Sẽ có điều chỉnh lớn về chương trình và sách giáo khoa phổ thông
Báo cáo đánh giá của Bộ Giáo dục – Đào tạo đã tập hợp được ý kiến của hơn 20.000 trường trong tổng số 35.000 trường phổ thông trong cả nước, các Sở Giáo dục – Đào tạo , các Hội Giáo chức, Khuyến học và Liên hiệp các Hội KHKT Việt Nam.
Theo đó, bên cạnh những ưu điểm thì báo cáo tổng kết, đánh giá tập hợp các ý kiến do Thứ trưởng Bộ Giáo dục – Đào tạo Nguyễn Vinh Hiển trình bày một lần nữa đã xác nhận những gì mà bấy lâu nay dư luận lên tiếng, hoài nghi về chương trình – sách giáo khoa là có cơ sở.
Theo đánh giá của đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý đang trực tiếp triển khai chương trình thì một số môn học còn nặng, hàn lâm (như ngữ văn, ngoại ngữ, sinh học, vật lý, nghề phổ thông) nhưng lại lạc hậu. Nội dung CT một số môn học chưa thực sự cơ bản làm cho khối lượng kiến thức gia tăng quá mức.
Ví dụ môn vật lý nhấn mạnh quá mức vật lý cổ điển, môn sinh học chưa thể hiện được khoa học của sự sống, môn lịch sử quá nhấn mạnh đến lịch sử quân sự, lịch sử đấu tranh giữ nước, đấu tranh cách mạng mà có phần xem nhẹ lịch sử kinh tế - xã hội, môn ngữ văn thì chưa cập nhật những đánh giá mới về một số nhân vật và sự kiện.
Bên cạnh đó còn có hiện tượng trùng lặp nội dung ở một số môn học, trong khi đó, nhiều môn quan hệ mật thiết đến nhau lại chưa thực sự hỗ trợ cho nhau như vật lý và toán học.
Trong điều kiện hầu hết các trường THPT đều học 1 buổi/ngày nên các khối lớp, các ban đều phải thực hiện trên 30 tiết/tuần, thậm chí có học kỳ lên tới 33 tiết/tuần, do đó nhà trường phải bố trí học trên 6 buổi/tuần thì mới hoàn thành chương trình, hoạt động chuyên môn đoàn thể phải sắp xếp vào chủ nhật. Việc phân bổ thời lượng giữa các môn học, cấp học cũng rất "nghịch lý".
Ví dụ, môn vật lý THCS chỉ có 175 tiết trong khi môn công nghệ lại có 210 tiết, thời lượng môn sinh học cấp THCS là 280 tiết nhưng cấp THPT chỉ có 139 tiết. Các môn như thủ công, tiếng Việt, kĩ thuật ở bậc tiểu học có nội dung chương trình chưa tương xứng với thời lượng quy định; phần di truyền học chiếm quá nhiều thời gian ở cấp THCS và THPT, trong khi đó nội dung tiến hoá ở cấp THPT lại được ưu tiên quá mức với nội dung về sinh thái học…
Điều chỉnh nội dung chương trình – sách giáo khoa bằng hình thức đính chính miễn phí; hướng tới xây dựng nhiều bộ sách giáo khoa
Tại hội nghị, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cho rằng, sau hội nghị này, chúng ta phải lên được danh mục những việc cần làm ngay để hoàn thiện chương trình – sách giáo khoa, theo đúng kỳ vọng mà cả xã hội đang mong chờ.
Theo Phó Thủ tướng, về chủ trương chung, từ nay đến 2010, Bộ sẽ còn nhiều đợt đánh giá về chương trình – sách giáo khoa. Nhiều ý kiến đề nghị, phải sửa chương trình – sách giáo khoa, nhưng sửa thì có tốt hơn không cũng phải có căn cứ, đánh giá thận trọng. Bởi lẽ, có những nội dung mới thực hiện 1 vòng, chưa thể cảm nhận, kết luận chính xác về chất lượng.
Do đó, đến 2010, Bộ sẽ có quyết định về chương trình – sách giáo khoa. Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, chúng ta phải sẵn sàng trong tâm thế có thể sửa lại cả chương trình. Trước mắt, bậc tiểu học và cấp học cao hơn nên nhóm các môn bắt buộc để đưa vào mục tự chọn.
Sách giáo khoa nếu không phù hợp với tâm sinh lý của học sinh thì cũng phải điều chỉnh ngay, nhiều môn nội dung trùng lặp hoặc quá tải thì cũng phải sửa. Phải thảo luận cả phương pháp thi, đừng để các em phải học thuộc lòng, nhồi nhét quá nhiều…
Tại hội thảo, Bộ GD&ĐT đã đưa ra một số giải pháp cho chương trình – sách giáo khoa. Giải pháp trước mắt, Bộ sẽ tiếp tục rà soát lại cẩn thận chương trình – sách giáo khoa để phát hiện thêm sai sót, kiên quyết sửa chữa sai sót, kịp thời phục vụ cho năm học 2008 - 2009.
Thực tế cho thấy có thể ổn định chương trình – sách giáo khoa trong vòng 8 - 10 năm tới nhưng cần thiết phải chỉnh sửa những chi tiết chưa phù hợp, có thể điều chỉnh bằng việc đính chính (miễn phí) cho người sử dụng. Mặt khác, Bộ sẽ điều chỉnh ngay kế hoạch giáo dục các cấp cho phù hợp với vùng, miền, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, làm sao để nâng cao trình độ tiếng Việt cho học sinh.
Giải pháp lâu dài, cần được tổ chức nghiên cứu thấu đáo để chuẩn bị cho việc xây dựng chương trình giáo dục mới, trong khoảng 10 năm tới sẽ áp dụng trên phạm vi toàn quốc. Tổ chức biên soạn một số bộ sách giáo khoa dựa trên chương trình quốc gia, các bộ sách giáo khoa này sẽ do Bộ tổ chức thẩm định và trao quyền lựa chọn sử dụng cho các địa phương.
Trong hơn 1 tháng vừa qua, Liên hiệp hội đã huy động hơn 80 chuyên gia hoàn thành 36 văn bản đánh giá chương trình và sách giáo khoa phổ thông. Một trong số 3 kiến nghị được đúc kết với Bộ GD-ĐT là trước mắt tiếp tục sử dụng sách giáo khoa hiện có với những chỉnh sửa cần thiết. Bên cạnh đó, Bộ cần sớm xây dựng bộ chương trình giảng dạy mới theo tinh thần hiện đại, phát triển và hội nhập nhằm phục vụ kịp thời cho cuộc cải cách triệt để giáo dục sau năm 2010, tránh lặp lại tình trạng thụ động, vội vã, cập rập như đã xảy ra trong thời gian qua.
Nguồn: Tổng hợp từ: Công An Nhân Dân 19/5/2008;Tiền Phong 19/5/2008; Quân Đội Nhân Dân 19/5/2008; An Ninh Thủ Đô 20/5/2008
