Phú Yên: Khơi mầm nghiên cứu khoa học kỹ thuật cho học sinh phổ thông
Hoạt động này đã thu hút đông đảo học sinh ở các trường phổ thông tham gia và thực sự tạo không khí hứng thú khi nghe các giảng viên là chuyên gia hàng đầu về các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ hướng dẫn cách sử dụng một số cảm biến, cách lắp ráp và vận hành robot tránh vật cản, xe chạy năng lượng mặt trời, lập trình cơ bản Arduino, và sôi nổi thực hành cùng các bạn. Hoạt động thực sự không chỉ khơi mầm nghiên cứu khoa học trong học sinh mà còn thúc đẩy phong trào giảng dạy theo phương pháp STEM trong các trường phổ thông trong tỉnh.
Tập huấn phương pháp STEM cho học sinh
Tại lớp tập huấn, các học sinh ở các trường THPT đã được giáo viên hướng dẫn tham gia làm thí nghiệm thực tế để từ đó trả lời được các câu hỏi: Vấn đề STEM là gì? Giáo viên sẽ tổ chức hoạt động như thế nào để học sinh tích cực tham gia và để gắn liền với bối cảnh thực tế cuộc sống các em? Học sinh sẽ phát triển những kỹ năng nào thông qua các hoạt động đó? Các nhóm giáo viên sẽ cùng lên kế hoạch xây dựng bài giảng STEM và được hướng dẫn sử dụng công cụ đánh giá nhằm giúp cải thiển bài giảng STEM được thiết kế. Đồng thời, các giáo viên sẽ có cơ hội phân tích và đánh giá việc áp dụng việc triển khai dạy học theo định hướng STEM ở các trường học và địa phương.
Một nội dung cũng không kém phần quan trọng là hỗ trợ thành lập CLB STEM - Sáng tạo kỹ thuật trong trường phổ thông do Trường đại học Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh triển khai trong kế hoạch. Theo PGS-TS Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: STEM là từ viết tắt các chữ cái đầu bằng tiếng Anh các môn học: Science (khoa học), Technology (công nghệ), Engineering (kỹ thuật) và Math (toán học).
Với phương pháp này, học sinh chủ yếu được thực hành và tham gia các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, từ đó phát triển tư duy phản biện, kỹ năng làm việc theo nhóm, khả năng giao tiếp, kỹ năng quản lý thời gian… Trong chương trình giáo dục phổ thông mới, giáo dục STEM rất được coi trọng.
PGS-TS Dũng cho biết thêm: “Tại nước Mỹ, quốc gia gần như nắm giữ nhiều quyền lực công nghệ trên thế giới, giáo dục STEM được chú trọng đưa vào dạy cho học sinh từ bậc mẫu giáo. Một số tỉnh, thành phố của Việt Nam cũng đã đưa phương pháp này vào giảng dạy ở các trường. Trong năm nay, chúng tôi hỗ trợ thành lập 100 CLB STEM trong các trường phổ thông. Với các CLB này, chúng tôi mong muốn ươm mầm đam mê sáng tạo khoa học kỹ thuật trong học sinh, giúp các em có thêm sân chơi lành mạnh để vận dụng những điều đã học vào cuộc sống”.
Nói về phương pháp giáo dục STEM, ông Phạm Đại Dương - Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên cho rằng: “Thời gian gần đây, chúng ta nói rất nhiều về cách mạng công nghiệp 4.0. Trong cuộc cách mạng này, công nghệ thông tin, khoa học kỹ thuật đóng một vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của đất nước. Cùng với các môn học khác, công nghệ thông tin, khoa học kỹ thuật cần có một phương pháp giáo dục mới và đó chính là phương pháp STEM. Phương pháp này mang lại cho các em sự hiểu biết, mô phỏng toàn bộ hoạt động công nghệ của thế giới trong một lớp học”.
Để giáo dục STEM được đưa vào giảng dạy trong các trường học mang lại hiệu quả, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Đại Dương đề nghị: Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 yêu cầu tập trung thúc đẩy đào tạo về khoa học; công nghệ; kỹ thuật và toán học (STEM); ngoại ngữ; tin học trong chương trình giáo dục phổ thông… Ngành Giáo dục Phú Yên cần đưa phương pháp STEM vào giảng dạy trong nhà trường để học sinh tiếp cận; giúp các em vừa nắm vững lý thuyết, vừa thực hành, tạo ra sản phẩm thực tế, ứng dụng vào cuộc sống.
