Thức ăn nhanh làm người ăn dễ bị dư cân

BS David Ludwig, chủ nhiệm chương trình béo phì tại Bệnh viện Nhi Boston (Mỹ) chủ trì công trình nghiên cứu phát biểu: “Người ta thường công nhận là chất lượng dinh dưỡng thức ăn nhanh rất kém nhưng có rất ít nghiên cứu, nhất là ít công trình dài hạn về hệ quả của tập quán ăn uống kiểu này trên các bệnh kinh niên của nền văn hóa phương Tây - bệnh béo phì, đái tháo đường týp 2, bệnh tim”.

Trong hoàn cảnh thiếu dữ liệu như vậy, ngành công nghệ thức ăn nhanh vẫn tiếp tục khẳng định là thức ăn nhanh có thể là một thành phần của một chế độ ăn lành mạnh.

Ê kíp nghiên cứu của tác giả Ludwig đã theo dõi 3.000 thanh niên tham gia chương trình nghiên cứu sức khỏe tim mạch trong 15 năm. Trong thời gian này, họ được kiểm tra sức khỏe và điều tra phỏng vấn về chế độ ăn, nếp hoạt động thể chất và về những yếu tố khác liên quan đến lối sống.

Sau khi loại trừ ảnh hưởng của những yếu tố khác, các tác giả nhận thấy trong thời gian nghiên cứu, đối tượng nào khai hàng tuần đi ăn thức ăn nhanh từ 2 lần trở lên đều tăng thêm 5kg so với những người không lui tới loại tiệm ăn này 1 lần nào.

Họ cũng có gấp đôi rủi ro nguy cơ đề kháng insulin, có thể coi là dấu báo hiệu sẽ bị đái tháo đường týp 2, là căn bệnh gắn liền với béo phì. Theo BS Ludwig, các điều phát hiện này gợi ý thức ăn nhanh thực sự không thể nào coi là thành phần của một nếp sống lành mạnh.

Arne Astrup, một chuyên viên về bệnh béo phì thuộc Trường Đại học Hoàng gia về Thú Y và Nông nghiệp ở Copenhagen, Đan Mạch, nhận xét đây là công trình nghiên cứu dài hạn đầu tiên về mối quan hệ giữa việc tiêu thụ thức ăn nhanh và bệnh đái tháo đường.

Theo ông, đây là một thông điệp có tính thuyết phục lớn, là một bằng cớ vững chắc hơn để chứng minh thức ăn nhanh thực sự không tốt cho sức khỏe.

Vì không có thì giờ nấu ăn?

Theo Astrup, các suất ăn có đậm độ calo cao của họ nhiều phần là một nguyên nhân dẫn tới béo phì. Ngay một lượng nhỏ thức ăn nhanh đã đem lại nhiều calo rồi, mà người ta vẫn chưa cảm thấy no và chóng đói nên lại ăn thêm nữa.

Lỗi tại các nhà hàng?

Đã có những hệ thống nhà hàng thức ăn nhanh bắt đầu sửa đổi thực đơn để giới thiệu những món ăn lành mạnh hơn, có thêm rau và trái cây tươi, nhưng đó chỉ là những dấu hiệu yếu ớt chứng tỏ họ xoay về đúng hướng.

Trong một bài bình luận kèm theo bài báo trên tờ Lancet, Astrup gợi ý các hệ thống nhà hàng nên nghiêm túc cố gắng tăng chất lượng thực đơn của họ, như sử dụng những phần thịt nạc hơn, bánh mì làm bằng lúa mì toàn hạt, những món chiên với lượng dầu mỡ thấp hơn, nước giải khát ít đường và nhiều rau hơn.

Điều then chốt là giúp đỡ người tiêu dùng có những lựa chọn có lợi cho sức khỏe khi đi ăn ở nhà hàng và tăng cường hoạt động chân tay.

BS Rudolph Leibel, một chuyên viên về bệnh béo phì tại trường ĐH Columbia ở New York, có ý kiến là dù cuộc nghiên cứu rất nghiêm túc và có những kết luận nhiều phần là xác thực, song cũng không nên đổ hết “tội ác” cho một mình thức ăn nhanh, coi đó là nguyên nhân duy nhất dẫn tới dịch béo phì ở các nước giàu có.

Các nhà hàng thức ăn nhanh, theo ông, đã đáp ứng một nhu cầu xã hội có thực – có nhiều gia đình cả bố lẫn mẹ đều đi làm, không kiếm đâu ra thì giờ để nâu ăn cho chính bản thân họ.

Theo BS Leibel, các nhà hàng đã thực sự cung cấp một dịch vụ có ích bằng cách bán ra những bữa ăn rẻ tiền, dọn ăn mau lẹ, vấn đề chính là chất lượng các món ăn và tác dụng trên sức khỏe của những bữa ăn được dọn ăn.

Ông cho rằng vấn đề không nằm ở bản thân thức ăn nhanh... mà ở loại thức ăn được chọn bất lợi cho sức khỏe và cách duy nhất để thực sự cải tiến tình hình... là cung cấp thông tin chính xác cho người tiêu dùng.