Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 20/08/2007 16:43 (GMT+7)

Phân tích ADN và kỹ thuật PCR: Giảm thiểu kỳ án

Chuỗi xoắn ADN - hỗ trợ đắc lực trong điều tra phá án. Năm 1966, hệ thống di truyền được giải mã. Đó là mã di truyền đọc theo từng cụm 3 nucleotide một cách liên tục, một chiều, bắt đầu từ điểm xác định. Năm 1970 phát hiện ra enzym giới hạn, khi sử dụng những enzym này có thể cắt ADN thành các đoạn ngắn hơn ở các vị trí xác định. Đặc biệt, năm 1985, Kary Mullis đã công bố công trình phân chuỗi ADN, còn gọi là PCR (Polymerase Chain Reaction). Đây là công trình đã đoạt giải Nobel về hoá học năm 1993. Ý tưởng ban đầu là có thể nhân lên nhiều lần ADN một cách nhân tạo qua nhiều chu kỳ sao chép bởi Enzym ADN Polyme.
Chuỗi xoắn ADN - hỗ trợ đắc lực trong điều tra phá án.

Việc ra đời kỹ thuật PCR - phương pháp phân tác và nhân bản AND đạt được bước tiến mới. Phương pháp bao gồm cả sự phân tác ADN từ sinh phẩm của người và những sinh phẩm không phải của người. Tiếp sau là quá trình phân tích trình tự ADN đã được phát triển nhanh chóng. Kỹ thuật tác chiết hoàn thiện cùng với kỹ thuật PCR đã làm nền cuộc cách mạng sinh học phân tử đi sâu vào cấu trúc ADN. Điều mà trước đây chỉ là thực hiện được với một số tế bào đủ lớn.

Ngày nay, với phương pháp tách chiết tiên tiến có thể tách chiết được ADN từ các mẫu đã bị phân huỷ ở các mức độ khác nhau. Đặc biệt là các mẫu dấu vết, các mẫu đã qua quá trình xử lý hoặc các mẫu sinh phẩm lâu năm trong điều kiện khắc nghiệt như xương chôn trong đất, phủ tạng thối rữa lâu ngày…

Cùng với các tiến bộ vượt bậc khác của công nghệ gen trong vài thập niên gần đây, PCR giải quyết vấn đề cốt lõi là phải tách chiết được ADN ở các sinh phẩm cần thiết. Ngày nay chỉ cần một mẩu sinh phẩm bé nhỏ, người ta cũng có thể tách chiết được đủ lượng ADN cho các nghiên cứu. Chúng ta biết rằng, một cơ thể sau khi chết lập tức bị các yếu tố sinh học và môi trường tác động làm biến đổi protein, đứt gãy và thoái hoá ADN… Trong đó, yếu tố tấn công đầu tiên và dữ dội nhất là yếu tố sinh học. Các yếu tố này bao gồm các enzym phân huỷ sinh học nội sinh và ngoại sinh (vi khuẩn). Sau khi màng tế bào và màng nhân bị phá huỷ ADN bị tác động bởi các enzym.

PCR đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau: xác định vân tay di truyền, kiểm tra huyết thống, chẩn đoán bệnh di truyền, tách dòng gen, phân tích mẫu ADN cổ… Đặc biệt, PCR và phân tích ADN đã được sử dụng nhiều trong điều tra phá án. Và phương pháp này đã góp phần làm sáng tỏ nhanh chóng nhiều vấn đề, giảm thiểu những vụ kỳ án - không thể có lời giải đáp.

Sai số chỉ là 0,029%

Vụ giết người tại công viên Thủ Lệ đã áp dụng kỹ thuật PCR trong việc chứng minh tung tích nạn nhân. Sự việc bắt đầu từ xung đột giữa Trần Trung D, sinh năm 1982, Hoàng Mai, Hà Nội và Nguyễn Hùng T, sinh năm 1980, Tam Dương, Vĩnh Phúc với hai tên Hà Anh H và G trong khu khuôn viên Thủ Lệ. Hai tên H và G đã đánh đấm và đẩy D và T xuống hồ. Trần Trung D bơi được lên bờ, còn Nguyễn Hùng T không thấy đâu. Hai ngày sau, phát hiện một xác người nổi trên hồ công viên. Trước khi an táng tại nghĩa trang Văn Điển, Công an Thành phố đã tiến hành pháp y và giữ lại mẫu tim, phổi, gan để làm tiêu bản tổ chức học.

