Ông Nguyễn Xuân Sa: Giải thưởng, Hội thi và Cuộc thi vẫn còn nhiều vướng mắc
Ông Sa cũng cho biết, qua 8 lần tổ chức Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng đã có 222 giải pháp của gần 700 tác giả là các em thanh, thiếu niên và nhi đồng trên địa bàn tỉnh tham gia. Qua đó đã chọn và trao 76 giải thưởng, nhiều giải pháp sáng tạo đã đạt giải cao ở cấp quốc gia, có giải pháp sáng tạo đạt giải huy chương Bạc quốc tế.
Còn về Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Lào Cai được tổ chức 2 năm một lần, qua 3 lần tổ chức đã thu hút hàng trăm tác giả và đồng tác giả tham gia, với gần 50 đề tài tham dự. Trong đó có 29 giải pháp xuất sắc đoạt giải Hội thi nhưng đặc biệt là giải pháp “Chọn tạp giống lúa lai 3 dòng, năng suất cao, thích nghi rộng, mang thương hiệu Lào Cai (LC 25)” của nhóm tác giả thuộc Trung tâm Giống Nông – Lâm nghiệp tỉnh đã khẳng định đội ngũ cán bộ, đội ngũ trí thức khoa học kỹ thuật của Lào Cai hoàn toàn có thể làm chủ những công nghệ, kỹ thuật phức tạp, chuyển giao công nghệ sản xuất giống lúa mới chất lượng cao cho người dân, đảm bảo cung cấp hơn 60% lượng lúa giống cho sản xuất của Lào Cai.
Hội thi đã tạo ra một phong trào thi đua lao động sáng tạo cho mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là đội ngũ trí thức đang hoạt động trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đồng thời tôn vinh nhưng trí thức tiêu biểu có thành tích xuất sắc đóng góp cho phát triển khoa học công nghệ và kinh tế xã hội của Lào Cai.
Tuy nhiên, theo ông Sa, bên cạnh những kết quả đạt được, việc tổ chức Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ, Hội thi và Cuộc thi Sáng tạo vẫn còn bộc lộ nhiều vướng mắc như đối tượng tham gia vẫn còn hạn chế, một số đề tài dự thi tính sáng tạo chưa cao, ứng dụng vào sản xuất và cuộc sống còn hạn chế.
Khi chúng tôi hỏi: “Vậy là do nguyên nhân nào, thưa ông?”. Ông Sa trả lời: “Trước tiên là do nhận thức về Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ, Hội thi Sáng tạo kỹ thuật, Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng còn hạn chế. Nhiều ngành, địa phương còn chưa thực sự quan tâm, để có những biện pháp thúc đẩy hoạt động các giải thưởng và hội thi đạt hiệu quả cao.
Tiếp đến là do đất rộng, người thưa, địa hình phức tạp, chia cắt mạnh, bởi các thung lũng, vùng núi cao, 80% diện tích là đồi núi đá, 138/164 xã thị trấn thuộc vùng cao, giao thông đi lại gặp nhiều khó khăn.
Mặc dù tốc độ phát triển kinh tế 5 năm gần đây đạt khá cao, bình quân 14%/năm; năm 2013 thu ngân sách trên địa bàn đạt 4.800 tỷ đồng, gấp 10 lần so với năm 1991, thu nhập bình quân đầu người năm 2013 đạt 29.7 triệu đồng, gấp 59,4 lần so với năm 1991, nhưng Lào Cai vẫn là một tỉnh nghèo, tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn rất cao so với tiêu chí mới, 125/164 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn, GDP bình quần đầu người mới đạt 72% so với bình quân chung cả nước.
Văn hóa xã hội mặc dù có nhiều cố gắng đầu tư phát triển nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, nhận thức của người dân không đồng đều, mặt bằng dân trí còn thấp, thiếu cán bộ khoa học có trình độ cao, khoa học công nghệ chậm phát triển, xa các trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật của cả nước.
Nghị quyết lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về phát triển khoa học và công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã khẳng định: “Phát triển và ứng dụng khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng nhất để phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc; là một nội dung cần được ưu tiên tập trung đầu tư trước một bước trong hoạt động của các ngành, các cấp”. Chính vì vậy, việc tôn vinh trí thức cần được quan tâm đẩy mạnh hơn bao giờ hết nhất là các tỉnh vùng cao, biên giới; việc tổ chức Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ, Hội thi Sáng tạo kỹ thuật và Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng càng phải được quan tâm đẩy mạnh hơn nữa, bởi đó chính lá những sân chơi sáng tạo, lành mạnh góp phần giáo dục, bồi dưỡng, phát triển nhân tài, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
Nhưng để thu hút đông đảo mọi tầng lớp nhân dân tích cực tham gia hưởng ứng giải thưởng và hội thi, theo ông Sa, trong những năm tiếp theo cần phải tăng cường thông tin, tuyên truyền về Giải thưởng Sáng tạo, Hội thi Sáng tạo kỹ thuật, Cuộc thi Sáng tạo kỹ thuật thanh thiếu niên nhi đồng, đến mọi tầng lớp nhân dân; Đổi mới phương pháp tổ chức giải thưởng, hội thi, cuộc thi, xây dựng và cụ thể hóa những hướng dẫn nghiệp vụ, chuyên môn nhằm giúp các địa phương thống nhất trong công tác tuyên truyền, tổ chức và triển khai; Tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền, tổ chức giải thưởng, hội thi và cuộc thi.
