Tết Chia Nhắng của người Dao

Trẻ con mong muốn Chía Nhắng có đủ thứ mới. Trước nhất là bộ quần áo mới. Và phải đến đúng Chía Nhắng mới cho con mặc.

Chía Nhắng không thể thiếu: bánh dầy, bánh chưng, chân giò hầm, thủ lợn... Nhà nghèo cũng phải có một con gà để cúng gia tiên.

Thời khắc giao thừa cực kỳ thiêng liêng đối với tâm nguyện của trẻ em. Chúng làm một công việc hệ trọng của tuổi thơ: Đi lấy nước nơi nguồn nước thường lấy để ăn, uống, sinh sống hàng ngày cho tất cả mọi người trong gia đình. Chính cái thời khắc ấy, nó mới là “nước mới anh linh”. Mang nước mới ấy về nhà mình, dành riêng pha trà dâng lên bàn thờ mời tổ tiên. Việc này nghiêm mật, công phu lắm. Trước khi đem nước mới đun sôi, phải mang ra cân để so sánh với nước cũ của năm qua lấy từ ngày hôm tất niên. Xem thử nước nào nặng hơn. Rồi tiên lượng, suy đoán xem rằng: Năm mới có mưa thuận gió hoà, mưa nhiều/ ít, lũ ít/ nhiều, để biết mà lựa chọn cách làm ruộng, làm nương, phòng tránh thiên tai bất ngờ xảy ra.

Người Dao đi sắm Tết

Sáng mồng một Tết phải pha trà bằng nước mới, rót vào hai chén đặt lên ban thờ, cùng với hai chén rượu, rồi đốt trầm hương đặt vào lô hương, và thắp hương nén cắm dưới chân bàn thờ, cắm hai cửa ra vào nhà, hai bếp lò, sau đó dâng bốn tấm bánh chưng lớn nhất lên bàn thờ.

Bữa cơm sáng mồng một có đủ thịt ninh chân giò và thủ lợn. Nước ninh chân giò đặc biệt lắm: Có 7 vị thuốc bổ truyền thống của người Dao. Dân tộc Dao quan niệm con số 7 là tượng trưng của hạnh phúc, khang ninh và có bồi bổ mới có tương lai, cái rễ dân tộc mình.

Những ngày tết Chía Nhắng, đàn bà và con gái tụ họp lại thành từng nhóm để thêu thùa. Còn đàn ông và trai thanh thì rủ nhau đi tìm bạn hát trường ca, kể cxhuyện lịch sử thời tổ tiên...

Tết cổ truyền của người Dao vui trong 5 ngày, từ ngày mồng một đến hết ngày mồng năm tháng Giêng thì làm lễ hoá vàng, gọi là Thúi Chuống. Sau đó người Dao vào mùa tra hạt.