Sai phạm trong dập dịch tai xanh ở Cẩm Hoàng

Về xã Cẩm Hoàng (Cẩm Giàng - Hải Dương), một trong 3 xã phải kiểm điểm trách nhiệm do để xảy ra tình trạng vứt xác lợn chết ra môi trường, chứng kiến những phản ứng thụ động của chính quyền xã trong việc sửa chữa khuyết điểm mới thấy, dịch lây lan nhanh cũng là điều không quá khó hiểu.

Thiệt hại nặng nề

Vốn là xã thuần nông, nhiều năm qua, nông dân Cẩm Hoàng vẫn duy trì tổng đàn lợn 3.000 - 3.500 con. Tại thời điểm xảy ra dịch tai xanh (ngày 12/4/2010), đàn lợn của xã vẫn đạt 3.258 con (896 con lợn nái).

Ông Nguyễn Đức Xứng ở thôn 19-5 mạnh dạn huy động hơn 100 triệu đồng xây dựng chuồng trại, lắp đặt thiết bị đủ nuôi hàng trăm đầu lợn/lứa. Để bảo vệ đàn lợn, ông luôn chấp hành nghiêm chỉnh việc tiêm phòng vắc-xin bắt buộc cho vật nuôi theo quy định. Ngày 11/4, có 19 con trong tổng số 110 con lợn của gia đình ông Xứng xuất hiện triệu chứng sốt cao, bỏ ăn. Gia đình đã mời cán bộ thú y đến điều trị ngay nhưng không cho kết quả khả quan. Ngày hôm sau, hơn nửa đàn lợn mắc triệu chứng tương tự. Đó cũng là ngày xã xác nhận có dịch tai xanh. Tiếc đồng vốn đã đầu tư, vợ chồng ông vẫn cách ly lợn ốm, nhờ cán bộ thú y điều trị bệnh, hy vọng chúng sẽ khỏi. Nào ngờ, sau 5 ngày mắc bệnh, 67 con lợn đã chết, buộc phải tiêu hủy. Số còn lại đều ốm lay, ốm lắt. Ông Xứng bùi ngùi kể: “Vốn liếng đổ đi không ít. Con cái trong nhà thấy vậy, khuyên vợ chồng tôi không chăn nuôi nữa. Nhưng bỏ chăn nuôi thì biết làm gì”.

Cũng giống gia đình ông Xứng, 68 hộ dân khác trong xã buộc phải tiêu hủy 493 con lợn, với tổng trọng lượng gần 12 tấn lợn hơi, ước thiệt hại 264 triệu đồng, tương đương mất trắng 105 sào ruộng khoán. Tuy vậy, đa số người chăn nuôi vẫn trình báo chính quyền xã tiêu hủy lợn chết đúng quy định, chưa xảy ra tình trạng vứt xác lợn chết ra môi trường. Vậy xác lợn chết vứt bừa bãi trên kênh T5 của xã ở đâu mà ra, liệu cấp ủy, chính quyền địa phương đã làm hết trách nhiệm?

Trách nhiệm của chính quyền xã ở đâu?

Ông Vũ Văn Huấn, Chủ tịch UBND xã Cẩm Hoàng giải thích: “Xã tôi tiếp giáp với tỉnh Bắc Ninh và các xã khác trong huyện như Cẩm Vũ, Thạch Lỗi, lại có đường sá thuận tiện nên có khả năng xác lợn chết vứt xuống kênh là do một số hộ vô ý thức của xã bạn hoặc của tỉnh Bắc Ninh gây ra”.

Cho dù biện minh thế nào đi chăng nữa thì việc để xác lợn chết trôi nổi trên kênh T5 của xã Cẩm Hoàng trong nhiều ngày vẫn là điều khó chấp nhận. Việc xã không cho vớt xác lợn đi tiêu hủy, không thể đổ lỗi cho ai được và xã vẫn vi phạm 2 trong “5 không” khi xảy ra dịch tai xanh. Đó là không vận chuyển lợn bệnh và không vứt xác lợn ra môi trường. Phải đợi đến chiều ngày 22/4, sau khi nhận Công văn số 677 của UBND tỉnh và ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND huyện Cẩm Giàng, toàn bộ 37 xác lợn chết trôi nổi trên kênh T5 mới được trục vớt, đem đi tiêu hủy.

Cùng với việc sửa chữa khuyết điểm trên, Cẩm Hoàng đã tích cực hơn trong việc dập dịch, lập 2 chốt kiểm dịch động vật tạm thời tại 2 đầu đường huyết mạch của xã, nhằm ngăn chặn việc vận chuyển lợn từ trong ra và từ ngoài vào. Do bị cắt điện thường xuyên, xã phải chi phí thêm 100.000 đồng/ngày để chạy máy phát điện phục vụ phát loa truyền thanh 2 lượt/ngày để tuyên truyền dập dịch. Ông Nguyễn Danh Đàm, Phó chủ tịch UBND, Trưởng ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm xã Cẩm Hoàng cho biết: “Trong điều kiện kinh phí hạn hẹp, UBND xã vẫn trích ngân sách thuê lao động tiêu hủy xác lợn chết với mức 100.000 đồng/công, trong khi ban chỉ đạo và các lực lượng dập dịch khác đang hưởng lương hoặc phụ cấp như an ninh, dân quân thường trực hiện chưa nhận được thù lao dập dịch theo quy định”.

Hy vọng từ việc dập dịch tai xanh ở Cẩm Hoàng, tỉnh Hải Dương và các tỉnh đang có dịch sớm ban hành quy định khung pháp lý cần thiết, giúp việc phòng chống dịch tai xanh đạt hiệu quả như mong muốn.