Sữa bột bán cân, sữa không rõ nguồn gốc: Chất lượng kém xa tiêu chuẩn Việt Nam

Sữa bột bán cân mua đâu cũng có

Tại Hà Nội, theo khảo sát của phóng viên Báo KH&ĐS, tình trạng buôn bán sữa ký, sữa không rõ nguồn gốc vẫn diễn ra bình thường. Trong thời điểm sữa chính thống tăng giá thì thị trường sữa bán cân lại được người tiêu dùng lựa chọn. Một chủ cửa hàng cho biết, thời gian gần đây, ngoài các mối quen, đã xuất hiện các khách hàng mua lẻ.

Ngoài sản phẩm sữa nguyên chất, còn có rất nhiều các sản phẩm được chế biến từ sữa như kem, sữa chua.. Xuất phát từ nhu cầu trên, hàng loạt các sản phẩm sữa bột không rõ nguồn gốc đã và đang tồn tại trên thị trường.

Tại các cửa hàng sữa trên phố Hàng Buồm, Hà Nội, có rất nhiều các sản phẩm sữa bột bán cân được đựng trong các túi nhỏ. Tất cả đều không nhãn mác, nhưng để khách tiện phân biệt, trên mỗi túi đều ghi rõ bằng bút dạ đỏ các loại sữa khác nhau. Nào là sữa gầy, sữa béo, loại làm kem, sữa chua, pha trà hay làm bánh…. Giá dao động từ 50.000 đến 70.000 đồng/kg, tuỳ chủng loại, mua số lượng nhiều hay ít, khách quen hay lạ. Theo lời giới thiệu của bà cửa hàng sữa này nhập của New Zealand, Ôxtrâylia, Hàn Quốc….

Theo khảo sát của chúng tôi, hiện trên thị trường Hà Nội có khoảng trên 10 loại sữa bột không nguồn gốc, nhãn mác hoặc được ghi nhãn không rõ ràng. Các loại sữa này thường được các cơ sở tư nhân tự đóng gói từ các bao lớn 25kg, vỏ bao màu ximăng vào các túi nilông có trọng lượng 0,5 – 1kg, bày bán nhiều tại các cửa hàng bánh kẹo, sữa bột nhập ngoại tại nhiều tuyến phố.

Lợi bất cập hại

Theo một nghiên cứu mới đây của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, ngay cả với những sản phẩm có nguồn gốc, thành phần dinh dưỡng được ghi trên bao bì các loại sữa bột nguyên liệu “nhập ngoại” dùng để làm kem, bánh kẹo, rất thấp khi đối chiếu với tiêu chuẩn dinh dưỡng Việt Nam. Lượng protein chỉ đạt 14% hay 25% trong khi qui định là 34%. Hàm lượng vitamin A, B, C, E cũng quá ít. Nhiều loại sữa có lượng đường quá cao trong khi lượng đạm, vitamin và khoáng chất lại thiếu.

Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, Viện phó Viện dinh dưỡng Quốc gia cho biết: “Sữa là chất thực phẩm rất cần thiết cho cơ thể người ở mọi lứa tuổi. So với các nước trên thế giới, tỷ lệ người sử dụng sữa ở Việt Nam còn tương đối thấp. Những năm gần đây, trên thị trường Việt Nam, xuất hiện nhiều công ty kinh doanh sữa. Các sản phẩm về sữa cũng rất đa dạng. Tuy nhiên, để lựa chọn một loại sữa phù hợp với mỗi người là rất khó. Tuy nhiên nhu cầu của cơ thể, cũng như khả năng tài chính của mối người mà có sự lựa chọn khác nhau.”. Theo TS Lâm, những loại sữa không rõ nguồn gốc luôn tiềm ẩn những tác động xấu đến cơ thể. Chưa nói đến thành phần dinh dưỡng mà ngay cả vấn đề vệ sinh thực phẩm cũng không đảm bảo, nhất là những loại quá hạn sử dụng, có nấm mốc. Khi sử dụng dễ bị tiêu chảy, thậm chí có thể gây ra những ngộ độc cấp, mãn tính.

Để phòng tránh những hậu quả đáng tiếc, TS Lâm đưa ra lời khuyến cáo. Khi sử dụng sữa bán cân, người tiêu dùng cần kiểm tra kỹ lưỡng xuất sứ sản phẩm, thành phần dinh dưỡng và đặc biệt là giấy phép lưu hành. Tuyệt đối không sử dụng các loại sữa không rõ nguồn gốc.

Cách lựa chọn sữa cho trẻ

Theo ThS.BS Hoàng Thị Tín (Khoa dinh dưỡng - Bệnh viện Nhi đồng 1, TP.HCM), việc lựa chọn sữa cần dựa trên những tiêu chí sức khoẻ của trẻ, tuổi, nhu cầu dinh dưỡng, giá cả. Nếu trẻ có cân nặng dưới 2500g, nên sử dụng nhóm sữa chứa protein, vitamin và khoáng chất cao cung cấp năng lượng cao hơn sữa bình thường (0,7 – 0,75Kcal/ml so với 0,67Kcal/ml), phù hợp với trẻ sinh non. Loại sữa phù hợp với trẻ dưới 6 tháng tuổi là Similac, Enfalac, SMA, Dielac 1, Cô gái Hà Lan step 1, Lactogen 1, Dumex 1, NAN 1… Loại sữa này dễ tiêu hoá, có tỷ lệ canxi/phospho = 2:1; tối ưu cho thận của trẻ nhỏ và tăng cường hấp thụ canxi. Sau 6 tháng tuổi, việc tăng cân của trẻ không còn phụ thuộc nhiều vào chế độ sữa như trẻ dưới 6 tháng tuổi. Lúc này, trẻ cần bú 500 - 800 ml sữa/ngày là đủ. Trẻ có ruột bị kích thích, đầy hơi, tiêu lỏng do nhạy cảm với đường lactose nên dùng nhóm sữa không có đường lactose thường dùng cho. Sữa thủy phân không chứa đường lactose và protein sữa bò đã bị thuỷ phân như Nutramigen, Pregestimil và Alimentum dễ tiêu hoá, dùng cho trẻ bị dị ứng với sữa bò. Ngoài ra, có thể dùng sữa này cho trẻ từ sơ sinh bị rối loại tiêu hoá, ăn uống bất cứ loại gì cũng tiêu chảy, không dung nạp được thức ăn do tiêu chảy nặng kéo dài, bệnh lý mổ cắt ruột nhiều, suy dinh dưỡng dạng teo đét. Nếu gia đình có tiền căn dị ứng thức ăn hoặc trẻ bị dị ứng sữa bò, chọn sữa đậu nành hoặc sữa thuỷ phân. Tuy nhiên, cũng có một số trẻ dị ứng sữa bò có phản ứng dị ứng chéo với sữa đậu nành.