Rác thải bệnh viện: Không thể kiểm soát nổi: Găng tay y tế tái sử dụng rất nguy hiểm
Có chuyện rò rỉ rác thải bệnh viện
Từ năm 1996-1997 đến nay, Bệnh viện Việt - Đức thực hiện thu gom rác ngay từ đầu giường bệnh nhân. Tại các khoa, rác sẽ được tập kết tại phòng bẩn với hai loại thùng: một thùng tập trung rác thải sinh hoạt và một loại cho rác thải lâm sàng. Hằng ngày, cứ hai lần, các hộ lý và y công của từng khoa sẽ đưa rác xuống khu tập trung rác của bệnh viện. Anh Tiến Thành - trưởng Khoa Điều dưỡng của bệnh viện cho biết, mới đây, bệnh viện có định hướng thuê vệ sinh công nghiệp. Tuy nhiên, dù hình thức nào thì tất cả phải bảo đảm quy trình nghiêm ngặt.
Tại khu tập trung của Bệnh viện Việt Đức, có các loại thùng khác nhau để phân loại rác một lần nữa. Đây là một khâu rất quan trọng trong việc quản lý rác, vì vậy người làm công việc này được bệnh viện chú trọng đào tạo kỹ về biện pháp phòng hộ và tính chất nguy hiểm của rác thải y tế.
Anh Thành khẳng định, nhìn chung, chuyện rò rỉ rác thải bệnh viện ra bên ngoài là có thể xảy ra trong thực tế. Có lần, khi đi thăm người nhà ở một bệnh viện khác, tôi cũng đã từng chứng kiến việc người ta công khai phân loại rác bệnh viện và bán ngay trước cửa bệnh viện. Đây cũng là vấn đề mà các bệnh viện và cơ quan chức năng cần phải xem xét lại vì nếu người ta chỉ đơn thuần sử dụng rác làm phế liệu để tái sinh nhưng nếu nó lại quay trở lại bệnh viện thì rất nguy hiểm.
Rác thải bệnh viện có thể rò rỉ ở tất cả các khâu nếu người ta cố tình. Đây cũng là vấn đề từng gây mệt mỏi cho Bệnh viện Việt Đức vài năm trước đây. Khi đó, bệnh viện chưa xây dựng nhà chứa rác có cửa khóa thì thường xuyên xảy ra tình trạng người ngoài vào bới rác. Tuy nhiên, anh Thành cho biết, khi thực hiện được việc loại được rác thải từ ngay giường bệnh và có nhà chứa rác đúng quy định thì việc này đã chấm dứt.
Ngoài nguyên nhân từ bệnh viện, cũng không loại trừ khả năng rác thải y tế bị thất thoát từ Công ty môi trường đô thị. Trách nhiệm trước tiên thuộc về nhà quản lý nhưng quan trọng nhất là ý thức của cộng đồng. Cần hiểu rằng rác thải y tế rất nguy hiểm, có thể là nguồn lây nhiễm HIV, viêm gan B, viêm gan C và biết bao bệnh truyền nhiễm khác.
Rất nguy hiểm nếu tái sử dụng găng tay y tế
Găng tay y tế có hai loại: một làm bằng cao su rất dày, chỉ dùng trong phẫu thuật. Tuy dày hơn nhưng loại găng tay này cũng chỉ có giá trị sử dụng trong vòng 3 tiếng. Vì vậy, có quy định rằng với những ca mổ khó, kéo dài thì cứ 3 tiếng phải thay găng. Một loại khác là găng tay mỏng dùng trong khám bệnh thông thường. Loại này chỉ được dùng một lần, thậm chí chỉ cần rửa tay thôi là tay đã bị ướt và phải thay ngay. Sau khi sử dụng, bác sĩ không phải xử lý gì cả mà chỉ cần vứt bỏ vào thùng đựng rác, ngay cả với nhưng găng tay sau mổ. Riêng với bệnh phẩm thì phải xử lý bằng cách ngâm phormon để nó không khuếch tán ra môi trường, rồi mới đưa đi xử lý. Trung bình mỗi ngày, Bệnh viện Việt Đức mổ khoảng gần 100 ca, mỗi ca cần đến 6-7 người tham gia. Như vậy, lượng găng sử dụng trong Việt Đức nói riêng và các bệnh viện nói chung là rất lớn. Và giả sử số lượng găng này bị thất thoát ra ngoài thì thật... kinh khủng!
