PGS.TS Nguyễn Đại Quang, Viện phó Viện Hóa học công nghiệp: Sudan IV - Chất độc cho da, mắt, có thể gây ung thư
Đây là chất phẩm màu diazo có vòng thơm (vòng benzen), có công thức hóa học là C 24H 20N 4O. Chất này được tổng hợp bằng phương pháp hóa học, rất độc, thường được sử dụng trong công nghiệp, không có trong danh mục thực phẩm.
Thông thường, các phẩm màu diazo có màu đậm, rất bền, nếu đính thêm với nhân benzen thì lại càng bền hơn. Vì vậy, ưu việt lớn nhất của sudan IV là khả năng bền màu với nhiệt, môi trường và vi sinh (vi khuẩn không phân hủy được), có thể hòa tan trong dầu mỡ, thẩm thấu trong mô và tế bào. Nó thường được sử dụng trong sản xuất sơn, làm phẩm nhuộm trong công nghiệp da giày. Ngoài ra, người ta còn thấy loại màu này trong vecni màu cánh dán, mực in, màu men trên bát đĩa... Do bền với nhiệt, nên lúc đầu, khi chưa biết đến tác hại của nó, người ta đã dùng để tạo màu sắc hấp dẫn cho những thực phẩm nướng, quay. Nếu dùng màu thực vật để nhuộm cho loại thực phẩm này cũng có thể tạo màu đẹp, nhưng ở nhiệt độ cao thì lại bị phân hủy, trở thành màu đen, không còn hấp dẫn.
Nhìn chung, người ta rất hạn chế dùng những hợp chất hữu cơ có nhân benzen vì chúng không có lợi cho môi trường. Chẳng hạn, trong các chất tẩy rửa, người ta đã phải thay thế chất hoạt động bề mặt DBSA bằng LAS chỉ vì DBSA có nhân benzen, không phân hủy được. Hay DDT, 666 là những thuốc trừ sâu rất hiệu quả nhưng cũng phải cấm sử dụng vì chúng có chứa nhân benzen, có thể tồn tại hàng chục, thậm chí hàng trăm năm.
Nếu dùng sai mục đích, sudan IV còn có thể gây nhiều tác hại khôn lường, đặc biệt là trong thực phẩm, ngay cả với liều lượng nhỏ. Do là một loại phẩm màu rất bền nên việc người ta cho gà ăn chất này để rồi trứng có màu đỏ là có cơ sở khoa học. Khi vào đường tiêu hóa của gà, sudan IV chỉ được thải loại một phần, số còn lại đọng trong da, tiết, thịt và vào trứng. Nếu lấy mẫu để phân tích thì có thể tìm được dư lượng chất sudan IV trong thịt gà.
Hiện nay, người ta chưa xác định được nguyên nhân cuối cùng gây các bệnh ung thư, nhưng đã tìm được các nguy cơ gây bệnh, trong đó nguy cơ dùng hóa chất là rất cao, đặc biệt là các hóa chất có nhân benzen như sudan IV. Ngoài tính chất không phân hủy, các chất này dễ tạo ra biến chứng trong quá trình phân bào. Người ta đã tổng kết rằng, những người làm trong môi trường dung môi benzen, sơn và hợp chất hữu cơ thì tỷ lệ bị ung thư cao. Đặc biệt, phụ nữ có thai nên tránh các loại hóa chất này vì chúng có thể gây dị dạng cho thai nhi. Về da, sudan IV có thể ngấm vào da, gây dị ứng, ảnh hưởng đến tế bào. Ngoài ra, hóa chất này còn rất nguy hiểm đến mắt.
Ông Nguyễn Văn Đăng(Chánh văn phòng Chi cục quản lí thị trường Hà Nội):
Cho tới giờ phút này chúng tôi chưa có một tư liệu gì và cũng chưa phát hiện được một vụ việc nào xảy ra. Các đội của chi cục chúng tôi đang tiến hành kiểm tra thị trường nhưng chưa có số liệu báo cáo.
“Trứng đỏ” chưa vào Việt Nam
Theo ghi nhận của phóng viên Khoa học và Đời sống tại cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn) ngày 25/11, vẫn chưa có thông tin gì về việc “trứng đỏ” Trung Quốc tuồn vào nước ta. Bà Nông Thị Loan, người ngày nào cũng ra ngồi thu “tiền đường” các cửu vạn vác hàng qua cửa khẩu Tân Thanh cho biết: Mỗi ngày có 2-3 thùng trứng gà Trung Quốc được đoàn cửu vạn vác qua đường tiểu ngạch sang bên Lạng Sơn bán cho các cửa hàng ăn trong chợ Tân Thanh. Nhưng theo chủ một cửa hàng ăn trong chợ, họ chưa thấy trứng đỏ của Trung Quốc. Hơn nữa, trứng gà Trung Quốc thường có lòng đỏ nhạt hơn trứng gà gà ta nhiều.
Đi sâu vào chợ Tân Thanh chúng tôi không thấy có bán trứng gia cầm. Bà con tiểu thương trong chợ cho biết, loại hàng này bị cấm không được bán trong chợ. Đại diện hải quan cửa khẩu Tân Thanh cho rằng cửa khẩu này không có trứng nhập lậu mà phải lên Chi Ma và Hang Dơi mới có.
Nguồn: KH&ĐS Số 96 Thứ Sáu 1/12/2006
