Tê tay - một chứng bệnh thường gặp

- Có khả năng đó là hội chứng ống cổ tay do chèn ép dây thần kinh giữa ( ảnh), thường xảy ra ở người lao động tại các cơ sở dây chuyền lắp ráp. Bệnh thường gặp ở giới nữ (nhiều gấp 3 lần nam). Người bệnh có thể bị hẹp bẩm sinh ống cổ tay hoặc có khối u chèn ép, bị chấn thương gây phù nề (như bong gân, gãy xương), bệnh nhược giáp, viêm khớp, tiểu đường, bệnh chuyển hóa…

Hội chứng ống cổ tay có nguy hiểm không?

- Bệnh thường khởi đầu rất mơ hồ với các triệu chứng như tê bàn và ngón tay, các ngón tay cái hoặc ngón giữa gấp vô nhưng khi duỗi thẳng khó khăn. Giai đoạn sau, bệnh nhân tê tay nhiều và liên tục, không mang xách nặng được. Trường hợp nặng hơn: teo các cơ bàn tay, nhất là mu ngón tay cái, đau buốt vào ban đêm, ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày.

Làm sao định bệnh?

- Khi bệnh nhân có những biểu hiện như kể trên, bác sĩ thường cho làm một số xét nghiệm tổng quát, hay chuyên biệt như đo điện cơ (EMG).

Còn về điều trị, có phức tạp và tốn kém không?

- Điều trị khởi đầu rất đơn giản: bệnh nhân được khuyến cáo không mang xách nặng, sử dụng các biện pháp không dùng thuốc như châm cứu, tập vật lý trị liệu (các động tác làm mạnh cơ cổ tay, đeo nẹp cổ tay, thủy trị liệu..). Thuốc thường dùng là các thuốc kháng viêm không steroid, hoặc các thuốc đông dược có tác dụng thông kinh mạch, chống viêm và giảm đau. Trường hợp nặng có thể dùng corticoid chích tại chỗ (chỉ định rất hạn chế).

Xin bác sĩ nói rõ hơn về điều trị bằng châm cứu và thủy trị liệu?

- Có thể dùng điện châm hoặc nhĩ châm (châm loa tai), thủy châm. Thủy trị liệu là ngâm tay vào nước ấm 3 phút, sau đó, ngâm trong nước lạnh 3 phút, có tác dụng làm tăng tuần hoàn ở cổ tay và bàn tay.

Trong trường hợp nặng, có phải mổ?

- Chỉ định mổ rất hạn chế. Những trường hợp nặng được điều trị nội khoa tích cực trong 1 năm, nếu không thuyên giảm mới chỉ định phẫu thuật. Trường hợp bị tê, đau dữ dội, không đáp ứng với điều trị thông thường, teo cơ nhiều và diễn tiến nhanh thì có thể chỉ định phẫu thuật ngay.

Sau mổ bệnh nhân có di chứng gì không?

- Bệnh nhân thường yếu cổ tay, không làm được các động tác nặng và một số động tác cần sự khéo léo như cài khuy áo... Một số bị tái phát sau mổ một thời gian.

Làm sao phòng bệnh?

- Không mang xách quá nặng. Những chấn thương thường gặp ở cổ tay như bong gân phải được xử lý và điều trị đúng cách. Ở một số nghề nghiệp đặc biệt như làm việc ở các dây chuyền sản xuất, đầu bếp…, nên kiểm tra sức khỏe định kỳ mỗi 6 tháng hay mỗi năm. Những trường hợp nhẹ cần được khám và tư vấn sớm, vì việc điều trị ban đầu sẽ rất đơn giản và có hiệu quả.

Tê tay còn gặp trong những bệnh nào khác?

- Tê tay là một triệu chứng rất thường gặp trong nhiều bệnh lý: bệnh mạch máu (xơ vữa động mạch…), thần kinh (viêm đa dây thần kinh ngoại biên…), bệnh khớp như thoái hóa cột sống cổ có chèn ép rễ thần kinh.

Xin hướng dẫn về chế độ tập luyện

- Trong ảnh dưới đây là bảng hướng dẫn một số động tác đơn giản mà bệnh nhân có thể tự tập tại nhà. Ngày tập 1 - 2 lần, mỗi động tác từ 5 - 10 cái.