Nuôi tôm hùm ở Cam Bình
Từ cảng Ðá Bạc, con đò ra đảo như mang theo cả một góc chợ, có cả từ dưa hành, hoa quả cho đến gạch ngói, sắt, thép, xi-măng. Thấy tôi ngạc nhiên, người lái đò giải thích: Làm nhà ở đảo khổ vậy đó, vật liệu phải chở từ đất liền ra. Vài năm gần đây, Bình Ba xây dựng mạnh lắm, làm nhà cỡ vài trăm triệu đồng là chuyện thường. Còn nội thất toàn đồ xịn, hàng thùng.
Ðang phấn khởi là thế, người lái đò bỗng dưng thở dài: Giờ thì thấy khó rồi ông ạ, mấy tháng nay tôm hùm chết dữ quá. Nhiều nhà ngồi đứng không yên, lo lắm. Nghề đưa đò như tôi, tôm được thì thu nhập còn được, tôm kiểu này, chưa biết làm sao nữa!
Mùa này biển động. Trong lờ mờ khói sóng, phía trước mặt chúng tôi đã là Bình Ba, một trong ba thôn của xã đảo Cam Bình, thuộc thị xã Cam Ranh (Khánh Hòa). Thôn đảo Bình Ba cách đất liền 13 hải lý về phía đông nam vịnh Cam Ranh. Cách xa đất liền là thế, nhưng từ năm 1999, tỉnh Khánh Hòa đã đầu tư đưa điện lưới quốc gia ra Bình Ba. Từ đó, Bình Ba mới bắt đầu "sáng" ra, theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.
Trò chuyện cùng chúng tôi, các cán bộ trong cấp ủy xã đảo Cam Bình cho biết, trước đây, bà con sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt hải sản. Nghề nuôi trồng hầu như chưa có gì. Xã đảo nghèo, ghe thuyền bé nhỏ cho nên cứ quẩn quanh đánh bắt trong lộng, muốn vươn ra khơi thì không đủ sức, phải có bạc tỷ cho mỗi con tàu xa bờ. Cho nên, xác định cho đúng, cho trúng ngành nghề là bài toán cực kỳ khó đối với xã Cam Bình. Cấp ủy, chính quyền xã sau khi suy tính, cân nhắc đã tổ chức vận động bà con chuyển từ đánh bắt sang nuôi trồng. Nhưng, nuôi con gì cho hiệu quả? Lại là một bài toán khó nữa. Hết nuôi tôm sú lại nuôi ốc hương, hết nuôi ốc hương lại trồng rong sụn... Cuối cùng, chỉ có con tôm hùm là trụ lại được cho đến ngày hôm nay, dẫu cũng chẳng dễ dàng.
Chỉ đơn cử như chuyện môi trường, xã đã phải "xắn tay áo" xây dựng chợ bán thức ăn cho tôm để di dời chợ cá ra khỏi khu trung tâm xã; thực hiện phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm, thành lập bãi làm vệ sinh lồng tôm để giữ vệ sinh bãi biển... Nhờ được tổ chức chặt chẽ, nghề nuôi tôm hùm ở Cam Bình phát triển tốt, nhất là thôn Bình Ba hiện chiếm đến hai phần ba sản lượng tôm của toàn xã.
Hiệu quả của nghề nuôi tôm hùm ngày một rõ, nhất là từ năm năm trở lại đây. Năm 1999, xã Cam Bình mới có 20 tấn tôm hùm xuất bán. Ðến nay, toàn xã đã có 3.350 lồng nuôi, năm 2006 xuất bán được 155 tấn tôm hùm, tăng hơn 20 tấn so với năm 2005. Mỗi kg tôm hùm sống loại 1 mua tại lồng nuôi là hơn 700 nghìn đồng. Nếu tính giá bình quân ở mức thấp là 500 nghìn đồng mỗi kg, trong năm 2006, xã Cam Bình đã thu đến hơn 77,5 tỷ đồng từ con tôm hùm. Ở một xã đảo chỉ có 4.835 nhân khẩu, con số thu nhập từ một ngành nghề như thế thật ấn tượng.
Trong câu chuyện về phát triển kinh tế địa phương, ông Nguyễn Ân, Phó Chủ tịch UBND xã không giấu được niềm vui, cho biết, số hộ có thu nhập mỗi năm từ 100 triệu đồng trở lên hiện đã có hơn 100 hộ, trong đó nhiều hộ thu nhập từ 400 đến hơn 500 triệu đồng. Cả xã có 1.015 hộ mà đã có đến hơn 100 hộ giàu như thế, không phải địa phương nào cũng có được.
Thực tế cho thấy định hướng nuôi tôm hùm của Cam Bình đã rất đúng, rất trúng. Nghề nuôi tôm hùm lồng đã đem lại nguồn thu nhập chính cho người dân. Nhờ tôm hùm, nhà cửa, xóm làng ngày một khang trang. Từ ngoài biển nhìn vào Bình Ba đã san sát nhà xây. Trước đây, ở Cam Bình có rất ít con em học lên trung học. Bởi ở xã đảo này muốn học lên trung học, các em phải vào thị xã Cam Ranh, đi lại, ăn ở rất vất vả, tốn kém. Nay thì người dân ở đây không những đủ điều kiện cho con em học trung học mà còn có thể lo cho con em học đại học, cao đẳng. Năm 1999, cả thôn Bình Ba đi lại chỉ toàn đường mòn trên cát, không hề có bóng dáng một chiếc xe gắn máy nào. Bây giờ, Nhà nước và nhân dân cùng làm, người dân phấn khởi đóng góp, đường làng ngõ xóm được bê-tông hóa, phong quang, sạch đẹp, người lớn dùng xe máy đi lại, chở hàng, trẻ em đi xe đạp đến trường, không phải đi bộ như trước.
Phấn khởi trước những kết quả đó, nhưng ông Ân cho biết: Hiện cấp ủy đảng cũng như chính quyền địa phương đang rất lo lắng. Nghề nuôi tôm hùm đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó lường. Giá con giống cao, chi phí nuôi ngày càng tăng, mức độ rủi ro cũng ngày càng lớn. Ðặc biệt là gần sáu tháng nay, trên địa bàn có hiện tượng tôm hùm chết rất nhiều, có hộ bị chết 80% lượng tôm giống bởi một căn bệnh rất lạ, không rõ nguyên nhân. Ðây là điều từ trước đến nay bà con ngư dân chưa hề gặp. Nhiều hộ dân như đang ngồi trên đống lửa, bởi vốn liếng đang "ở dưới nước".
Khi được hỏi về hướng khắc phục, ông Ân cho biết: Về phía xã, một mặt động viên bà con tích cực làm sạch môi trường nuôi, điều chỉnh lại thức ăn cho tôm; mặt khác báo cáo, liên hệ với các cấp, các ngành tìm cách phòng chữa bệnh cho tôm. Ðã có nhiều đoàn chuyên ngành đến nghiên cứu, lấy mẫu... nhưng cho đến nay vẫn chưa đưa ra kết luận cụ thể nào. Một số ngư dân cứ nghe ai mách thuốc gì thì tất tả chạy chữa, thậm chí dùng cả thuốc chữa bệnh của tôm sú, nhưng không hiệu quả. Tôm vẫn cứ chết, mà chỉ cần vài con tôm chết là mất đứt bạc triệu.
Nguồn: kinhtenongthon.com.vn (26/01/07)
