Phương pháp mới điều trị thoái hoá điểm vàng do tuổi tác

Liệu pháp kháng thể

Liệu pháp kháng thể, một phương pháp điều trị mới bằng kháng thể, cho thấy hiệu quả cải thiện thị lực đáng kể đối với những người gần như mù loà do thoái hoá điểm vàng vì tuổi tác.

Thoái hoá điểm vàng (THĐV) là nguyên nhân hàng đầu gây mù loà ở những người trên 55 tuổi. Lecentis, dược phẩm mới của liệu pháp kháng thể, với những kết quả khả quan, là niêm hy vọng mới cho những người bị chứng THĐV có khả năng dẫn đến mù loà.

Công trình nghiên cứu được tiến hành trên 716 người bị bệnh THĐV có biểu hiện tăng sinh mạch máu. Kết quả nghiên cứu cho thấy; sau một năm điều trị, thị lực của 40% bệnh nhân được cải thiện, trong khi những bệnh nhân được điều trị theo phương pháp cổ điển tỷ lệ chỉ có 6%.

Ở Pháp, khoảng 300.000 người bị THĐV giai đoạn cuối, gần như mù loà. Trong hầu hết các trường hợp, biến chứng mù loà là do một dạng THĐV tiến triển nhanh, được gọi dạng tân sinh mạch máu, mà đặc điểm là sự hình thành các mạch máu mới dưới vùng trung tâm nhạy cảm nhất của võng mạc, đó là điểm vàng (macula). Ngoài sự tăng sinh vô tổ chức, các mạch máu mới này còn gây ra những xuất huyết nhỏ làm thoái hoá chức năng của võng mạc.

Theo TS Jean – Francois Girmens, chuyên gia về mắt thuộc Bệnh viện Quinze – Vingts ở Paris , trước đây điều trị chủ yếu là tiêm vào máu một chất phản ứng với ánh sáng, được gọi là liệu pháp quang động. Chất này tích tụ trong những mạch máu bất thường và làm tắc nghẽn chúng dưới tác động của tia laser, tuy nhiên, liệu pháp quang động này chỉ làm chậm quá trình bệnh lý chứ không làm dứt hẳn bệnh. Ngoài ra, liệu pháp này chỉ có thể áp dụng được cho khoảng 30 – 40% bệnh nhân mà thôi.

Hình vẽ mô tả động tác tiêm thuốc vào bên trong nhãn cầu

Theo TS J F Girmens, công trình nghiên cứu đã có kết quả đầy triển vọng. Đây là lần đầu tiên thị lực của những người THĐV không những được cải thiện mà còn ổn định lâu dài.

Cuộc chiến giữa các dược phẩm chống THĐV

Trong thập niên 1990, TS Judah Folkman, nhà nghiên cứu người Mỹ, đã đưa ra ý tưởng táo bạo như sau: bằng cách tấn công vào VEGF thì có thể phá huỷ sự phân bố mạch máu của khối u, do đó có thể tiêu diệt khối u đó. Khi đó, Viện Nghiên cứu Dược phẩm Genetech đã hoàn chỉnh các kháng thể chống VEGF và bán bản quyền sáng chế cho hai viện bào chế dược phẩm là Roche và Novartis. Roche sản xuất Avastin, một phân tử chống tăng sinh mạch máu để điều trị ung thư ruột già, còn Novartis chế tạo Lucentis, một phân tử chống tăng sinh mạch máu chống DMLA. Cả 2 thuốc trên đều có cấu trúc tương tự.

Vào tháng 10 năm 2006, một thử nghiệm trên 500 bệnh nhân được công bố trong tạp chí New England Journal of Medicinecho biết Lucentistiêm thẳng vào nhãn cầu mỗi 6 tuần sẽ ngăn cản tiến trình thoái hoá thị giác và cải thiện thị lực. Sau đó, thuốc này đã được phép lưu hành ở Mỹ, ở châu Âu (tháng 1 – 2007).

Ngẫu nhiên vào năm 2005, một chuyên gia về mắt người Mỹ bị bệnh THĐV, đã nhận thấy có sự cải thiện thị giác của mình sau khi điều trị ung thư trực tràng bằng Avastintiêm tĩnh mạch. Sau đó, thông tin này đã lan rộng và Avastinđã được các bác sĩ tiến hành thử nghiệm tiêm vào nhãn cầu trên những bệnh nhân bị THĐV, lúc đó Lucentischưa được lưu hành.

Các chuyên gia mắt đang phải đối đầu với một nghịch lý khó tin trong điều trị bệnh THĐV này. Lucentis,do Công ty Dược Novartis bào chế, được phép lưu hành chính thức với giá 1.200 euro cho mỗi liều tiêm, cứ 6 tuần tiêm vào nhãn cầu một lần. Avastincho Roche bào chế, lúc đầu được dùng để điều trị ung thư đại tràng và sau được các bác sĩ Mỹ thử nghiệm thành công trong đối với THĐV. Vài tháng nay, Avastinđã được các bác sĩ nhãn khoa sử dụng rộng rãi ở các nước để điều trị bệnh THĐV với giá 30 euro/ liều mặc dù thuốc không được phép lưu hành đề điều trị bệnh này và có thể sẽ không bao giờ được phép cả.