OSS “kêu” SOS

Không như mong đợi

Tại Hội thảo Quốc gia lần IV về Phần mềm nguồn mở với chủ đề “Từ chính sách đến hiện thực”, tổ chức ngày 6/12 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Mạnh Hải cho hay thời gian qua, chúng ta đã tích cực triển khai các hoạt động liên quan đến phần mềm nguồn mở, nhưng đến nay, việc triển khai diễn ra rất chậm và kết quả chưa được như mong đợi.

Đại diện của Vụ Công nghiệp Công nghệ thông tin (Bộ Bưu chính Viễn thông), ông Nguyễn Trọng Đường cũng cho rằng việc triển khai phần mềm nguồn mở ở Việt Nam vẫn chậm và đang gặp nhiều thách thức lớn.

Trong khi đó, cách đây 2 năm, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Dự án tổng thể “Ứng dụng và phát triển phần mềm nguồn mở ở Việt Nam giai đoạn 2004-2008”tại Quyết định số 235/QĐ-TTg ngày 2/3/2004 với một số mục tiêu trong đó có đẩy nhanh việc ứng dụng và phát triển phần mềm nguồn mở, góp phần bảo vệ bản quyền tác giả và giảm chi phí mua sắm phần mềm, thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ thông tin nói chung và công nghiệp phần mềm nói riêng của Việt Nam.

Một “điển hình ” cho việc triển khai phần mềm nguồn mở chậm và không đạt hiệu quả mà các chuyên gia đưa ra làm minh chứng chính là ngành giáo dục. Theo ông Nguyễn Trung Quỳnh (Phó chánh Văn phòng Công nghệ thông tin, Bộ Khoa học và Công nghệ), trong số 33 trường đại học mới có 21 trường tiếp cận và đưa phần mềm nguồn mở vào giảng dạy.

“Thế nhưng cũng chỉ có 6/21 trường đại học có trên 50% sinh viên công nghệ thông tin  được tiếp cận và đào tạo về phần mềm nguồn mở, và 16/21 trường có sinh viên tham gia cộng đồng phần mềm nguồn mở”, ông Quỳnh dẫn chứng.

Không những thế, vẫn theo lời ông Quỳnh, việc triển khai và ứng dụng ở các trường còn mang tính tự phát, biểu hiện là các trường có đào tạo phần mềm nguồn mở mới chỉ dừng lại là khuyến khích giáo viên và sinh viên tham gia phát triển và ứng dụng. “Đó là chưa kể đến khu vực doanh nghiệp ứng dụng phần mềm nguồn mở cũng rất khiêm tốn”, ông Quỳnh chia sẻ.

Tuy nhiên, theo báo cáo, việc triển khai và ứng dụng phần mềm nguồn mở của các bộ ngành và địa phương có đạt cao hơn, nhưng quy mô và ứng dụng còn nhỏ.

“Việc triển khai phần mềm nguồn mở chưa như mong đợi bởi cộng đồng phần mềm nguồn mở ở Việt Nam còn nhỏ lẻ, manh mún, cũng như chưa có nhiều công ty, chuyên gia và các đơn vị tư vấn triển khai”, Ông Nguyễn Trọng Đường lý giải. “Cùng đó các sản phẩm phần mềm nguồn mở được nghiên cứu, phát triển chưa nhiều, bên cạnh một số sản phẩm được phát triển nhưng không đưa ra thị trường. Ngoài ra, việc giảng dạy về phần mềm nguồn mở cũng chưa thật sự được chú trọng.”

Làm thế nào để OSS không còn kêu SOS?

“Làm thế nào để phát triển phần mềm nguồn mở?”, câu hỏi này của ông Nguyễn Trọng Đường gắn với một loạt vấn đề khác như: mục tiêu sử dụng phần mềm nguồn mở của Việt Nam là ngắn hạn hay dài hạn, sản phẩm phần mềm nguồn mở trọng điểm là phần mềm hệ thống, phần mềm ứng dụng, hay máy tính cá nhân, hay máy chủ…?

Để trả lời, ông Đường thử đưa ra một số cơ chế chính sách về ứng dụng và phát triển phần mềm nguồn mở như: Việt Nam cần ưu tiên sử dụng phần mềm nguồn mở trong đầu tư, mua sắm công nghệ thông tin dùng nguồn vốn ngân sách, phát triển nguồn nhân lực phần mềm nguồn mở, nâng cao hiệu lực thực thi Luật Sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực phần mềm,…

Trong khi đó, Tổng thư ký Hội tin Học Việt Nam (VAIP), ông Nguyễn Long cho rằng cần phải đẩy mạnh việc khuyến khích sử dụng phần mềm nguồn mở. Ngoài ra, cần đẩy nhanh tiến độ Dự án tổng thể "Ứng dụng và Phát triển Phần mềm nguồn mở ở Việt Nam giai đoạn 2004-2008" trên cơ sở học tập kinh nghiệm quốc tế từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Malaysia, Châu Âu và ngay cả ở Mỹ.

Đề tăng hiệu quả, khả thi cho việc này, ông Long đề xuất Chính phủ chỉ đạo, hỗ trợ Hội Tin học Việt Nam và các hội, hiệp hội về công nghệ thông tin nhanh chóng hình thành các trung tâm cũng như các cộng đồng phần mềm nguồn mở.

Đại diện cơ quan quản lý, Thứ trưởng Bộ Bưu chính Viễn thông Vũ Đức Đam cho rằng trong bối cảnh nước nhà đã gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Việt Nam cần phải có một cái nhìn tổng quan, dài hạn, và xây dựng được những cơ chế, chính sách cũng như khuyến nghị về mặt kỹ thuật cho phần mềm nguồn mở.

Nguồn: vneconomy.com.vn 6/12/2006