Hoạt động vui học tại lớp tập huấn
Chúng tôi tiếp cận với một học sinh đam mê nghiên cứu khoa học Lê Đức Đạt, học sinh lớp 11 Toán 2, Trường THPT chuyên Lương Văn Chánh chi sẻ: “Em rất ham mê nghiên cứu nhưng ban đầu không biết bắt đầu từ đâu, trăn trở mãi, em bắt đầu tìm hiểu nhiều tài liệu trên internet và ấp ủ dự định sẽ chế tạo các sản phẩm phục vụ học tập và cuộc sống. Bước đầu trong nghiên cứu em gặp nhiều khó khăn vì có ý tưởng nhưng không biết liên hệ với nơi nào để tìm mua các linh kiện, thiết bị lắp ráp. Khi nghe tin nhà trường phối hợp với Trường đại học Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh tổ chức tập huấn và hỗ trợ thành lập CLB STEM - Sáng tạo kỹ thuật, Đạt rất hào hứng tham gia. Em chăm chú nghe các giảng viên là chuyên gia hàng đầu về các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ, đặt câu hỏi, đặt ra nhiều vấn đề và tại lớp tập huấn này em đã được hướng dẫn mua linh kiện, cách sử dụng một số cảm biến, cách lắp ráp và vận hành robot tránh vật cản, xe chạy năng lượng mặt trời, lập trình cơ bản Arduino, sau đó sôi nổi thực hành cùng các bạn.
Lê Đức Đạt tâm sự: “Đây là một chương trình rất bổ ích và ý nghĩa. Sau khi được các thầy tập huấn, em tiếp tục nghiên cứu các dự án em ấp ủ và tiếp tục kết nối với các bạn có chung ý tưởng để cùng sáng tạo ra sản phẩm của riêng mình để tham dự Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên, nhi đồng và Hội thi Khoa học kỹ thuật cấp tỉnh sắp tới”.
Ngoài Trường THPT chuyên Lương Văn Chánh, đợt này, Trường THPT Lê Trung Kiên (huyện Đông Hòa) cũng được Trường đại học Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh chọn là nơi tập huấn và hỗ trợ thành lập CLB STEM.
Theo Hiệu trưởng Lê Văn Hoàng - Trường THPT Lê Trung Kiên, sau một ngày được các giảng viên hướng dẫn, học sinh của nhà trường rất hào hứng. Giáo viên và học sinh như được tiếp thêm đam mê, có định hướng rõ ràng trong việc sáng chế ra các dự án khoa học kỹ thuật, công nghệ. Hiệu trưởng Lê Văn Hoàng cho biết: “Những năm học qua, nhà trường đã triển khai Cuộc thi và Hội thi một cách tích cực, đã có một số học sinh đạt giải tại Hội thi Khoa học kỹ thuật cấp tỉnh và cấp quốc gia. Điều này đã tạo động lực cho thầy trò nhà trường thành lập CLB Sáng tạo khoa học kỹ thuật để học sinh có thêm sân chơi lành mạnh, nuôi dưỡng đam mê và phát triển năng khiếu. Sau chương trình tập huấn và và hỗ trợ thành lập CLB STEM, chúng tôi sẽ phát triển mạnh mẽ hơn phong trào sáng tạo khoa học kỹ thuật trong nhà trường”.
TS Trần Thanh Thưởng, Trưởng Phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên, Trường đại học Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh cho hay: “Tại Phú Yên, chúng tôi tập huấn và hỗ trợ thành lập CLB STEM tại 4 trường THPT, gồm: chuyên Lương Văn Chánh, Lê Trung Kiên, Trần Phú (huyện Tuy An) và Lê Hồng Phong (huyện Tây Hòa). Ngoài hướng dẫn trực tiếp cho giáo viên và học sinh, chúng tôi còn kết nối qua zalo, facebook để hỗ trợ về kỹ thuật và cung cấp thiết bị để sáng chế các mô hình, dự án. Hè này, Trường đại học Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh sẽ tổ chức Trại hè sáng tạo, cấp 30 suất học bổng cho học sinh khơi mầm đam mê, giúp các em phát triển ý tưởng thành các sản phẩm có tính ứng dụng cao vào cuộc sống”.
Với những điều kiện thuận lợi như vậy, hy vọng những Cuộc thi Sáng tạo TTN-NĐ, Hội thi Khoa học Kỹ thuật, CLB STEM là sân chơi để các em học sinh từ tiểu học đến trung học phổ thông phát triển ý tưởng sáng tạo của mình thành hiện thực, ứng dụng vào trong học tập, cuộc sống.
