Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 20/08/2007 16:43 (GMT+7)

Phân tích ADN và kỹ thuật PCR: Giảm thiểu kỳ án

Chuỗi xoắn ADN - hỗ trợ đắc lực trong điều tra phá án. Năm 1966, hệ thống di truyền được giải mã. Đó là mã di truyền đọc theo từng cụm 3 nucleotide một cách liên tục, một chiều, bắt đầu từ điểm xác định. Năm 1970 phát hiện ra enzym giới hạn, khi sử dụng những enzym này có thể cắt ADN thành các đoạn ngắn hơn ở các vị trí xác định. Đặc biệt, năm 1985, Kary Mullis đã công bố công trình phân chuỗi ADN, còn gọi là PCR (Polymerase Chain Reaction). Đây là công trình đã đoạt giải Nobel về hoá học năm 1993. Ý tưởng ban đầu là có thể nhân lên nhiều lần ADN một cách nhân tạo qua nhiều chu kỳ sao chép bởi Enzym ADN Polyme.
Chuỗi xoắn ADN - hỗ trợ đắc lực trong điều tra phá án.

Việc ra đời kỹ thuật PCR - phương pháp phân tác và nhân bản AND đạt được bước tiến mới. Phương pháp bao gồm cả sự phân tác ADN từ sinh phẩm của người và những sinh phẩm không phải của người. Tiếp sau là quá trình phân tích trình tự ADN đã được phát triển nhanh chóng. Kỹ thuật tác chiết hoàn thiện cùng với kỹ thuật PCR đã làm nền cuộc cách mạng sinh học phân tử đi sâu vào cấu trúc ADN. Điều mà trước đây chỉ là thực hiện được với một số tế bào đủ lớn.

Ngày nay, với phương pháp tách chiết tiên tiến có thể tách chiết được ADN từ các mẫu đã bị phân huỷ ở các mức độ khác nhau. Đặc biệt là các mẫu dấu vết, các mẫu đã qua quá trình xử lý hoặc các mẫu sinh phẩm lâu năm trong điều kiện khắc nghiệt như xương chôn trong đất, phủ tạng thối rữa lâu ngày…

Cùng với các tiến bộ vượt bậc khác của công nghệ gen trong vài thập niên gần đây, PCR giải quyết vấn đề cốt lõi là phải tách chiết được ADN ở các sinh phẩm cần thiết. Ngày nay chỉ cần một mẩu sinh phẩm bé nhỏ, người ta cũng có thể tách chiết được đủ lượng ADN cho các nghiên cứu. Chúng ta biết rằng, một cơ thể sau khi chết lập tức bị các yếu tố sinh học và môi trường tác động làm biến đổi protein, đứt gãy và thoái hoá ADN… Trong đó, yếu tố tấn công đầu tiên và dữ dội nhất là yếu tố sinh học. Các yếu tố này bao gồm các enzym phân huỷ sinh học nội sinh và ngoại sinh (vi khuẩn). Sau khi màng tế bào và màng nhân bị phá huỷ ADN bị tác động bởi các enzym.

PCR đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau: xác định vân tay di truyền, kiểm tra huyết thống, chẩn đoán bệnh di truyền, tách dòng gen, phân tích mẫu ADN cổ… Đặc biệt, PCR và phân tích ADN đã được sử dụng nhiều trong điều tra phá án. Và phương pháp này đã góp phần làm sáng tỏ nhanh chóng nhiều vấn đề, giảm thiểu những vụ kỳ án - không thể có lời giải đáp.

Sai số chỉ là 0,029%

Vụ giết người tại công viên Thủ Lệ đã áp dụng kỹ thuật PCR trong việc chứng minh tung tích nạn nhân. Sự việc bắt đầu từ xung đột giữa Trần Trung D, sinh năm 1982, Hoàng Mai, Hà Nội và Nguyễn Hùng T, sinh năm 1980, Tam Dương, Vĩnh Phúc với hai tên Hà Anh H và G trong khu khuôn viên Thủ Lệ. Hai tên H và G đã đánh đấm và đẩy D và T xuống hồ. Trần Trung D bơi được lên bờ, còn Nguyễn Hùng T không thấy đâu. Hai ngày sau, phát hiện một xác người nổi trên hồ công viên. Trước khi an táng tại nghĩa trang Văn Điển, Công an Thành phố đã tiến hành pháp y và giữ lại mẫu tim, phổi, gan để làm tiêu bản tổ chức học.