Ông Nguyễn Việt Cường- Chánh thanh tra Sở Y tế Hà Nội
Nếu bệnh viện nào vi phạm, chúng tôi sẽ kiên quyết xử lý
Sở y tế quản lý 16 bệnh viện thành phố, 14 trung tâm y tế quận huyện, 4 trung tâm chuyên khoa 5 bệnh viện ngoài công lập. Việc xử lý rác thải được quy định cực kỳ chặt chẽ và các bệnh viện cứ thế tuân theo. Rác thải phải được phân loại rõ ràng: rác thải sinh hoạt và rác thải y tế. Cho đến nay, qua quá trình thanh kiểm tra, chúng tôi chưa phát hiện thấy bệnh viện nào vi phạm quy định này.
Hà Nội cũng quy định rất rõ về mô hình nhà chứa rác bệnh viện. Nhà rác có mái che, có cửa khóa, lưới bảo vệ, có ốp lát. Định kỳ, công ty môi trường đô thị - đơn vị ký hợp đồng xử lý rác thải với các bệnh viện sẽ sử dụng xe chuyên dụng để tổ chức thu gom. Các bệnh viện chỉ có trách nhiệm quản lý rác thải cho đến khi bàn giao cho công ty này.
Tôi cho rằng, nếu có hiện tượng rác y tế “tung tăng” ngoài đường thì phải xiết chặt khâu quản lý ngay từ trong bệnh viện. Chỉ có cách thanh kiểm tra nghiêm ngặt thì mới phát hiện được rác rò rỉ từ đâu.
Nếu bệnh viện nào bị phát hiện có vi phạm trong lĩnh vực xử lý rác thải thì sẽ bị xử lý theo Nghị đinh 45/2005 ngày 6/4/2005 quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực y tế. Theo đó (điều 27), đơn vị vi phạm sẽ bị phạt từ 2-5 triệu đồng.
Quy định thu gom và vận chuyển chất thải
Quy định chung: tất cả hộ lý trong bệnh viện phải thu gom và vận chuyển rác theo đúng quy định của Bộ Y tế; 100% các thùng rác phải có lót túi nilông theo quy định và cọ rửa hằng ngày.
Điều dưỡng trưởng có trách nhiệm cung cấp đủ phương tiện găng tay, ủng, túi nilông các loại, thùng đựng vật sắc nhọn, bàn chải, xà phòng...; Giám sát hộ lý thu gom, vận chuyển rác theo đúng quy định của Bộ Y tế.
Quy định cụ thể: Trước khi vận chuyển rác thải từ khoa phòng đến nơi tập chung rác của bệnh viện, hộ lý các khoa cần làm đúng như sau:
- Tất cả các túi rác trước khi vận chuyển phải được buộc kín khi rác đầy 2/3 túi.
- Khi chuyển rác từ thùng nhỏ sang thùng lớn, chỉ cầm ở phần cổ túi bỏ vào thùng.
- Không được kẹp túi chất thải sát vào cơ thể, không nên vận chuyển nhiều túi cùng một lúc.
- Các túi màu vàng đựng rác thải y tế, không được ném hoặc thả để tránh túi bị hỏng hoặc chất thải rơi vãi ra ngoài.
- Khi vận chuyển thùng đựng vật sắc nhọn, phải cầm quai hộp xách lên, không được lấy tay để dưới đáy hộp.
- Túi rác sinh hoạt và rác thải y tế không được để lẫn nhau, hằng ngày hộ lý sẽ thu gom vận chuyển các túi rác thải y tế, rác sinh hoạt, thùng đựng vật sắc nhọn ra khỏi khoa phòng.
