Nuôi lươn trong mùa lũ: Một mô hình cần được quan tâm nhân rộng ở ĐBSCL

Vào mùa lũ về cũng là lúc nông nhàn, không có việc gì làm nên buồn, ông Bé tìm cái gì đó để làm và kiếm thu nhập cho gia đình trong mùa lũ. Nhìn qua, ngó lại ông thấy lươn trên thị trường có giá rất cao, ông quyết định nuôi thử xem sao. Quê ông nằm ở đầu nguồn sông Tiền, mỗi năm khi nước tràn đồng, lươn theo nước vào sát với bờ nước vừa lấn tới để tìm thức ăn. Lúc này, người dân đồng bằng cắt cỏ, chặt cây chuối và cỏ khô, lục bình, rau muống, rơm rạ mang chất đống làm ủ, lươn thấy có chỗ ẩn nấp liền chui vào trốn, người dân đi bắt lươn chỉ cần mang theo cái rổ xúc ủ thì được rất nhiều lươn, chủ yếu là lươn con. Ông Hai Bé tìm tới những người xúc ủ mua lươn con về thả nuôi.

Không hề có chút gì về kinh nghiệm nuôi lươn, nên trước khi mua con giống, ông đi học hỏi kinh nghiệm của những người nuôi trước. Nhưng họ cũng đang mày mò làm thử. Ông về nhà đào ao với diện tích dài 11 m, ngang 4 m, sâu 50 cm. Bên dưới đáy ao, ông Bé trải nilon sọc, trên mặt mũ phủ lớp đất dầy khoảng 10 cm để ngăn không cho lươn chui qua đáy hầm đi mất, cho mực nước trong hầm cao khoảng 40 cm, bên trên mặt ao thì thả lục bình. Thời gian đầu, ông Bé thả 60 kg lươn giống với giá 16.000 đ/kg. Hàng ngày, ông Bé đi cùng đứa con trai ra đồng kéo cá hủn hỉnh mang về cho lươn ăn. Hôm nào kéo được cá nhiều, bà Hai Bé nấu chín để dành cho lươn ăn dần. Nuôi trong 8 tháng thì thu hoạch. Lươn nuôi bán được với giá 70.000 đ/kg. Với hơn 80 kg lươn thu hoạch, sau khi trừ chi phí, ông lãi gần 5 triệu đồng. Thấy kết quả khả quan, qua mùa lũ năm sau, ông đào thêm một hầm thả nuôi với số lượng giống nhiều hơn.Bà con trong xóm thấy Hai Bé nuôi lươn thành công, mà việc chăm sóc và đầu tư cũng chẳng tốn kém gì cho lắm, nên rủ nhau nuôi rất đông. Sang mùa lươn thứ tư, thu hoạch xong ông Bé rải vôi bột vệ sinh ao, ông cho đắp mô đất giữa ao lươn rồi trồng cỏ lên tạo chỗ trú cho lươn trong những ngày mưa lạnh, mặt ao thả lục bình phủ kín tạo bóng mát cho lươn. Hôm lũ mới bắt đầu tràn đồng, ông Bé mua lươn giống thả nuôi, năm nay giá lươn giống đã lên 26.000 đ/kg. Mỗi ao lươn ông Bé thả 100 kg lươn giống, nước tràn đồng trong nước lũ có nhiều cá, ông vô đồng kéo cá về cho lươn ăn, hôm nào kéo được ít thì ông bắt ốc bưu vàng băm ra cho lươn ăn. Thời gian đầu, lươn còn nhỏ, vợ ông phải băm cá nhuyễn rồi nhồi với bột gòn thả trên cái vỉ treo trong ao, lươn bắt mùi thức ăn tới rỉa thức ăn trên vỉ, đến khi lươn được 4 tháng tuổi thì cho ăn cá nguyên con.

Thấy mô hình nuôi lươn tự phát trong mùa lũ của bà con ở ấp Long Hậu, xã Phú Long có vẻ khả quan ngay từ đầu mùa lũ, kỹ sư Phượng, cán bộ Phòng NN&PTNT huyện Phú Tân, đã đến mở lớp "Nuôi lươn trong mùa lũ" dạy cho bà con kỹ thuật nuôi và cấp thuốc xử lý nước và thuốc trị bệnh lươn. Có khoảng 40 hộ nuôi lươn trong ấp đến tham gia lớp học này. Ông Hai Bé cho biết: "Từ nào tới giờ mình đâu có biết lươn theo khoa học là như thế nào, bây giờ có kỹ sư xuống dạy mới thấy mình con nhiều thiếu xót quá. Trước đây khi tôi mua lươn giống về thả vào thau chừng vài tiếng đồng hồ thấy lươn khoẻ thì thả vô ao, nhưng theo kỹ sư Phượng làm như vậy là không đúng, phải nuôi trong thau khoảng 10 ngày thấy lươn thật sự khoẻ mạnh mới thả vô ao, và còn nhiều cái hay lắm. Phòng NN&PTNT phát cho tài liệu nuôi lươn, nhờ đó chúng tôi không sợ lươn bệnh nữa rồi".

Mô hình nuôi lươn trong mùa lũ rất thích hợp cho bà con nông dân trong vùng lũ. Mỗi năm khi lũ tràn đồng, bà con bắt đầu mua con giống thả nuôi rồi tìm thức ăn cho lươn trong dòng nước lũ. Mô hình "sống chung với lũ" này rất có hiệu quả kinh tế, vốn đầu tư không cao, rất dễ nuôi và dễ phổ biến, bất cứ người dân nào trong vùng lũ cũng nuôi được, chỉ cần một diện tích nhỏ đất phía trước sân nhà, đào ao thả nuôi lươn, sau 8 tháng thì thu hoạch. Lươn bán với giá rất cao, hiện nay trên thị trường lươn loại 1 giá 80.000 đ/kg, mà cũng rất hút hàng, cung chưa bao giờ đủ cầu. Thiết nghĩ chính quyền địa phương nên quan tâm nhiều hơn nữa và nhân rộng mô hình nuôi lươn trong mùa lũ ra toàn vùng đồng bằng.

Nguồn: Thời báo Kinh tế Việt Nam - No.199 [ 2006-10-05 ]