Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 22/04/2026 09:00 (GMT+7)

Không thể xây dựng nền kinh tế tri thức nếu cứ dựa trên những con số ảo

"Không thể xây dựng một nền kinh tế tri thức, không thể cạnh tranh trong thế kỷ 21 nếu cứ tiếp tục dựa trên những con số ảo...", ĐBQH Đặng Ngọc Huy bày tỏ.

Ngày 21/4, tại nghị trường kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, đại biểu Quốc hội Đặng Ngọc Huy (đoàn Quảng Ngãi) bày tỏ nhiều băn khoăn liên quan đến giáo dục, đặc biệt là "bệnh thành tích" trong môi trường đào tạo con người.

VÒNG XOÁY ĐIỂM SỐ ĐẸP, "TÔ HỒNG" BÁO CÁO

Theo đại biểu Đặng Ngọc Huy, giáo dục luôn được Đảng, Nhà nước xác định là quốc sách hàng đầu, là nền tảng, động lực then chốt cho sự phát triển bền vững của đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận trong thời gian qua, nền giáo dục của nước ta vẫn đang đối mặt với một căn bệnh trầm kha, đó là bệnh chạy theo thành tích.

tm-img-alt

Đại biểu Quốc hội Đặng Ngọc Huy.

"Vấn đề này đã nhiều lần được đề cập trên diễn đàn Quốc hội, đã được Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo có nhiều chỉ đạo, giải pháp nhưng thực tế cho thấy, ở nhiều địa phương, tỷ lệ lên lớp, tỷ lệ tốt nghiệp, số học sinh giỏi vẫn được báo cáo rất đẹp, trong khi chất lượng thực sự lại chưa tương xứng. Tỷ lệ tốt nghiệp THPT nhiều năm đạt trên 98%, nhưng kết quả khảo sát năng lực độc lập lại cho thấy một bức tranh khác", ông Huy nói và cho biết, không ít học sinh ra trường thiếu kỹ năng tư duy phản biện, thiếu khả năng làm việc theo nhóm, thiếu nền tảng để học tiếp hoặc làm việc trong môi trường thực tế. Không ít giáo viên, nhà trường bị cuốn vào vòng xoáy thi đua phải làm đẹp điểm số, tô hồng báo cáo không phải vì họ thiếu lương tâm mà vì hệ thống buộc họ phải như vậy.

Đại biểu Đặng Ngọc Huy thẳng thắn: Thi đua gắn với chỉ tiêu, chỉ tiêu gắn với tỷ lệ, tỷ lệ gắn với thành tích và thành tích thay vì phản ánh sự thật lại trở thành áp lực đè lên vai từng giáo viên, từng hiệu trưởng, từng sở giáo dục. Trong khi đó, học sinh phải chịu áp lực học để đạt điểm cao, không phải học để hiểu biết, sáng tạo và phát triển bản thân. Các em học vì điểm số, học để vào trường chuyên, học để có bằng khen mà không được học cách đặt câu hỏi, cách thất bại và đứng dậy, cách trở thành chính mình.

"Chúng ta không thể xây dựng một nền kinh tế tri thức, không thể cạnh tranh trong thế kỷ 21 nếu cứ tiếp tục dựa trên những con số ảo. Đã đến lúc chúng ta phải quay về với giá trị cốt lõi của giáo dục, dạy thật, học thật và thi thật", đại biểu Huy nhấn mạnh.

CẦN MỘT CUỘC CHUYỂN ĐỔI VĂN HOÁ TỪ CHẠY ĐUA THÀNH TÍCH SANG TRÂN TRỌNG GIÁ TRỊ THỰC CHẤT

Trước Quốc hội, đại biểu Đặng Ngọc Huy đề xuất một số giải pháp để thực hiện mục tiêu giáo dục. Trước hết, cải cách toàn diện cơ chế thi đua và khen thưởng trong ngành giáo dục, loại bỏ các tiêu chí hình thức như tỷ lệ đỗ, tỷ lệ học sinh giỏi như là thước đo chủ đạo. Thay vào đó, đánh giá nhà trường và giáo viên dựa trên sự tiến bộ thực chất của học sinh theo thời gian thực.

Thứ hai, đổi mới phương pháp đánh giá học sinh, coi trọng năng lực tư duy, khả năng thực hành, kỹ năng sống và phẩm chất nhân cách.

Thứ ba, giảm áp lực hành chính và bệnh báo cáo cho giáo viên.

Thứ tư, tăng cường giám sát độc lập và minh bạch hóa dữ liệu giáo dục. Cần có cơ chế kiểm soát chéo, đánh giá độc lập để dữ liệu giáo dục phản ánh thực chất và không phục vụ cho thành tích.

Thứ năm, đẩy mạnh tuyên truyền để phụ huynh và toàn xã hội thay đổi tư duy khi cha mẹ đo giá trị con cái bằng điểm số và danh hiệu, áp lực sẽ không bao giờ biến mất dù chính sách có thay đổi. Cần một cuộc chuyển đổi văn hóa từ chạy đua thành tích sang trân trọng giá trị thực chất.

"Thế hệ trẻ Việt Nam hoàn toàn có đủ trí tuệ, sáng tạo và ý chí để vươn ra thế giới. Điều các em cần không phải là những tấm bằng khen treo trên tường mà một nền giáo dục trung thực, nhân văn, đủ tin để giúp các em trở thành chính mình. Một nền giáo dục thật, dạy thật, học thật, thi thật sẽ tạo ra những con người có đủ năng lực thật, phẩm chất thật và đó mới chính là thành tích cao nhất mà đất nước cần hướng tới", đại biểu Đặng Ngọc Huy bày tỏ.

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.