Thế giới cần thêm cuộc cách mạng xanh trong nông nghiệp

Trước thực trạng nguồn nước bắt đầu thiếu hụt tại những nước sản xuất nông nghiệp chính như Ấn Độ và Trung Quốc, ông kêu gọi một Cuộc cách mạng Xanh thứ hai để cung cấp lương thực cho số dân trên thế giới ngày càng tăng bên cạnh nỗ lực tăng cường bảo quản nguồn tài nguyên thiên nhiên. Phát biểu tại Hội nghị Ủy ban Các vấn đề Thế giới Nam California ở San Francisco (Mỹ) diễn ra tuần trước, Tổng Giám đốc FAO nhận định trong vài thập kỷ tới cần phải có một nỗ lực quốc tế lớn để “nuôi dưỡng” thế giới khi dân số toàn cầu sẽ tăng từ 6 lên 9 tỉ người.

Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh dự trữ lương thực của thế giới đã giảm mạnh trong vài năm qua. Theo ước tính của FAO, sản lượng ngũ cốc của thế giới năm 2006 sẽ chỉ đạt 2 tỉ tấn, giảm 1% so với năm 2005, trong khi dân số thế giới mỗi năm tăng thêm 76 triệu người. FAO cho biết năm 1999, nguồn dự trữ lương thực của thế giới có thể đảm bảo 33% nhu cầu lương thực toàn thế giới. Tỷ lệ này hiện nay đã giảm xuống chỉ còn 20%.

Cuộc cách mạng Xanh lần thứ nhất vào những năm 1950 và 1960 đã giúp gia tăng gấp đôi sản lượng lương thực thế giới bằng việc ứng dụng các thành tựu khoa học trong nông nghiệp, nhất là thông qua các sản phẩm phân bón và thuốc trừ sâu. Tuy nhiên, chính những sản phẩm này lại là tác nhân gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và cùng với sự biến đổi khí hậu đang đe dọa tất cả các nguồn tài nguyên cơ bản. Chính vì vậy, vấn đề bảo vệ môi trường sẽ được coi là trọng tâm của Cách mạng Xanh lần thứ hai.

Nhiệm vụ phía trước của cuộc cách mạng xanh mới sẽ gian nan hơn, do phải phấn đấu trồng thêm một tỉ tấn ngũ cốc mỗi năm trước năm 2050 nhưng trước tình hình nguồn tài nguyên đất và nước đang cạn kiệt dần ở nhiều khu vực trên thế giới và môi trường toàn cầu thì ngày càng bị đe dọa bởi sự ấm dần lên dẫn đến những biến đổi khí hậu phức tạp.

Cuộc cách mạng Xanh mới sẽ ít chú trọng hơn đến việc giới thiệu các giống lúa, lúa mì cao sản mới, mà quan tâm nhiều hơn đến việc khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên sẵn có để phục vụ sản xuất nông nghiệp một cách thông minh hơn và hiệu quả hơn. Bằng chứng là các cuộc thử nghiệm do FAO tiến hành ở một số quốc gia đang phát triển kể từ năm 2000 đã cho thấy sản lượng lương thực có thể tăng đến 30% nhờ vào chương trình Quản lý Mùa vụ Hòa nhập (ICM), hay kỹ thuật quản lý mùa vụ cải thiện. Theo ông J.Diouf, điều này có vẻ la khó tin nhưng họ thực sự đã có thể tiết kiệm được nước đồng thời trồng nhiều lương thực hơn. “Chìa khóa” của việc gia tăng sản xuất trong khi đảm bảo an toàn nguồn tài nguyên thiên nhiên nằm ở việc phát triển nông nghiệp bền vững với môi trường.

FAO sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc mang đến một cuộc cách mạng xanh mới. Ông J.Diouf cho rằng điểm bắt đầu sẽ là ở cấp làng quê và tại chính những quốc gia đang phát triển. Cũng theo ông, đầu tư vào nông nghiệp thường thấp trong thứ tự ưu tiên của các chính trị gia do họ quan tâm nhiều hơn đến những thứ mang lại kết quả ngắn hạn, nhưng sự thờ ơ như vậy không thể chấp nhận được nữa do tương lai của nhân loại phụ thuộc vào nó. Ông cho rằng nên có những bước chuyển biến cụ thể ở cấp quốc gia và quốc tế. Chẳng hạn những nhà lãnh đạo châu Phi đã quyết định tăng ngân sách dành cho sản xuất thực phẩm và nông nghiệp lên 10%. Và Ngân hàng Thế giới cũng đang xem xét tăng cường nguồn vốn cho vay phục vụ đầu tư phát triển nông nghiệp, nông thôn.