Phục hồi cây rau quý
Bảo tồn cây rau quý
Cụ Nguyễn Thị Quỳ (78 tuổi) ở xóm Đông Phú (Thạch Khóa) kể: “Những năm trước đây, người dân ở Thanh Sơn chủ yếu trông ngô, sắn, diện tích đất nông nghiệp ít nên thu hoạch lương thực không đủ ăn. Một năm, đồng bào thường thiếu ăn 3 tháng, nên phải vào rừng để khai thác lâm sản. Rau sắng là nguồn thu dễ khai thác, mỗi tháng thu hái một lần, được 4-5kg (30 000 đồng/kg)”.
Rau non màu vàng cốm, có vị ngọt như mỳ chính với hàm lượng đạm và vitamin C cao, giúp hồi sức cho người mới ốm dậy, phụ nữ sau khi sinh, đặc biệt là người bị sốt rét ác tính. Hoa sắng, quả non thái nhỏ nấu cháo, tốt cho trẻ suy dinh dưỡng. Cho đến nay, khoảng 100 hộ có thu nhập từ rau sắng tự nhiên. Chính vì vậy, ngày càng nhiều người dân vào rừng khai thác, rau không kịp mọc chồi. Bên cạnh đó, nạn phá rừng làm nương rẫy khiến rau sắng bị mất giống.
Để phát huy thế mạnh của loại rau này, Vườn Quốc gia Xuân Sơn đã vận động bà con bảo vệ loại rau này bằng cách chỉ thu hoạch sản phẩm chứ không bẻ cành, chặt cây như trước kia. Với sự hỗ trợ 2,4 tỷ đồng của Quỹ Môi trường toàn cầu (UNDP), Dự án trồng rau sắng được thực hiện. Gia đình ông Chu Văn Thức ở xóm Đồng Tào có thu nhập gần 20 triệu đồng/năm từ rau sắng.
Cây làm giàu
Rau sắng không đòi hỏi phải “chăm sóc đặc biệt”, chỉ cần làm cỏ, bón phân, trồng cây che bóng để phát triển tốt ở giai đoạn cây con đến trưởng thành (từ 1-5 tuổi cần độ che bóng đến 80%). Cây trồng cho thu sản phẩm nhanh và thu hoạch liên tục trong nhiều năm. Ông Trần Đăng Lâu, Giám đốc, Chi hội trưởng Hội Khoa học Lâm nghiệp Vườn Quốc gia Xuân Sơn cho biết, loại rau này chỉ thực sự phát triển tốt ở độ cao 300-900m (mọc tự nhiên ở 300-1.500), độ ẩm bình quân trên 85%.
Năm 2005, Vườn Quốc gia đã thu mua 7 tấn quả chín và đang trong quá trình chuẩn bị cây con để năm 2007 chính thức trồng. Hiện mô hình 0,5ha rau của vườn phát triển tốt. từ nay đến năm 2010, dự kiến sẽ phát triển 100ha, trung bình mỗi hộ dân trồng từ 0,5ha trở lên. Thu nhập từ cây rau sắng sẽ thực sự mở ra cho bà con nơi đây một hướng làm giàu.
