hiện hữu.

Californiavà EPA đã xếp hạng tiềm năng gây ung thư của hóa chất khác nhau; cho nên quyết định của họ có thể cực trọng. Năm 1988,Californialiệt kê methyl iodid là một hóa chất “biết là gây ra ung thư”, căn cứ trên một nghiên cứu tiêm trên chuột, không phải vì hít vào. Các chuột phát triển ung thư cơ sarcoma lan tràn đến phổi. Còn phân tích EPA tập trung vào những nghiên cứu mới cho thấy hít vào, có thể gây ra u tuyến giáp và ghi duy nhất chất này “không có vẻ gây ra ung thư trên người”. Cơ quan Khảo cứu Ung thư Quốc tế gọi methyl iodid là “không thể xếp loại” (unclassified) vì lẽ không đủ chứng cớ khoa học. Trên 7 thử nghiệm ngoài đồng ở California, kể cả hai thị trấn trồng nhiều dâu tây là Oxnard và Camarillo, về áp dụng methyl iodid, các nhà độc hại học EPA báo cáo là mức độ thuốc trong không khí trên các vườn dâu tây có thể không an toàn. Mức an toàn là 0,89 ppm cho nguy cơ ung thư khi nhiễm lâu dài và 2,9 ppm cho các ảnh hưởng hô hấp cấp tính, theo cách tính của EPA. Trên các thử nghiệm ở ngoài đồng, nồng lượng cao nhất là dưới 2 ppm và ở chu vi các vườn, mức tối đa là 0,35 ppm. Định giá hiểm nguy của EPA như vậy cho thấy dữ liệu chứng tỏ vượt quá mức lo ngại của vài nhân công..., khi không có máy bảo vệ hô hấp... Nếu người lái máy cày lấy xuổng hay các dụng cụ khác xúc methyl iodid, mà có đeo máy hô hấp, thì mức phơi nhiễm của họ giảm đi 10 lần. Báo cáo còn nói: 5 ngày sau khi xông đất, các nhân công khỏi cần đeo máy (mặt nạ) hô hấp. Các kẻ đứng gần vườn dâu tây cũng có khả năng phơi nhiễm, nhưng họ sẽ không bị tác hại gì, vì các mức độ quá thấp để dẫn tới ung thư hay các ảnh hưởng sức khỏe nào khác...

Nếu methyl iodid được chấp thuận, cơ quan liên bang đòi hỏi phải có mặt nạ hô hấp cho ai xông đất, vải dày che đất, phải có một thời gian đợi chờ trước khi để nhân công vào vườn và xây dựng các vùng đệm quanh các khu dân cư.

Nguồn: Khoa học phổ thông31/5/2006