Phụ nữ Việt Nam: Tiềm năng và năng lực thực tế
Nhận định này phát triển từ câu định nghĩa nổi tiếng của nhà triết học Blaise Pascal về con người, nhìn chung - “Người ta chỉ là một cây lau thôi, nhưng là cây lau biết suy nghĩ” - đã nói rất hay và rất đúng về phẩm chất và bản lĩnh người phụ nữ Việt Nam ở thời kỳ chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, thống nhất giang sơn, hồi nửa sau thế kỷ trước. Và cũng hoàn toàn phù hợp với “8 chữ vàng” mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành tặng cho thế hệ phụ nữ Việt Nam lúc bấy giờ: “Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang”. Có một cuốn sách của nữ GS. Lê Thị Nhâm Tuyết nhan đề là “ Phụ nữ Việt Nam qua các thời đại”, cũng đã được xuất bản đúng vào thời gian chiến tranh ấy. Cụ thể hoá và chi tiết hoá hình tượng “Cây lau bằng thép”, đồng thời chứng minh những phẩm chất “Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang” của người phụ nữ Việt Nam chính là sự tinh kết tích cực và bền bỉ từ trong lịch sử mấy nghìn năm của dân tộc, cuốn sách này còn khắc hoạ nên ba phương diện nhân cách con người ở trong thế hệ phụ nữ Việt Nam“Ba đảm đang” lúc bấy giờ. Đó là: Người chiến sĩ - Người nội trợ - Người lao động.
Là sản phẩm tinh kết của lịch sử quá khứ, đồng thời là những người làm nên lịch sử đương thời, lớp người phụ nữ Việt Nam trong 3 hình tượng (cả thần tượng nữa): Người chiến sĩ - Người nội trợ - Người lao động ở những thập kỷ giữa thế kỷ trước ấy, giờ đây đều đã thành và là những “bà mẹ Việt Nam anh hùng”, cho dù có hoặc không có huy hiệu và giấy chứng nhận. Nhưng, những gì là năng lực thực tế của họ lúc bấy giờ, thì lúc này ở thời gian đầu thế kỷ 21 đã trở thành tiềm năng cho lớp người phụ nữ Việt Nam ngày nay - thế hệ phụ nữ thời @.
Những nữ doanh nhân, nữ công nhân, nông dân có kỹ thuật, nữ nhân viên văn phòng và công sở đặc biệt là những nhà khoa học nữ ở khắp các lĩnh vực kỹ thuật - công nghệ và xã hội - nhân văn, kể cả những nữ nghệ sĩ, và các người đẹp thành danh ở các cuộc diễn và thi hương sắc,.. từ khi bước vào thiên niên kỷ mới, đã thành những người chiếm lĩnh các vị trí phát triển xã hội và lịch sử, thay thế các chiến sĩ, nhà nội trợ và người lao động (nông nghiệp giản đơn) trong thế giới phụ nữ Việt Nam lớp trước.
Tất cả, đang - tự ý thức hoặc vô thức - nỗ lực trang bị cho mình những năng lực là sản phẩm “nền kinh tế tri thức” mới (hiện đại), khoa học và công nghệ (trong đó đang đại trà, trau dồi kỹ năng tạo dáng, tạo hình…) thậm chí đang thành “mốt” như việc “chuyên tu tin học và ngoại ngữ” mà thế hệ phụ nữ “Mẹ Việt Nam anh hùng” không có điều kiện để lại (truyền lại) cho họ được.
Tuy nhiên những dạng tiềm năng của “cây lau bằng thép”, “8 chữ vàng”… ở thế hệ phụ nữ lớp trước, đối với sự nghiệp rèn tạo năng lực thực tế của thế hệ “phụ nữ thời @” bây giờ, vẫn là và có những giá trị cực kỳ quan trọng và vô cùng cần thiết. Rất nên nhớ rằng - chẳng hạn - nhân cách “Người chiến sĩ” ở lớp người “Mẹ Việt Nam anh hùng” hồi giữa thế kỷ trước, cũng như trong suốt nhiều thế kỷ trước nữa, không chỉ là ở chỗ “làm người mẹ cầm súng”, mà còn và chính là ở cương vị những nữ chiến sĩ thường hằng, thầm lặng, nhưng vô cùng kiên trì trong việc bảo vệ, bảo tồn bản sắc và bản lĩnh dân tộc và văn hoá dân tộc, chống lại một cách hữu hiệu những nô dịch và đồng hoá ngoại lai. Vai trò và tác dụng ấy, bây giờ đang trao lại - dĩ nhiên là cho cả dân tộc, nhưng rất chính yếu là - cho thế hệ “phụ nữ thời @”, cũng là “thời hoà nhập nhưng không hoà tan” với vô cùng nhiều dạng thức “xâm lăng văn hoá”, đang diễn biến - tinh vi hoặc ồ ạt - lúc này.
Và, những phẩm chất: tần tảo (chịu thương chịu khó), đảm đang (quán xuyến và đầy trách nhiệm)... có thể bây giờ chỉ đang ở dạng tiềm năng đối với những ai đang “thiểu năng” trong thiên chức “gánh vác việc nhà”, nhưng lại giỏi “ăn chơi sành điệu”, “đi đông về tây”, “đua chen giữa đời”... nếu được nhận thức lại và phát huy thêm, từ năng lực của người nội trợ và người lao động ở các thế hệ trước, thì đấy cũng sẽ là và thành năng lực thực tế của lớp người phụ nữ Việt Nam hiện đại. Cũng như là ngay trong việc tập rèn, lĩnh hội các năng lực theo yêu cầu của “thời hội nhập” và “kinh tế trí thức” hết sức mới mẻ, thì những phẩm chất kiên cường và kiên trì, chịu thương chịu khó, giản dị dịu dàng... đã thành bản sắc và bản lĩnh của người phụ nữ Việt Nam và qua các thời, chắc chắn cũng không thể và không phải là lạc hậu, hoặc vô ích, đối với thế hệ và sự nghiệp của phụ nữ ngày nay, bây giờ.
