Săn “thiết giáp biển”

Cách thành phố Hồ Chí Minh khoảng 200km, nằm nép mình giữa Khu bảo tồn thiên nhiên - rừng đặc dụng Ta Kóu và khu du lịch Đồi Sứ, làng chài Thuận Quý thuộc xã Thuận Quý huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận là làng chài duy nhất của cả nước tập trung nhiều “dũng sĩ” sống bằng nghề săn “thiết giáp biển”.

Một ngư dân săn cá bò hòm ở Thuận Quý

Ở tuổi 72, cựu “dũng sĩ” Nguyễn Ngạn là người có thâm niên nhất trong nghề lặn săn thiết giáp biển. Ông khề khà: “Mùa săn thiết giáp biển bắt đầu từ khoảng tháng giêng đến tháng tư âm lịch. Bơi lặn giỏi, sức khoẻ dẻo dai; đôi mắt tinh tường để kịp thời phát hiện mục tiêu và cú dứt điểm, tấn công chớp nhoáng, quyết đoán nhưng phải chính xác là yếu tố bắt buộc quyết định sự tồn tại với nghề”.

Với đồ nghề là cái kiếng lặn và ngọn lao hình móc câu, lão Ngạn tiến ra biển “đi săn” mà theo lão là “cầu may”. Sau gần 2 giờ đồng hồ đánh vật dưới biển, hết ngoi lên lại hụp xuống, cuối cùng, lão Ngạn ngoi hẳn lên mặt biển, tay giơ cao chiến lợi phẩm và lội vào bờ…

Tại một hốc đá ven biển, sau khi những cành cây khô rực cháy để lại lớp than đỏ hồng, con thiết giáp biển được gác lên hai nhánh cây. Mỡ cá chảy xèo xèo thơm điếc cả mũi.

Khi men rượu đã ngà, lão Ngạn mới sống lại những tháng năm oanh liệt trong nghề săn thiết giáp biển. “Bọn này lưới không thể chạm được bởi chúng chỉ ở trong hang đá, ghềnh đá. Ngoài tên thiết giáp biển, ngư dân còn gọi chúng là cá bò hòm (giống chiếc hòm ). Loại cá này vỏ cứng như vỏ cua ghẹ, chỉ có vi nách là nơi mềm nhất nên việc móc đúng chỗ hiểm này của chúng rất quan trọng. Nếu trật thì không có lần thứ hai bởi chúng sẽ rút sâu vào ghềnh đá và đánh động cho những con khác”.

Anh Năm Niếu, một “thợ săn” thiết giáp biển nhớ lại thời hoàng kim: “Chỉ mới 4 mùa gió nam trước, tụi này chỉ cần lặn 2 tháng là có ăn cả năm. Mấy năm gần đây, lặn bở hơi tai mà đói vẫn đói. Từ vài ngàn đồng nay đứng giá hơn trăm ngàn một ký. Bò hòm được giá nên ngày càng có nhiều người đổ xô lặn bắt giống này”.

Với sự trợ giúp đắc lực của máy thổi khí, cánh thợ lặn có thể phục hàng giờ dưới biển mà không thèm ngoi lên. Bởi vậy, không một con thiết giáp biển hoặc bất kỳ loại hải sản nào có thể thoát.

Mùi vị tuyệt vời ẩn đằng sau cái bề ngoài xấu xí của thiết giáp biển đã hại chính chúng. Mai này, rồi có ngày chúng tôi sẽ trở lại Thuận Quý, không biết lúc đó, cá bò hòm có còn là đặc sản nơi đây hay chúng sẽ rơi vào vòng xoáy tuyệt chủng như bao loại động vật khác một khi bị người đời gán cho cái mác: Đặc sản.

Nguồn: KH&ĐS Số 39 Thứ Hai 15/5/2006