Thành phố Hồ Chí Minh tìm nguyên nhân sụt lún đất kéo dài
Cho đến nay, đã có ít nhất 3 nhóm nghiên cứu từng thực hiện các hoạt động khảo sát địa hình, địa chất và thủy văn trong khu vực quận 9, bao gồm nhóm nghiên cứu của Khoa địa chất (ĐH KHTN), Phân viện Địa lý (Viện KHCN Việt Nam) và Liên đoàn Bản đồ địa chất miền Nam, song dữ liệu thu thập được không đủ làm cơ sở để khẳng định nguyên nhân, dự báo mức độ ảnh hưởng. Mặc dù các nhóm chuyên gia này có hướng nghiên cứu và khảo sát khác nhau, dẫn đến sự thiếu thống nhất trong nhận định nguyên nhân gây sụt lún đất, song Giám đốc Sở Khoa học - Công nghệ thành phố Phan Minh Tân vẫn đề nghị cả 3 nhóm “hợp tác và phân công phạm vi, mức độ nghiên cứu”, dưới sự chủ trì của Phân viện Địa lý để sớm tìm ra nguyên nhân (cả do tự nhiên và do dân sinh), phạm vi ảnh hưởng của tình trạng sụt lún này.
Ông Tân yêu cầu 3 nhóm chuyên gia tiến hành một nghiên cứu tổng thể trong tinh thần “cấp bách”. Các nhóm sẽ ưu tiên cho việc lập bản đồ địa chất khu vực (tỷ lệ 1/2000), xác định diện tích nghiên cứu chiều sâu để thực hiện các mũi khoan thăm dò địa chất trong khu vực ảnh hưởng (bán kính khoảng 300 mét), làm rõ các vấn đề địa chất như hiện tượng đứt gãy, dòng chảy ngầm, vật liệu, cấu tạo địa chất, thủy văn... Trước mắt, các nhà khoa học sẽ chỉ dẫn một số giải pháp khắc phục sụt lún, các loại vật liệu có thể sử dụng nhằm giảm sụt lún và giúp gia cố nền móng công trình cho người dân, kiểm tra tình trạng xả thải và chất lượng nước thải của nhà máy Posvina, nếu có vi phạm sẽ phải dừng hoạt động.
Kết quả nghiên cứu, theo yêu cầu của UBND TP Hồ Chí Minh sẽ là một đầu mối quan trọng để chính quyền thành phố xem xét có cần thiết ban hành một quyết định di dời dân khỏi khu vực hay không (trong khoảng 150 hộ dân đã có ít nhất 25 hộ dân bị ảnh hưởng rõ, 2 hộ đã di dời khẩn cấp). Đây cũng là căn cứ để xác định rõ trách nhiệm bồi thường (nếu có) của nhà máy sản xuất tôn kẽm Posvina - đơn vị đang trong diện nghi vấn hàng đầu gây nên tình trạng sụt lún do xả thải nước kéo dài, mà không có hệ thống thoát và xử lý nước thải kể từ năm 1968 đến đầu tháng 7/2007.
Theo một kết quả nghiên cứu của nhóm chuyên gia Phân viện Địa lý (Viện KHCN Việt Nam) do Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hùng, Phân viện trưởng chủ trì: hiện tượng sụt lún đã xảy ra trong khu vực này từ năm 2001 và diễn tiến ngày càng nghiêm trọng hơn qua các năm từ 2004 đến tháng 6/2007, trong đó chỉ riêng năm 2005 đã phát hiện 35 hố sụt lún, trung tuần tháng 6/2007 xuất hiện một số hố sụt lún kích thước lớn (3,7 x 4,9 m). Toàn bộ phường Phước Long A, Phước Long B và khu vực lân cận không hề có bất cứ hệ thống thoát nước thải nào cho dân. Ngoại trừ một số hộ dân tự đào ao, hồ để dẫn nước thải, phần lớn người dân để nước thải tự thấm xuống đất hoặc chảy tràn lan trên mặt đất.
Nguồn: Tài nguyên và Môi trường, 16/7/2007
