Rau nhút chữa sốt, bướu cổ
Phân bố và sinh thái:Rau nhút phân bố ở các nước có khí hậu nhiệt đới. Thường mọc dưới nước ở mương rãnh, ao hồ. Điều kiện để rau nhút sinh trưởng mạnh là dưới đáy mương có sình lầy, nhưng nước trong mương phải sạch. Cây có hoa vào mùa mưa.
Chế biến làm thực phẩm:Rau nhút thường được trồng làm rau ăn. Cũng như rau muống, rau nhút là món ăn rất thông thường của nhân dân ta. Nó có mùi thơm đặc biệt, tựa như mùi nấm hương. Người ta đã biết các thành phần dinh dưỡng tính theo g%: protid 5,1, glucid 1,8, cellulose 1,9; theo mg%: calcium 180, phosphor 59. Rau nhút thường được sử dụng dưới hai dạng:
- Ăn sống: Hái lấy đọt non, nhặt bỏ rễ và lớp bao trắng bên ngoài, rửa sạch, ăn cả cọng lẫn lá, như các loại rau tươi khác. Rau tươi dùng ăn chấm với nước mắm kho.
- Nấu canh chua với tép hoặc cá: Nhặt rau, rửa sạch, cắt ngắn. Bắc nồi lên bếp đun sôi, lược nước me, rồi đổ tôm tép hoặc cá đã làm kỹ vào. Sau đó mới đổ rau. Khi thấy cá, tép và rau đã chín, thì nêm bột ngọt, nước mắm và cho các loại rau thơm (như ngò tây, rau ngổ, húng quế…) cho dậy mùi.
Người ta còn dùng rau nhút nấu canh riêu cua với khoai sọ ăn cho mát, hoặc có thể luộc lẫn với rau muống cho thơm.
Sử dụng làm thuốc:Rau nhút cũng được dùng làm thuốc. Trong Nam dược thần hiệu, Tuệ Tĩnh gọi rau nhút với tên quyết thái.
Hải Thượng Lãn Ông ghi lại:
Quyết thái thường gọi là rau nhút,
Ngọt bình, không độc, tính rất hoạt,
Bổ trung ích khí, ngủ ngon lành,
Thanh nhiệt, mạnh gân, bổ xương cốt.
Rau nhút có vị ngọt, tính mát, có tác dụng nhuận tràng, mát gan, giải nóng nhiệt, mạnh gân cốt, an thần gây ngủ. Thường dùng chữa sốt, chữa bướu cổ, trị lỵ.
- Chữa sốt cao, không ngủ được, nóng ruột, tiểu tiện không thông, dùng 30 g rau nhút giã nhỏ, vắt lấy nước cốt uống.
- Chữa bướu cổ, dùng rau nhút ăn hàng ngày, ăn liền một tháng thì có hiệu quả. Hoặc dùng phương thuốc: rau nhút 30 g; cải trời 20 g; mạch môn, sinh địa đều 15 g; sài hồ, kinh giới, xạ can đều 8 g, sắc uống.
Cũng cần chú ý là rau nhút tính lạnh, ăn thì dễ ngủ, mát dạ dày, nhưng người tạng hàn, ăn sẽ bị sình bụng, trẻ nhỏ ăn thì chân yếu.
