Rau má thức ăn vị thuốc mùa hè

Rau Má là một loại rau thông dụng có tác dụng sát trùng, giải độc, thanh nhiệt. Rau Má cũng là loại dược thảo có tính bổ dưỡng cao, có nhiều sinh tố, khoáng chất, chất chống oxy hóa, có thể dùng để cải thiện trí nhớ, làm chậm sự lão hóa, cải thiện vi tuần hoàn và chữa nhiều chứng bệnh về da.

Rau Má là cây mọc lan trên mặt đất, có lá trông giống như đồng tiền xếp tròn nối tiếp nhau nên còn gọi là Liên Tiền Thảo. Rau Má có tên khoa học Centella asiatica (L.) thuộc họ Hoa tán Umbelliferae, là một thứ rau dại, ăn được, thường mọc ở những nơi ẩm ướt như thung lũng, bờ mương thuộc vùng nhiệt đới như Việt Nam, Lào, Campuchia, Indonexia, Malaysia, Srilanka, Ấn Độ, Pakistan…

Theo y học cổ truyền, rau Má có vị đắng, hơi ngọt, tính bình, vào can, tỳ, vị có tác dụng dưỡng âm, thanh nhiệt, nhuận gan, giải độc, lợi tiểu. Rau Má thường dùng để làm thuốc bổ dưỡng, sát trùng, mụn nhọt, rôm sảy…

Thành phần của rau Má bao gồm những chất sau: beta caroten, sterols, saponins, alkaloids, flavonols, saccharids, calcium, kẽm, magnesium, mangan, phospho, kali, các loại vitamins B1, B2, B3, C và K…

Rau Má có những hoạt chất thuộc nhóm saponins (còn gọi là tripernoids) bao gồm asiaticoside, madecassoide, madecassic acid và asiatic acid. Hoạt chất asiaticoside đã được ứng dụng trong điều trị bệnh phong và bệnh lao. Trong những bệnh này, vi khuẩn được bao phủ bởi một màng ngoài giống như sáp khiến cho hệ miễn dịch của cơ thể không thể tiếp cận được. Chất asiaticoside trong rau má có thể làm tan lớp màng bao này để hệ thống miễn dịch của cơ thể tiêu diệt chúng.

Các nhà thảo mộc còn cho rằng nó chứa nhân tố trường thọ gọi là “Vitamin X trẻ trung” có tác dụng bổ dưỡng cho não và các tuyến nội tiết và xác nhận rằng nước chiết từ rau má giúp cải thiện các vấn đề về da và hệ tuần hoàn.

Đối với da, nhiều công trình nghiên cứu và kết quả lâm sàng đều cho thấy dịch chiết rau Má có khả năng kích hoạt các tiến trình sinh học trong việc phân chia tế bào và tái tạo mô liên kết giúp vết thương chóng lành và mau lên da non… Khi điều trị bằng rau Má, sự liền sẹo được kích thích bằng việc sản xuất ra các chất keo loại I. Việc điều trị này cũng cho thấy sự giảm sút đáng kể của các tác động viêm nhiễm và việc tạo ra nguyên bào sợi. Hiện nay, rau Má đã được sử dụng đa dạng dưới hình thức thuốc bột, thuốc mỡ… để điều trị các chứng bệnh về da như vết bỏng, vết thương do chấn thương, do giải phẫu, những vết loét lâu lành…

Đối với tuần hoàn huyết, những hoạt chất của rau Má có tác dụng cải thiện vi tuần hoàn ở các tĩnh mạch, mao mạch, bảo vệ lớp áo trong của thành mạch và làm gia tăng tính đàn hồi của mạch máu. Do đó, rau Má cũng hữu ích trong các chứng tăng áp lực tĩnh mạch ở các chi dưới.

Rau Má chẳng những là một vị thuốc dân gian mà còn là một loại thức ăn thông dụng, mỗi người, mỗi ngày có thể dùng từ 30 đến 40g rau Má tươi.

Nước ép rau Má là một cách sử dụng rau Má đơn giản và thông dụng nhất. Nước ép rau Má tươi có đầy đủ các hoạt chất và tác dụng đã đề cập. Lá rau Má mua về rửa sạch, giã hoặc xay nát, cho thêm một ít nước vào, vắt và lọc bỏ xác, có thể thêm vào một tí đường cho dễ uống.

Có thể lấy nước rau Má vừa xay xong cho vào ít đậu phộng đã rang chín xay lại lần nữa. Mọi người sẽ có ly rau Má thật hấp dẫn, vừa thơm ngon vừa bổ dưỡng (cho ít đường và đá theo khẩu vị).

Rau Má xay dưới dạng sinh tố để giải khát, có thể giã nhuyễn rau Má vắt lấy nước cốt pha với nước Dừa Xiêm uống càng mát hơn.

Rau Má có thể được ăn sống, luộc, hấp, nấu canh. Chúng ta thường nấu canh rau Má với thịt bằm hoặc nấu chung với các loại rau sống khác nhất là vào những ngày hè oi bức vì rau Má mát, có tác dụng giải nhiệt cao. Không nên nấu rau Má với thịt bò vì không hợp vị (có thể dùng tôm, tép tươi thay thịt nạc).

Trong những ngày hè nóng nực này ai lại nỡ từ chối nồi canh rau Má tuy đạm bạc nhưng bổ dưỡng, giúp tăng cường sức khỏe và chứa chan tình cảm.