Tập hợp, đoàn kết và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức
GS Minh cho biết, là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội Việt Nam đã tích cực hưởng ứng, tham gia các cuộc vận động do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động và chỉ đạo các hội thành viên, các tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc tham gia những phong trào, cuộc vận động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Tập hợp, đoàn kết và vận động trí thức khoa học và công nghệ thực hiện đúng theo các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; chỉ đạo, tạo điều kiện để các tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc tham gia công tác phát triển cộng đồng và xóa đói giảm nghèo; khuyến khích và hỗ trợ các tổ chức Công đoàn, Đoàn thanh niên tham gia nhiều cuộc vận động và các phong trào an sinh xã hội.
Ngoài ra, Liên hiệp Hội Việt Nam đã kịp thời biểu thị thái độ chính trị trước những sự kiện lớn ở trong và ngoài nước, đặc biệt vừa qua trước những diễn biến phức tạp về tình hình biển Đông, Liên hiệp Hội Việt Nam và một số hội thành viên như Hội Dầu khí Việt Nam, Hội Nghề cá Việt Nam, Hội Luật gia Việt Nam đã lên tiếng bảo vệ chủ quyền của Việt Nam trên các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và vùng đặc quyền kinh tế trên biển của Việt Nam.
GS Minh cũng cho biết, hiện nay Liên hiệp Hội Việt Nam có 62 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố, 77 hội ngành toàn quốc, trong đó có 4 Tổng hội với hơn 80 hội thành viên hoạt động trong phạm vi cả nước, có trên 600 tổ chức khoa học và công nghệ.
Hiện Liên hiệp Hội Việt Nam đã tích cực tham gia đóng góp nhiều ý kiến vào dự thảo các văn kiện, đường lối, chính sách quan trọng của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và chính quyền các địa phương, tham gia hoạt động giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam như Dự thảo Hiến pháp 1992 sửa đổi, Dự thảo Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam giai đoạn 2011-2020, Dự thảo Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, Dự thảo Quy hoạch Thủ đô đến năm 2030 tầm nhìn 2050 và nhiều dự thảo văn bản khác.
Nhiều ý kiến tham mưu, tư vấn của Liên hiệp Hội Việt Nam đã được các cơ quan chức năng tiếp thu và bổ sung vào các dự thảo văn bản. Qua thực tiễn hoạt động, Liên hiệp Hội Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò là một tổ chức có năng lực và tin cậy trong việc tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước những vấn đề lớn về chủ trương, đường lối, chính sách phát triển đất nước.
Liên hiệp Hội Việt Nam và các tổ chức thành viên, đặc biệt là các hội ngành toàn quốc đã tập hợp được nhiều trí thức có uy tín, các nhà khoa học, các chuyên gia đầu ngành thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau tham gia tư vấn phản biện các đề án, dự án lớn ở tầm quốc gia, có tính chất liên ngành, đa ngành như Dự án Thủy điện Sơn la; Chương trình xây dựng nhà máy điện hạt nhân; Đánh giá hiệu quả chương trình khai thác bôxit Tây Nguyên, dự án Đường sắt cao tốc Bắc Nam và nhiều dự án khác.
Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục phát huy thế mạnh của đội ngũ trí thức tham gia vào hoạt động tuyên truyền, phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ trong nhân dân, góp phần vào việc nâng cao dân trí và đưa nhanh tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất và đời sống với nhưng nội dung cụ thể, phù hợp cho từng đối tượng, dưới nhiều hình thức, đặc biệt thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng ở Trung ương và địa phương, qua hệ thống thông tin, báo chí và xuất bản các ấn phẩm của Liên hiệp Hội Việt Nam.
Liên hiệp Hội Việt Nam tích cực tham gia đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động trong các lĩnh vực: Khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, bảo vệ môi trường, y tế, phát triển cộng đồng và xóa đói giảm nghèo. Từ đầu năm 2014, Liên hiệp Hội Việt Nam đã ký kết 3 chương trình hợp tác với Trường Đại học Thăng Long, UBND tỉnh Bắc Giang và Tổng cục Lâm nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ hợp tác với nhiều tổ chức hội nghề nghiệp, các tổ chức khoa học và công nghệ trên thế giới, thu hút được nhiều nguồn lực từ các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, góp phần thu hút trí thức Việt kiều tham gia xây dựng đất nước.
Liên hiệp Hội Việt Nam còn xét chọn, tuyên dương nhiều tập thể, cá nhân nhà khoa học trong hệ thống có nhiều cống hiến cho sự nghiệp khoa học và công nghệ, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Tuy nhiên, theo GS Minh cho biết, bên cạnh những mặt đã đạt được vẫn còn một số khó khăn như trong văn bản của Đảng, gần đây nhất là Chỉ thị số 42-CT/TW của Bộ Chính trị đã xác định Liên hiệp Hội Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội có hệ thống 2 cấp từ Trung ương tới các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, được Nhà nước bảo đảm kinh phí và các điều kiện hoạt động như các tổ chức chính trị - xã hội khác, song việc chậm sửa đổi, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến các tổ chức chính trị - xã hội, đó là một trong những khó khăn cho hoạt động của Liên hiệp Hội Việt Nam.
Trong vấn đề tập hợp trí thức, hiện Liên hiệp hội Việt Nam mới chỉ tập hợp được trên một triệu trí thức, chiếm trên 1/3 số trí thức trong cả nước. Nhiều trí thức, nhất là trí thức trẻ, trí thức hoạt động trong các khu vực ngoài Nhà nước chưa được tập hợp trong các tổ chức. Trước những diễn biến phức tạp trong thời gian vừa qua, một bộ phận trí thức còn có biểu hiện dao động, chưa thật sự tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vào sự quản lý và điều hành của Nhà nước.
Việc nắm bắt diễn biến tư tưởng và công tác giáo dục chính trị đối với đội ngũ trí thức chưa được quan tâm đúng mức, chưa tổ chức được những diễn đàn phù hợp, tạo môi trường để trí thức có thể bày tỏ quan điểm và đóng góp ý kiến. Nhiều vấn đề quan trọng cần có ý kiến tư vấn, phản biện của Liên hiệp Hội Việt Nam và các hội thành viên chưa được các bộ, ngành và chính quyền địa phương quan tâm đặt hàng. Cơ chế thực hiện còn nhiều bất cập, yêu cầu nhiệm vụ tư vấn, phản biện cao trong khi thời gian lấy ý kiến quá ngắn.
Ngoài ra, một số cơ quan chưa thực sự tạo môi trường thuận lợi để Liên hiệp Hội Việt nam và các hội thành viên tham gia đề xuất, xây dựng và thực hiện những chương trình hoạt động gắn với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