Để có bằng chứng chứng minh xác chết tại hồ Thủ Lệ là Nguyễn Hùng T hay không, công an Hà Nội đã gửi tới Viện Pháp y Quân đội 3 block paraffin. Đây là các bệnh phẩm của tử thi ở công viên Thủ Lệ sau khi đã mổ pháp y.

Chúng tôi đã lấy máu của ông Nguyễn Văn H và bà Hoàng Thị Hồng H là bố mẹ của anh Nguyễn Hùng T. Từ kết quả xét nghiệm ADN, Viện Pháp y Quân đội đưa ra kết luận: Khả năng người có mẫu bệnh phẩm mà Công an gửi sang là con của ông Nguyễn Văn H là 99,981% và con bà Hoàng Thị Hồng H là 99,971%. Tỷ lệ anh Nguyễn Hùng T không phải là con trai ông bà trên chỉ là 0,029%.

Kết luận ung thư oan trái

Chị Nguyễn Thị Thanh T, 40 tuổi được mổ u buồng trứng. Sau mổ có làm giải phẫu bệnh, chẩn đoán là ung thư buồng trứng và có chỉ định truyền hoá chất. Tuy nhiên, sức khoẻ của chị T sau mổ rất tốt nên gia đình nghi ngờ có sự nhầm lẫn trong kết quả giải phẫu bệnh. Gia đình đã yêu cầu Viện Pháp y Quân đội làm xét nghiệm ADN đối chứng giữa ADN của bệnh phẩm và ADN máu chị T. Bệnh phẩm gửi đến là block đã đúc paraffin.

Viện Pháp y Quân đội đã tiến hành tách chiết ADN từ block paraffin (ký hiệu P) và mẫu máu của chị T (ký hiệu M), định lượng ADN, thực hiện PCR và điện di. Kết quả cho thấy ADN của chị T không có các alen như ở các mẫu bệnh phẩm đã gửi sang. Như vậy là không đủ cơ sở để chẩn đoán chị T bị ung thư buồng trứng.


Nguồn: Khoa học & Đời sống, số 62, 23 - 7 - 2007, tr 10

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng nhận danh hiệu Giáo sư danh dự Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga
Sáng 30/4/2026, tại Trường Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga (MPEI), TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã vinh dự đón nhận danh hiệu Giáo sư danh dự của MPEI. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng là công dân đầu tiên của Việt Nam được trao tặng danh hiệu Giáo sư tại MPEI, đứng trong bảng danh dự cùng với các nhà khoa học nổi tiếng trên thế giới.
51 năm thống nhất đất nước: Khơi thông nguồn lực tri thức trong kỷ nguyên mới
Thông tấn xã Việt Nam giới thiệu bài phỏng vấn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) về vai trò của lực lượng trí thức và những giải pháp đột phá để hiện thực hóa khát vọng hùng cường vào năm 2030 và 2045.
Phát huy vai trò nòng cốt của trí thức KH&CN tỉnh Cà Mau
Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức thành công thực sự đã mở ra một không gian mới để hội tụ sức mạnh, tâm huyết và trí tuệ của đội ngũ trí thức tỉnh nhà, định hình con đường kiến tạo và phát triển trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Công bố Quyết định bổ nhiệm Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Tri thức
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Công bố quyết định về công tác cán bộ. Tại hội nghị, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã trao Quyết định bổ nhiệm bà Bùi Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc phụ trách, Phó Tổng biên tập NXB Tri thức giữ chức vụ Giám đốc, Tổng biên tập NXB Tri thức.
Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành tháng 4/2026
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành nhằm đánh giá kết quả công tác, đồng thời triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng Đảng và chuẩn bị cho Đại hội LHHVN nhiệm kỳ mới.
Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.