“Thần dược” bay: Cẩn trọng “tiền mất tật mang”
Loài bò sát hiền lành, sinh trưởng ở núi Cấm có nguy cơ bị tận diệt bởi được đồn thổi là "thần dược... bay", trị dứt nhiều chứng bệnh, kể cả... ung thư! Dọc theo lối mòn lên núi Cấm (xã An Hảo, H.Tịnh Biên, An Giang) có nhiều sạp thuốc bày bán loài bò sát đã sấy khô có hình dáng như con thằn lằn, với đôi cánh mỏng bị căng ra và có màu sắc rất sặc sỡ. Người bán bảo đó là tắc kè bay, là vị thuốc bổ dương và trị các bệnh mãn tính như hen suyễn, viêm xoang...
Nghe một du khách hắt hơi, người chủ sạp thuốc tên Sơn mau mắn tiếp thị: “Tắc kè bay trị sổ mũi, hen suyễn, viêm phế quản hay thần sầu, con lớn 15.000 đồng, con nhỏ 8.000 đồng”. Thấy khách cầm con tắc kè lên ngắm nghía, anh Sơn nói nhiều người bệnh sổ mũi kinh niên uống thuốc tây, thuốc tàu không hết nhưng tới đây mua vài chục con tắc kè về trị hết liền. Một nữ chủ sạp tên Hạnh còn căn dặn tỉ mỉ rằng mua tắc kè về tán nhỏ thành bột, sau đó ngồi trong phòng kín bỏ bột tắc kè vào nồi xông đưa lên mũi hít vài tuần là hết. Chị này quả quyết nếu bị suyễn nặng hít bột tắc kè không lâu sau sẽ hết khò khè, kéo đờm liền.
Một số chủ sạp thuốc ở đây còn khoa trương rằng khi hít, khói bột tắc kè thấm sâu vào lục phủ ngũ tạng nên nó còn là vị thuốc trị dứt các chứng bệnh ung thư di căn, còn nếu ngâm tắc kè làm rượu thuốc hay ăn thịt tắc kè có thể tăng cường sinh lực, bồi bổ cho người ốm yếu (!?). Họ còn cho biết vị thuốc này là do một thần y truyền, nhưng khi hỏi tên thần y thì ai cũng nói mơ hồ rằng, ông này trên núi Tà Lơn, thường gọi là ông Năm!
Ông Nguyễn Văn Y, dân cố cựu trên núi Cấm, cho biết ngày xưa vùng núi này có nhiều tắc kè, chúng sống ở trong nhà như thằn lằn bắt ruồi muỗi, nhưng do người ta săn bắt quá nên tắc kè gần như bị tận diệt. "Tuy gọi tên là tắc kè bay nhưng đôi cánh của chúng rất mỏng nên chỉ bay xa được vài chục mét. Mỗi con tắc kè bay bắt được bán giá chỉ vài ngàn đồng, con nào bị gãy sống lưng hay đứt đuôi thì giá sẽ giảm", ông Y nói.
Ông Nguyễn Thiện Chung - Chủ tịch Hội Đông y huyện Tịnh Biên, cho biết, việc dùng bột khói tắc kè bay trị các bệnh hen suyễn, viêm xoang chỉ là phương thuốc truyền khẩu của dân gian. Nếu như tắc kè (thường) được ghi nhận là vị thuốc trị được một số chứng bệnh thì tắc kè bay chưa thấy tài liệu nào ghi nhận chúng là vị thuốc. Và thực tế đến nay cũng chưa có tài liệu nào nghiên cứu đây là loài có hại hay có lợi cho sức khỏe người bệnh. Do vậy, ông Chung cảnh báo mọi người nên cẩn trọng khi mua tắc kè bay trị bệnh, để tránh "tiền mất, tật mang" nếu loài này có hại.