Để có bằng chứng chứng minh xác chết tại hồ Thủ Lệ là Nguyễn Hùng T hay không, công an Hà Nội đã gửi tới Viện Pháp y Quân đội 3 block paraffin. Đây là các bệnh phẩm của tử thi ở công viên Thủ Lệ sau khi đã mổ pháp y.

Chúng tôi đã lấy máu của ông Nguyễn Văn H và bà Hoàng Thị Hồng H là bố mẹ của anh Nguyễn Hùng T. Từ kết quả xét nghiệm ADN, Viện Pháp y Quân đội đưa ra kết luận: Khả năng người có mẫu bệnh phẩm mà Công an gửi sang là con của ông Nguyễn Văn H là 99,981% và con bà Hoàng Thị Hồng H là 99,971%. Tỷ lệ anh Nguyễn Hùng T không phải là con trai ông bà trên chỉ là 0,029%.

Kết luận ung thư oan trái

Chị Nguyễn Thị Thanh T, 40 tuổi được mổ u buồng trứng. Sau mổ có làm giải phẫu bệnh, chẩn đoán là ung thư buồng trứng và có chỉ định truyền hoá chất. Tuy nhiên, sức khoẻ của chị T sau mổ rất tốt nên gia đình nghi ngờ có sự nhầm lẫn trong kết quả giải phẫu bệnh. Gia đình đã yêu cầu Viện Pháp y Quân đội làm xét nghiệm ADN đối chứng giữa ADN của bệnh phẩm và ADN máu chị T. Bệnh phẩm gửi đến là block đã đúc paraffin.

Viện Pháp y Quân đội đã tiến hành tách chiết ADN từ block paraffin (ký hiệu P) và mẫu máu của chị T (ký hiệu M), định lượng ADN, thực hiện PCR và điện di. Kết quả cho thấy ADN của chị T không có các alen như ở các mẫu bệnh phẩm đã gửi sang. Như vậy là không đủ cơ sở để chẩn đoán chị T bị ung thư buồng trứng.


Nguồn: Khoa học & Đời sống, số 62, 23 - 7 - 2007, tr 10

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo “Cùng nhau an toàn trên không gian mạng AI”
Sáng 17/8, tại phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai phối hợp với Trung tâm Phát triển Khoa học công nghệ và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng và Câu lạc bộ Trí thức trẻ tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo chuyên đề “Cùng nhau an toàn trên không gian mạng thời đại trí tuệ nhân tạo AI”.
Đắk Lắk: Sức sáng tạo tuổi trẻ đối với hoạt động khoa học công nghệ
Ngay sau Đại hội Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2031, hoạt động chuyên môn đầu tiên được triển khai là chấm sơ khảo Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên và nhi đồng lần thứ I năm 2026. Với 170 mô hình tham gia, cuộc thi cho thấy sức sáng tạo phong phú của tuổi trẻ, nhất là ở những lĩnh vực gắn với công nghệ, phát triển kinh tế và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Thống nhất các nội dung chuẩn bị Đại hội IX Liên hiệp Hội Việt Nam
Sáng 12-8, tại Hà Nội, Đoàn Chủ tịch và Hội đồng Trung ương Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ 19 và Hội nghị Hội đồng Trung ương lần thứ 13 khóa VIII dưới hình thức trực tiếp và trực tuyến, nhằm tập trung rà soát, thống nhất các nội dung chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp Hội Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031
Quảng Trị: Tập huấn cập nhật kiến thức chăm sóc người bệnh
Ngày 11/8, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) tỉnh phối hợp với Hội Y học tỉnh tổ chức tập huấn “Cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng chăm sóc người bệnh”, nhằm cập nhật kiến thức chuyên môn và y khoa mới, nâng cao kỹ năng chăm sóc người bệnh cho đội ngũ điều dưỡng.
Đại hội lần thứ nhất Liên hiệp Hội Việt Nam – Dấu mốc khai sinh mái nhà chung của trí thức khoa học và công nghệ
Ngày 26/3/1983, tại Thủ đô Hà Nội, Đại hội thành lập Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam được tổ chức. Từ dấu mốc lịch sử ấy, một tổ chức chung của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam chính thức hình thành, mở ra hành trình tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ của các nhà khoa học vì sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.